Một số yêu cầu trong bồi dưỡng năng lực định hướng tư tưởng cho học viên Trường sĩ quan Chính trị

3 giờ trướcBài gốc

Trên cơ sở thực trạng bồi dưỡng năng lực công tác tư tưởng cho học viên, bài viết đề xuất một số yêu cầu cơ bản trong bồi dưỡng năng lực định hướng tư tưởng cho học viên, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo của Nhà trường.

Ảnh minh họa. nguồn: Internet

Trường Sĩ quan Chính trị là cơ sở đào tạo đại học, sau đại học, hợp tác đào tạo quốc tế, cung cấp đội ngũ sĩ quan chính trị cấp phân đội, giáo viên khoa học xã hội và nhân văn, cán bộ khoa học trình độ đại học, sau đại học và nghiên cứu khoa học xã hội và nhân văn, góp phần xây dựng Quân đội, xây dựng nền quốc phòng toàn dân vững mạnh, bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. Mục tiêu xuyên suốt của Nhà trường là đào tạo những cán bộ chính trị có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với Đảng, Tổ quốc, Nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; tiêu biểu, mẫu mực về đạo đức, lối sống; có kiến thức toàn diện, chuyên sâu về ngành đào tạo; có khả năng tự học, tự nghiên cứu; đổi mới, sáng tạo, thích ứng nhanh và có sức khỏe tốt. Thực tiễn cho thấy, để hoàn thành tốt chức trách, nhiệm vụ sau khi ra Trường trên các cương vị công tác, học viên không chỉ cần tri thức lý luận và kinh nghiệm thực tiễn, mà còn phải có năng lực định hướng tư tưởng.

Trong bối cảnh hiện nay, khi tình hình thế giới, khu vực diễn biến nhanh chóng, phức tạp; các thế lực thù địch đẩy mạnh chống phá trên lĩnh vực tư tưởng, văn hóa, nhất là thông qua không gian mạng, cùng với tác động sâu rộng của quá trình chuyển đổi số, yêu cầu đối với năng lực định hướng tư tưởng của học viên ngày càng cao. Điều đó đặt ra đòi hỏi cấp thiết phải tiếp tục đổi mới, nâng cao chất lượng bồi dưỡng năng lực này cho học viên Trường Sĩ quan Chính trị. Muốn vậy, cần quán triệt sâu sắc và thực hiện tốt các yêu cầu cơ bản trong bồi dưỡng năng lực định hướng tư tưởng cho học viên, bảo đảm tính toàn diện, hệ thống và sát với thực tiễn nhiệm vụ, qua đó góp phần nâng cao chất lượng giáo dục, đào tạo của Nhà trường, đáp ứng yêu cầu xây dựng Quân đội vững mạnh về chính trị trong Kỷ nguyên mới - Kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Theo đó, cần quán triệt và thực hiện tốt một số yêu cầu sau:

Một là, quán triệt sâu sắc đường lối quan điểm của Đảng về công tác tư tưởng; nhiệm vụ xây dựng Quân đội, Nhà trường; quan điểm, phương châm, nguyên tắc huấn luyện và yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ Quân đội thời kỳ mới

Đây là yêu cầu có tính nguyên tắc, giữ vai trò định hướng và chi phối toàn bộ hoạt động bồi dưỡng năng lực định hướng tư tưởng cho học viên Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay. Bởi lẽ, đường lối, quan điểm của Đảng về công tác tư tưởng, cùng với nhiệm vụ của cách mạng, của Quân đội và Nhà trường là cơ sở chính trị, tư tưởng quyết định phương hướng, nội dung và hiệu quả của quá trình bồi dưỡng. Việc quán triệt đầy đủ, sâu sắc các nội dung này bảo đảm cho hoạt động bồi dưỡng được triển khai đúng định hướng, thống nhất giữa mục tiêu đào tạo với yêu cầu xây dựng Quân đội trong tình hình mới, đồng thời khắc phục biểu hiện lệch lạc, xa rời nền tảng chính trị.

Yêu cầu này đòi hỏi các chủ thể giáo dục phải thường xuyên cập nhật, nắm vững và vận dụng đúng đắn đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, cũng như nhiệm vụ của Quân đội và Nhà trường vào toàn bộ quá trình bồi dưỡng. Trên cơ sở đó, từng bước hình thành thế giới quan, phương pháp luận khoa học và lập trường chính trị vững vàng cho học viên. Đặc biệt, cần chú trọng quán triệt các nghị quyết, chỉ thị, kết luận của Đảng, Quân ủy Trung ương và Bộ Quốc phòng về công tác tư tưởng, giáo dục - đào tạo và xây dựng Quân đội cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, hiện đại. Đồng thời, phải nắm vững và vận dụng hiệu quả triết lý giáo dục “Vững tính Đảng, đậm nhân văn, mẫu mực, toàn diện, sát thực tiễn”, phát huy vai trò chủ thể của người học, bảo đảm sự thống nhất giữa giáo dục chính trị với huấn luyện quân sự, giữa đào tạo với rèn luyện.

Cùng với đó, cần quán triệt sâu sắc yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ Quân đội trong thời kỳ mới theo hướng có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức tốt, năng lực toàn diện, tư duy nhạy bén, có khả năng làm chủ khoa học - công nghệ và thích ứng với yêu cầu của chuyển đổi số, chiến tranh hiện đại và Hội nhập quốc tế. Đây là nội dung có ý nghĩa quyết định, bảo đảm cho hoạt động bồi dưỡng năng lực định hướng tư tưởng không chỉ dừng lại ở trang bị tri thức lý luận mà còn gắn chặt với yêu cầu thực tiễn xây dựng đội ngũ cán bộ, đáp ứng nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới.

Hai là, phải đặt dưới sự lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ của cấp ủy, tổ chức đảng, sự chỉ đạo, hướng của cơ quan chính trị, khoa giáo viên và cán bộ chủ trì ở các đơn vị quản lý học viên

Đây là yêu cầu có ý nghĩa quyết định đối với chất lượng, hiệu quả bồi dưỡng năng lực định hướng tư tưởng cho học viên Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay. Bởi lẽ, cấp ủy, tổ chức đảng, cơ quan chính trị, các khoa giáo viên và cán bộ chủ trì ở đơn vị quản lý học viên là những chủ thể giữ vai trò lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức và quản lý toàn diện các mặt công tác, trong đó có hoạt động bồi dưỡng năng lực định hướng tư tưởng. Sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất, chặt chẽ của các chủ thể này là nhân tố hàng đầu bảo đảm cho quá trình bồi dưỡng được triển khai đúng định hướng chính trị, bám sát mục tiêu đào tạo và phù hợp với yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ Quân đội trong tình hình mới.

Thực hiện yêu cầu này đòi hỏi phải tăng cường vai trò lãnh đạo toàn diện của cấp ủy, tổ chức đảng đối với công tác giáo dục, đào tạo và bồi dưỡng học viên; bảo đảm mọi chủ trương, kế hoạch, nội dung, biện pháp bồi dưỡng năng lực định hướng tư tưởng đều được quán triệt, thống nhất và tổ chức thực hiện nghiêm túc. Cơ quan chính trị cần phát huy tốt chức năng tham mưu, hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc, bảo đảm tính đồng bộ, liên thông giữa các lực lượng tham gia. Các khoa giáo viên phải không ngừng nâng cao chất lượng giảng dạy, gắn kết chặt chẽ giữa truyền thụ tri thức với bồi dưỡng phẩm chất chính trị, năng lực tư duy và phương pháp nhận thức khoa học; đồng thời, đổi mới nội dung, phương pháp dạy học theo hướng hiện đại, sát thực tiễn. Cán bộ chủ trì ở các đơn vị quản lý học viên cần tăng cường công tác quản lý, giáo dục, rèn luyện, nắm chắc và dự báo đúng tình hình tư tưởng, kịp thời định hướng, uốn nắn những biểu hiện lệch lạc.

Sự phối hợp chặt chẽ, đồng bộ giữa các chủ thể trên là điều kiện bảo đảm tính thống nhất, tính hệ thống và hiệu quả của hoạt động bồi dưỡng năng lực định hướng tư tưởng cho học viên; qua đó góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị có bản lĩnh vững vàng, năng lực toàn diện, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Ba là, phải hướng vào phát triển, hoàn thiện phẩm chất, nhân cách người học viên, thực hiện thắng lợi mục tiêu, yêu cầu đào tạo của Nhà trường

Đây là yêu cầu có ý nghĩa trung tâm, chi phối trực tiếp đến chất lượng bồi dưỡng năng lực định hướng tư tưởng cho học viên Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay. Bởi lẽ, phát triển và hoàn thiện phẩm chất, nhân cách học viên vừa là mục tiêu trực tiếp, vừa là thước đo phản ánh hiệu quả của toàn bộ quá trình giáo dục, đào tạo của Nhà trường. Trong đó, các yếu tố như bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, lối sống, năng lực tư duy và phương pháp công tác giữ vai trò cốt lõi, quyết định khả năng đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của người CBCT trong Quân đội. Do đó, mọi hoạt động bồi dưỡng năng lực định hướng tư tưởng cần tập trung vào mục tiêu hình thành và phát triển nhân cách người quân nhân cách mạng toàn diện, bảo đảm sự thống nhất giữa “đức” và “tài”, đáp ứng yêu cầu đào tạo trong tình hình mới.

Thực hiện yêu cầu này đòi hỏi phải quán triệt sâu sắc mục tiêu, yêu cầu đào tạo của Nhà trường, xác định rõ phát triển phẩm chất, nhân cách học viên là nhiệm vụ xuyên suốt trong toàn bộ quá trình giáo dục, đào tạo và rèn luyện. Nội dung, chương trình và phương pháp bồi dưỡng cần được xây dựng theo hướng khoa học, toàn diện, bảo đảm gắn kết chặt chẽ giữa trang bị tri thức với giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức và kỹ năng thực hành. Đồng thời, quá trình bồi dưỡng phải gắn với thực tiễn học tập, rèn luyện và công tác của học viên, qua đó hình thành bản lĩnh chính trị vững vàng, ý thức tổ chức kỷ luật nghiêm, phong cách công tác chính quy, cùng với năng lực tư duy độc lập, sáng tạo.

Bên cạnh đó, cần đặc biệt chú trọng phát huy vai trò tự giáo dục, tự rèn luyện của học viên, coi đây là nhân tố nội sinh có ý nghĩa quyết định đối với sự hoàn thiện nhân cách. Các lực lượng sư phạm trong Nhà trường phải tăng cường theo dõi, định hướng, kịp thời uốn nắn những biểu hiện lệch lạc trong nhận thức và hành vi, đồng thời xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh, dân chủ, kỷ cương. Như vậy, việc hướng vào phát triển, hoàn thiện phẩm chất, nhân cách học viên không chỉ là yêu cầu tất yếu mà còn là điều kiện then chốt để nâng cao chất lượng giáo dục - đào tạo của Nhà trường.

Bốn là, bồi dưỡng phải toàn diện, có trọng tâm trọng điểm; có kế hoạch và tiến hành thường xuyên

Đây là yêu cầu có ý nghĩa quan trọng đối với nâng cao chất lượng bồi dưỡng năng lực định hướng tư tưởng cho học viên Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay. Bởi lẽ, bồi dưỡng năng lực định hướng tư tưởng là một quá trình tổng hợp, tác động đến toàn bộ phẩm chất, năng lực và nhân cách của học viên, đòi hỏi phải được tổ chức khoa học, bài bản, có định hướng rõ ràng. Việc bảo đảm tính toàn diện, đồng thời xác định đúng trọng tâm, trọng điểm, gắn với kế hoạch cụ thể và được triển khai thường xuyên là điều kiện thiết yếu để nâng cao hiệu quả bồi dưỡng, khắc phục tình trạng dàn trải, hình thức hoặc thiếu tính hệ thống.

Thực hiện yêu cầu này đòi hỏi nội dung bồi dưỡng phải bảo đảm tính toàn diện, kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống với trang bị tri thức, kỹ năng và phương pháp công tác; đồng thời, phát triển đồng bộ các yếu tố cấu thành năng lực định hướng tư tưởng. Tuy nhiên, trong từng giai đoạn và đối tượng cụ thể cần xác định rõ trọng tâm, trọng điểm, tập trung vào những nội dung cốt lõi, những khâu yếu, mặt yếu và các vấn đề mới, phức tạp nảy sinh trong thực tiễn, nhằm bảo đảm tính thiết thực, hiệu quả.

Bên cạnh đó, hoạt động bồi dưỡng phải được đặt trong kế hoạch tổng thể, với mục tiêu, nội dung, lộ trình và biện pháp cụ thể, gắn chặt với kế hoạch giáo dục, đào tạo của Nhà trường và nhiệm vụ của các đơn vị quản lý học viên. Đồng thời, cần tổ chức thực hiện một cách thường xuyên, liên tục, kết hợp linh hoạt giữa bồi dưỡng trong giờ học với ngoài giờ học, giữa lý luận với thực tiễn, giữa giáo dục chính khóa với các hoạt động rèn luyện, phong trào. Qua đó bảo đảm sự hình thành, củng cố và phát triển bền vững năng lực định hướng tư tưởng cho học viên, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.

Năm là, phải nêu cao tinh thần, trách nhiệm của học viên trong việc tự bồi dưỡng năng lực định hướng tư tưởng

Đây là yêu cầu có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với nâng cao chất lượng bồi dưỡng năng lực định hướng tư tưởng cho học viên Trường Sĩ quan Chính trị hiện nay. Bởi lẽ, năng lực định hướng tư tưởng không chỉ được hình thành thông qua tác động của quá trình giáo dục, đào tạo mà còn phụ thuộc trực tiếp vào ý thức tự giác, tinh thần trách nhiệm và quá trình tự bồi dưỡng của mỗi học viên. Trong bối cảnh thông tin đa chiều, sự phát triển mạnh mẽ của không gian mạng và những diễn biến phức tạp về tư tưởng, việc phát huy vai trò chủ động, tích cực trong tự học, tự rèn luyện của học viên có ý nghĩa quyết định đối với việc hình thành bản lĩnh chính trị và năng lực tư duy định hướng tư tưởng.

Thực hiện yêu cầu này đòi hỏi mỗi học viên phải xác định rõ trách nhiệm chính trị của bản thân, coi tự bồi dưỡng năng lực định hướng tư tưởng là nhu cầu tự thân và nhiệm vụ thường xuyên, liên tục gắn với quá trình học tập, rèn luyện. Trên cơ sở đó, chủ động xây dựng kế hoạch tự học, tự nghiên cứu, tự rèn luyện phù hợp với mục tiêu, yêu cầu đào tạo; tích cực cập nhật tri thức mới, nắm vững nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, cũng như nhiệm vụ của Quân đội và Nhà trường.

Đồng thời, học viên cần thường xuyên rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao năng lực phân tích, đánh giá và xử lý thông tin; có khả năng phân biệt đúng - sai, chủ động đấu tranh với các quan điểm sai trái, thù địch. Việc tích cực tham gia các hoạt động thực tiễn, phong trào, môi trường rèn luyện tập thể cũng là điều kiện quan trọng để củng cố nhận thức, kiểm nghiệm lý luận và phát triển năng lực. Có thể khẳng định, phát huy tinh thần, trách nhiệm tự bồi dưỡng của học viên là nhân tố nội sinh giữ vai trò quyết định, góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng bồi dưỡng năng lực định hướng tư tưởng, đáp ứng yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị trong tình hình mới.

Năng lực định hướng tư tưởng của học viên Trường Sĩ quan Chính trị giữ vai trò then chốt trong hình thành phẩm chất, năng lực của đội ngũ cán bộ chính trị tương lai. Từ thực tiễn bồi dưỡng hiện nay, việc xác định và thực hiện đúng các yêu cầu cơ bản, nhất là quán triệt đường lối, quan điểm của Đảng; bảo đảm sự lãnh đạo, chỉ đạo thống nhất của các chủ thể và phát huy tính tích cực, chủ động của học viên có ý nghĩa quyết định đến chất lượng, hiệu quả bồi dưỡng. Triển khai đồng bộ các yêu cầu này sẽ góp phần nâng cao chất lượng bồi dưỡng năng lực định hướng tư tưởng cho học viên, góp phần xây dựng đội ngũ cán bộ chính trị trong Quân đội “vừa hồng, vừa chuyên”./.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1. Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Quy định số 19-QĐ/TW ngày 08/4/2026 về công tác chính trị, tư tưởng trong Đảng, Hà Nội, 2026.

2. Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng, Nxb Chính trị quốc gia Sự thật, Hà Nội, 2026, Tập 1.

3. Tổng cục Chính trị, Quyết định số 775/QĐ-CT, ngày 12/5/2022 của Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị về Ban hành Quy chế công tác quản lý tư tưởng quân nhân; nắm và định hướng dư luận trong Quân đội nhân dân Việt Nam, Hà Nội, 2022.

4. Tổng cục Chính trị, Quyết định số 1018/QĐ-CT, ngày 26/3/2026 của Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị về việc Ban hành quy chế giáo dục chính trị trong QĐNDVN, Hà Nội, 2026.

Trương Đăng Tài Lâm (Trường Đại học Chính trị)

Nguồn VHPT : https://vanhoavaphattrien.vn/mot-so-yeu-cau-trong-boi-duong-nang-luc-dinh-huong-tu-tuong-cho-hoc-vien-truong-si-quan-chinh-tri-a32916.html