Một thập kỷ Trung Quốc giảm nắm giữ trái phiếu Mỹ: Xu hướng đơn lẻ hay tín hiệu nguy hiểm?

3 giờ trướcBài gốc

Trong thập niên kỷ qua Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) bán trái phiếu chính phủ Mỹ đồng thời tăng mua vàng. Ảnh: NewsBlock

Trung Quốc giảm một nửa lượng nắm giữ trái phiếu Mỹ

Trong phiên giao dịch hôm 9-2, trái phiếu chính phủ Mỹ phiếu ban đầu giảm giá, đẩy lợi suất kỳ hạn 30 năm tăng thêm 5 điểm cơ bản. Nhưng sang hôm sau, lợi suất lại hạ nhiệt khi nhà đầu tư chuyển sự chú ý sang báo cáo việc làm quan trọng của Mỹ (dự kiến công bố hôm 11-2) và khả năng Cục Dự trữ Liên bang (Fed) tiếp tục cắt giảm lãi suất.

Diễn biến trên xảy ra sau thông tin Bắc Kinh kêu gọi các ngân hàng trong nước hạn chế mua thêm trái phiếu chính phủ Mỹ. Bloomberg dẫn nguồn thạo tin cho biết giới chức cũng khuyến cáo những ngân hàng có mức độ tiếp xúc cao với trái phiếu chính phủ Mỹ phải giảm bớt vị thế.

Các nhà quản lý ở Trung Quốc ngày càng lo ngại rằng việc nắm giữ quá nhiều nợ chính phủ Mỹ có thể khiến hệ thống ngân hàng dễ tổn thương trước những biến động mạnh của thị trường trái phiếu.

Thặng dư thương mại kỷ lục 1.200 tỉ đô la của Trung Quốc hồi năm ngoái đang thúc đẩy làn sóng đầu tư ra nước ngoài. Thay vì đưa nguồn thu xuất khẩu về trong nước, các doanh nghiệp và ngân hàng Trung Quốc lại tăng mua tài sản ở nước ngoài để tìm kiếm lợi suất cao hơn.

Theo Stephen Jen, đồng sáng lập Eurizon SLJ Capital, mức độ tiếp xúc lớn với tài sản đô la như vậy khiến các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc phải cân nhắc trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị Mỹ – Trung leo thang.

“Ý tưởng cho chính phủ của đối thủ lớn nhất vay tiền giờ đây không còn được hoan nghênh ở Bắc Kinh” ông nói.

Từng là chủ nợ nước ngoài lớn nhất của chính phủ Mỹ, Trung Quốc đã ậm thầm giảm một nửa lượng nắm giữ trái phiếu Mỹ từ năm 2013.

Rủi ro lúc này là các chính sách khó đoán của Tổng thống Donald Trump có thể khiến các đồng minh của Mỹ xa lánh hơn nữa. Đêìu này có thể thúc đẩy những chủ nợ truyền thống như châu Âu hay Nhật Bản đi theo con đường của Trung Quốc.

Kịch bản đó sẽ khiến lợi suất trái phiếu Mỹ tăng lên, dẫn đến chi phí vay của chính phủ Mỹ tăng vọt, thâm hụt ngân sách phình to, đồng đô la suy yếu.

Dữ liệu của Bộ Tài chính Mỹ cho thấy tính đến tháng 11-2025, Trung Quốc đang nắm giữ 683 tỉ đô la trái phiếu chính phủ Mỹ, mức thấp nhất kể từ năm 2008. Ảnh: Bloomberg

Chỉ là ngoại lệ hay xu hướng chung?

Nhưng cho đến nay, làn sóng nhu cầu từ nước ngoài tăng mạnh cho thấy xu hướng bán trái phiếu Mỹ của Trung Quốc có lẽ chỉ là ngoại lệ, chứ chưa phải xu hướng chung. Ngoại trừ một vài thời điểm căng thẳng ngắn ngủi, thị trường nợ Mỹ vẫn vận hành trơn tru. Chênh lệch giá chào mua và chào bán của trái phiếu Mỹ ở mức rất thấp, biến động giá cũng thấp nhất trong nhiều năm và các phiên đấu giá trái phiếu Mỹ diễn ra suôn sẻ.

Khuyến cáo mới nhất từ Trung Quốc xuất hiện chỉ vài tuần sau khi Tổng thống Donald Trump gây chấn động thị trường hồi tháng Giêng với tuyên bố muốn mua lại Greenland.

Trong tháng đó, quỹ hưu trí Đan Mạch AkademikerPension thông báo thoái toàn bộ 100 triệu đô la trái phiếu Mỹ đang nắm giữ. Trong khi đó, quỹ hưu trí Hà Lan ABP cho biết đã giảm lượng trái phiếu chính phủ Mỹ khoảng 10 tỉ euro xuống còn 19 tỉ euro trong 6 tháng tính đến tháng 9-2025.

Theo nhà chiến lược Skylar Montgomery Koning của Bloomberg, lượng trái phiếu Mỹ do Trung Quốc nắm giữ đã giảm trong hơn một thập kỷ qua nhưng chưa từng kích hoạt thị trường xuống giá đối với trái phiếu Mỹ hay đồng đô la.

Ngoài châu Âu, lượng nắm giữ trái phiếu Mỹ của Ấn Độ đã xuống mức thấp nhất 5 năm khi nước này tìm cách hỗ trợ đồng nội tệ và đa dạng hóa dự trữ. Brazil cũng giảm lượng trái phiếu Mỹ ở các kỳ hạn dài.

“Xu hướng chung là rõ ràng. Các tổ chức ngoài Mỹ, cả chính phủ lẫn doanh nghiệp, đang dần giảm tỷ trọng nắm giữ tài sản Mỹ, đặc biệt là trái phiếu chính phủ Mỹ”, Damien Loh, Giám đốc đầu tư của Ericsenz Capital nhận định.

Nhà đầu tư nước ngoài hiện nắm khoảng 31% tổng nợ công của Mỹ, so với gần 50% vào đầu năm 2015.

Tuy vậy, những diễn biến này còn lâu mới báo hiệu người mua xanh lánh thị trường nợ lớn nhất thế giới.

Chừng nào Mỹ còn thâm hụt thương mại, khiến đô la chảy ra nước ngoài, các quốc gia khác cần phải tìm nơi “trú ẩn” cho doanh thu đô la đó.

Trái phiếu chính phủ Mỹ vẫn là một trong những điểm đến trú ẩn chính, theo Jim O’Neill, cựu Chủ tịch Goldman Sachs Asset Management.

“Đó là một nỗi lo bị thổi phồng”, ông nói về rủi ro nhà đầu tư nước ngoài đồng loạt bán tháo nợ Mỹ.

Theo chuyên gia này, thí trường trái phiếu Mỹ rất lớn. Nếu Trung Quốc hay Nhật Bản giảm nắm giữ, sẽ có nước khác mua vào.

Thực tế, lượng mua tăng từ Na Uy, Canada và Saudi Arabia đã bù đắp phần suy giảm lượng nắm giữ trái phiếu Mỹ của Trung Quốc trong tháng 10 và tháng 11-2025.

Brad Setser, nhà nghiên cứu cấp cao ở Hội đồng Quan hệ Đối ngoại Mỹ (CFR) ước tính lượng nắm giữ “thực” của Trung Quốc đối với trái phiếu Mỹ có thể hơn 1.000 tỉ đô la, cao hơn nhiều so với con số 683 tỉ đô la mà Bộ Tài chính Mỹ công bố.

Nguyên nhân là Bắc Kinh có thể đã “che dấu vết” bằng cách chuyển tài sản sang các tổ chức lưu ký tại châu Âu. Bỉ — nơi được cho là đang giữ hộ một phần cáctài khoản lưu ký tài chính của Trung Quốc – ghi nhận lượng trái phiếu Mỹ nắm giữ tăng gấp 4 lần kể từ cuối 2017 lên 481 tỉ đô la.

Theo Eswar Prasad, giáo sư chính sách thương mại tại Đại học Cornell và cựu lãnh đạo bộ phận Trung Quốc ở Quỹ Tiền tệ quốc tế * (IMF), Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) có rất ít lựa chọn khác.

“PBoC gần như bị ‘mắc kẹt’ với đồng đô la do các đồng tiền khác không an toàn và có tính thanh khoản cao như đồng bạc xanh. Khả năng Trung Quốc đa dạng hóa khỏi trái phiếu Mỹ đến mức như dữ liệu chính thức cho thấy là rất thấp”, ông nói.

Theo Bloomberg

Lê Linh

Nguồn Saigon Times : https://thesaigontimes.vn/mot-thap-ky-trung-quoc-giam-nam-giu-trai-phieu-my-xu-huong-don-le-hay-tin-hieu-nguy-hiem/