Một yếu tố không ngờ có thể làm tăng nguy cơ mắc ung thư

một giờ trướcBài gốc

Béo phì có thể góp phần làm tăng nguy cơ ung thư. Ảnh: Shutterstock.

Một nghiên cứu quy mô lớn tại Thụy Điển vừa đưa ra cảnh báo đáng chú ý về mối liên hệ giữa việc tăng cân ở tuổi trưởng thành và nguy cơ ung thư. Theo kết quả được trình bày tại Đại hội Béo phì châu Âu ở Istanbul, việc tăng cân trong suốt cuộc đời trưởng thành có thể làm nguy cơ mắc nhiều loại ung thư tăng mạnh, thậm chí cao gấp 5 lần ở một số trường hợp.

Béo phì làm tăng nguy cơ mắc nhiều loại ung thư

Béo phì hiện được xác định có liên quan trực tiếp đến ít nhất 13 loại ung thư và được cho là có liên quan đến thêm 8 loại khác. Tuy nhiên, trước nay, giới khoa học vẫn chưa hiểu rõ việc tăng bao nhiêu cân và tăng cân vào giai đoạn nào của cuộc đời sẽ ảnh hưởng ra sao đến nguy cơ mắc bệnh.

Để làm rõ điều này, các nhà nghiên cứu tại Đại học Lund (Thụy Điển) đã phân tích dữ liệu sức khỏe của hơn 600.000 nam và nữ trong độ tuổi từ 17 đến 60. Những người tham gia được đo cân nặng trung bình 4 lần trong suốt quá trình trưởng thành, đồng thời được theo dõi chẩn đoán ung thư đến năm 2023.

Kết quả cho thấy không có độ tuổi nào được xem là “an toàn” để tăng cân. Nguy cơ mắc ung thư tăng lên không chỉ ở những người có cân nặng cao từ sớm mà còn ở những người tiếp tục tăng cân trong suốt tuổi trưởng thành.

Anton Nilsson, tác giả chính của nghiên cứu và là phó giáo sư tại Đại học Lund, cho biết: “Cân nặng ban đầu càng cao và mức tăng cân càng lớn thì nguy cơ mắc ung thư càng tăng”. Ở nam giới, béo phì trước tuổi 30 làm nguy cơ ung thư gan tăng gấp 5 lần, trong khi nguy cơ ung thư tụy và ung thư thận cao gấp đôi so với những người duy trì vóc dáng bình thường.

Nguy cơ ung thư đại tràng ở nhóm này cũng tăng 58%. Trong khi đó, phụ nữ béo phì trước tuổi 30 có nguy cơ ung thư nội mạc tử cung cao gấp 4,5 lần, nguy cơ ung thư tụy tăng 67%, ung thư thận tăng gấp đôi và nguy cơ u màng não tăng 76% so với những người chưa từng béo phì.

Nghiên cứu cũng ghi nhận sự khác biệt giữa nam và nữ ở thời điểm tăng cân. Với phụ nữ, việc tăng cân sau tuổi 30 liên quan chặt chẽ đến nguy cơ ung thư nội mạc tử cung, ung thư vú sau mãn kinh và u màng não. Đây là những bệnh lý chịu ảnh hưởng lớn từ hormone giới tính. Ung thư đại tràng ở phụ nữ cũng có liên quan đáng kể đến sự thay đổi cân nặng.

Ở nam giới, mối liên hệ giữa béo phì và ung thư lại rõ rệt hơn ở những người tăng cân trước tuổi 45, đặc biệt là ung thư thực quản và ung thư gan. Theo Nilsson, điều này có thể xuất phát từ việc tăng cân sớm khiến cơ thể có nhiều thời gian hơn để các quá trình sinh học như viêm mạn tính hay tăng insulin tác động lên các mô dễ tổn thương, từ đó thúc đẩy ung thư hình thành.

Những người tăng nhiều cân có nguy cơ mắc ung thư cao. Ảnh: Freepik.

Nhóm nào có nguy cơ cao?

Những người tăng cân nhiều nhất trong nghiên cứu, trung bình khoảng 32 kg, có nguy cơ mắc ung thư cao hơn 7% so với nhóm tăng ít nhất, trung bình khoảng 8 kg. Ở nam giới, nhóm tăng cân nhiều nhất có nguy cơ ung thư gan cao gần gấp 3 lần và ung thư thực quản cao hơn gấp đôi so với nhóm tăng ít cân hơn.

Ngoài ra, họ còn có nguy cơ mắc khối u tuyến yên cao gấp 3 lần, đồng thời nguy cơ ung thư biểu mô tế bào thận, ung thư tâm vị dạ dày và ung thư đại tràng tăng hơn 50%. Ở phụ nữ, nhóm tăng cân nhiều nhất có nguy cơ ung thư nội mạc tử cung cao gần gấp 4 lần và nguy cơ u tuyến yên tăng gấp đôi. Nguy cơ ung thư tế bào thận tăng 91%, ung thư vú sau mãn kinh tăng 42%, u màng não tăng 32% và ung thư đại tràng tăng 31%.

Các nhà khoa học cho rằng mỡ thừa không chỉ là vấn đề ngoại hình hay cân nặng. Khi tích tụ kéo dài, đặc biệt từ sớm, mô mỡ có thể thúc đẩy tình trạng viêm âm ỉ trong cơ thể, làm rối loạn hormone và chuyển hóa insulin. Theo thời gian, những biến đổi này tạo điều kiện cho tế bào ung thư phát triển.

Điều đáng chú ý là ngay cả những người chỉ tăng cân ở mức thấp cũng ghi nhận nguy cơ ung thư cao hơn. Theo các nhà nghiên cứu, điều này cho thấy việc duy trì cân nặng ổn định trong suốt tuổi trưởng thành có ý nghĩa quan trọng đối với sức khỏe lâu dài.

Megan Winter, quản lý thông tin sức khỏe tại tổ chức Tổ chức Nghiên cứu Ung thư Vương Quốc Anh, cho rằng việc duy trì cân nặng hợp lý trong suốt tuổi trưởng thành có thể giúp giảm nguy cơ ung thư. Tuy nhiên, bà cũng nhấn mạnh môi trường sống hiện nay khiến điều này không hề dễ dàng.

Theo bà, chính phủ cần đóng vai trò lớn hơn trong việc xây dựng môi trường sống lành mạnh, từ siết quảng cáo thực phẩm không lành mạnh, đặt mục tiêu doanh số với thực phẩm tốt cho sức khỏe đến giúp người dân tiếp cận thực phẩm bổ dưỡng dễ dàng hơn. Những biện pháp này có thể góp phần giảm tỷ lệ béo phì và cải thiện sức khỏe cộng đồng.

Kỳ Duyên

Nguồn Znews : https://znews.vn/mot-yeu-to-khong-ngo-co-the-lam-tang-nguy-co-mac-ung-thu-post1651764.html