Mua bán ngoại tệ trái phép bị phạt tới 100 triệu đồng, người dân đổi tiền ở đâu an toàn?

2 ngày trướcBài gốc

Việc ban hành Nghị định 340/2025/NĐ-CP được đánh giá là bước đi quan trọng nhằm tăng cường kỷ cương pháp luật trong lĩnh vực tiền tệ - ngân hàng, hạn chế tình trạng giao dịch ngoại tệ trái phép, góp phần ổn định thị trường tài chính và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.

MUA BÁN NGOẠI TỆ TRÁI PHÉP CÓ THỂ PHẠT 100 TRIỆU ĐỒNG

Theo Nghị định 340/2025/NĐ-CP của Chính phủ có hiệu lực thi hành từ ngày 9/2/2026, cá nhân thực hiện hành vi mua, bán ngoại tệ không đúng quy định của pháp luật sẽ bị xử lý nghiêm, với mức phạt tăng dần theo giá trị giao dịch, đồng thời có thể bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu tang vật vi phạm.

Cụ thể, trường hợp cá nhân mua, bán ngoại tệ với nhau hoặc mua, bán ngoại tệ tại tổ chức không được phép thu đổi ngoại tệ mà giá trị giao dịch dưới 1.000 USD (hoặc ngoại tệ khác có giá trị tương đương), hoặc thanh toán hàng hóa, dịch vụ bằng ngoại tệ dưới 1.000 USD không đúng quy định, sẽ bị phạt cảnh cáo.

Đối với các giao dịch có giá trị từ 1.000 USD đến dưới 10.000 USD, cá nhân mua, bán ngoại tệ trái quy định có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 20 triệu đồng. Mức phạt này cũng áp dụng trong trường hợp tái phạm hoặc vi phạm nhiều lần đối với các giao dịch có giá trị dưới 1.000 USD.

Khi giá trị mua, bán ngoại tệ từ 10.000 USD đến dưới 100.000 USD, mức phạt tiền được nâng lên từ 20 triệu đồng đến 30 triệu đồng. Ngoài ra, hành vi thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ bằng ngoại tệ trong cùng ngưỡng giá trị không đúng quy định của pháp luật cũng bị xử phạt ở mức này.

Trường hợp vi phạm nghiêm trọng hơn, với giá trị mua, bán ngoại tệ từ 100.000 USD trở lên, cá nhân vi phạm có thể bị phạt tiền từ 80 triệu đồng đến 100 triệu đồng. Mức xử phạt tương tự cũng áp dụng đối với hành vi thanh toán hàng hóa, dịch vụ bằng ngoại tệ từ 100.000 USD trở lên không đúng quy định.

Bên cạnh hình thức phạt tiền, các hành vi vi phạm nêu trên còn bị áp dụng hình thức xử phạt bổ sung là tịch thu ngoại tệ hoặc tiền VND trong những trường hợp cụ thể.

Theo đó, ngoại tệ hoặc tiền VND liên quan đến hành vi vi phạm sẽ bị tịch thu nếu cá nhân mua, bán ngoại tệ với nhau hoặc tại tổ chức không được phép thu đổi, với giá trị từ 1.000 USD trở lên; đồng thời áp dụng với các trường hợp thanh toán hàng hóa, dịch vụ bằng ngoại tệ không đúng quy định, có giá trị từ 10.000 USD trở lên.

Theo luật sư Phạm Thanh Hòa, các quy định liên quan đến giao dịch ngoại tệ thực tế đã được đặt ra từ nhiều năm trước. Ngân hàng Nhà nước, từ năm 2021, đã ban hành Thông tư 20/2021/TT-NHNN, trong đó nêu rõ cá nhân chỉ được bán ngoại tệ tiền mặt tại các tổ chức tín dụng và đại lý đổi ngoại tệ được cấp phép.

“Việc mua, bán ngoại tệ tại các tiệm vàng không được cấp phép thu đổi ngoại tệ là hành vi trái quy định pháp luật. Không chỉ bị phạt tiền, trong nhiều trường hợp, cá nhân và tổ chức vi phạm còn có thể bị áp dụng biện pháp bổ sung là tịch thu toàn bộ số ngoại tệ và tiền Việt Nam liên quan đến giao dịch”, bà Hà nhấn mạnh.

"CHỢ ĐEN" NGOẠI TỆ LẶNG SÓNG TRƯỚC ÁP LỰC KIỂM SOÁT

Dù về bản chất, các mức xử phạt này không khác nhiều so với quy định hiện hành, nhưng trong bối cảnh cơ quan quản lý phát đi tín hiệu tăng cường kiểm tra, giám sát, thị trường ngoại tệ tự do đã sớm phản ứng.

Khảo sát thực tế cho thấy các điểm thu đổi ngoại tệ “quen mặt” trên thị trường chợ đen đang thu hẹp hoạt động, thậm chí đóng băng giao dịch để tránh rủi ro.

Chị Thu Nga cho biết, ngay trước kỳ nghỉ Tết Dương lịch, chị mang một vài man Nhật sau nửa năm đi xuất khẩu lao động ra khu vực phố Hà Trung để đổi sang tiền VND.

“Hầu như tiệm nào cũng lắc đầu, khẳng định không thu mua ngoại tệ mấy năm nay dù trước đó tôi từng giao dịch một vài lần”, chị Nga kể và cho biết sau đó đành chờ ngân hàng mở cửa để thực hiện giao dịch hợp pháp.

Anh Quang Vũ cũng có trải nghiệm tương tự. Trước đây, anh thường mua bán ngoại tệ thông qua một người quen. Tuy nhiên, khi cần bán lại số USD đang nắm giữ, anh liên hệ thì người này lập tức từ chối, thậm chí tỏ ra cảnh giác và phủ nhận quen biết.

Những phản ứng này không phải ngẫu nhiên. Trước đó, Ngân hàng Nhà nước đã có văn bản gửi Bộ Công an, Bộ Công Thương và Thanh tra Chính phủ nhằm tăng cường phối hợp quản lý thị trường ngoại hối, yêu cầu kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi mua bán ngoại tệ trái phép, đặc biệt là các giao dịch diễn ra trên thị trường không chính thức.

Dù vậy, ghi nhận từ thị trường cho thấy không ít đối tượng vẫn tìm cách “lách” quy định. Theo quan sát của phóng viên, không ít tiệm vàng hiện nay tỏ ra rất dè chừng với các giao dịch đổi ngoại tệ. Thay vì từ chối dứt khoát, một số nơi lựa chọn cách “lọc khách” bằng cách hỏi kỹ nhu cầu, số lượng và mối quan hệ quen biết.

Những giao dịch nhỏ lẻ gần như bị chặn ngay từ đầu, trong khi các khoản lớn thường chỉ được trao đổi kín, không diễn ra tại quầy chính, khách có thể được “mời” ra khu vực riêng, tránh camera giám sát, hoặc hẹn giao dịch ở địa điểm khác nhằm tránh rủi ro bị phát hiện.

Có thể thấy, dù quy định pháp luật đã siết chặt và mức xử phạt ngày càng nặng, hoạt động đổi ngoại tệ trái phép vẫn chưa hoàn toàn biến mất mà đang chuyển sang các hình thức tinh vi, kín kẽ hơn.

Thực tế, nhiều vụ việc xử phạt đã cho thấy cái giá phải trả không hề thấp. Mới đây, Phòng An ninh kinh tế Công an Thành phố Đà Nẵng cho biết, vừa ra quyết định xử phạt đối với một chủ hiệu vàng trên địa bàn vì vi phạm trong giao dịch ngoại tệ.

Trước đó, Phòng An ninh kinh tế tiến hành kiểm tra, phát hiện doanh nghiệp tư nhân Hiệu vàng H.P.H đang thực hiện giao dịch mua bán ngoại tệ trái phép với khách hàng L.C.T (trú phường Hải Châu, Đà Nẵng).

Căn cứ kết quả xác minh và quy định pháp luật, đơn vị đã lập biên bản, ra quyết định xử phạt hành chính hiệu vàng H.P.H 30 triệu đồng, phạt bà L.C.T 15 triệu đồng.

Cùng với đó, Công an Đà Nẵng cũng ra quyết định tịch thu toàn bộ số tiền Việt Nam và ngoại tệ vi phạm, gồm USD, EURO, Yên Nhật, Bảng Anh… với tổng giá trị ước tính lên đến hơn 2 tỷ đồng.

Công an Thành phố Đà Nẵng cho hay, theo quy định, chỉ các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng hoặc đại lý được Ngân hàng Nhà nước cấp phép mới được phép thu đổi ngoại tệ. Mọi hành vi tự ý mua bán tại tiệm vàng, cá nhân hoặc cơ sở không có giấy phép đều là vi phạm pháp luật, tiềm ẩn nguy cơ gây rối loạn thị trường tiền tệ, ảnh hưởng an ninh tài chính quốc gia và sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định.

Phòng An ninh kinh tế khuyến cáo người dân và doanh nghiệp cần nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật về quản lý ngoại hối, tuyệt đối không vì lợi ích trước mắt mà vi phạm.

Người dân cần đổi ngoại tệ ở đâu cho đúng luật?

Trước đó, Ngân hàng Nhà nước - chi nhánh TP.HCM đã đưa ra khuyến cáo người dân có ngoại tệ tiền mặt được quyền bán cho các ngân hàng được phép hoạt động ngoại hối và các tổ chức kinh tế được phép hoạt động đại lý thu đổi ngoại tệ.

Với các đại lý thu đổi ngoại tệ, theo quy định chỉ được mua ngoại tệ tiền mặt của cá nhân nhưng không được phép bán USD ngược lại cho người dân.

Chỉ trừ các đại lý đổi ngoại tệ đặt tại khu cách ly ở các cửa khẩu quốc tế được bán ngoại tệ tiền mặt cho cá nhân mang hộ chiếu nước ngoài khi xuất cảnh theo quy định.

Với người dân có nhu cầu mua ngoại tệ, Ngân hàng Nhà nước - chi nhánh TP.HCM cho biết người cư trú là công dân Việt Nam được mua, chuyển, mang ngoại tệ ra nước ngoài cho các mục đích chính đáng theo quy định.

Cụ thể là học tập, chữa bệnh, đi công tác, du lịch, thăm viếng, trả các loại phí, lệ phí cho nước ngoài, trợ cấp cho thân nhân ở nước ngoài, chuyển tiền thừa kế cho người hưởng thừa kế ở nước ngoài, chuyển tiền trong trường hợp định cư ở nước ngoài, chuyển tiền một chiều cho nhu cầu hợp pháp khác.

Trong phạm vi khả năng ngoại tệ hiện có, ngân hàng có trách nhiệm đáp ứng nhu cầu ngoại tệ của người dân để thanh toán cho các giao dịch căn cứ theo nhu cầu thực tế và hợp lý của từng giao dịch. Do đó, người dân có trách nhiệm cung cấp các giấy tờ, chứng từ với giao dịch thực tế nhằm đảm bảo việc mua ngoại tệ đúng mục đích và phù hợp quy định.

"Việc mua, bán, chuyển ngoại tệ tiền mặt của người dân phải thực hiện đúng theo quy định. Trường hợp vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tiền tệ và ngân hàng.

Vì vậy, người dân phát sinh nhu cầu ngoại tệ hợp pháp cần liên hệ ngân hàng, không mua bán ngoại tệ tự do, trái với quy định pháp luật và tiềm ẩn nhiều rủi ro", Ngân hàng Nhà nước - chi nhánh TP.HCM khuyến cáo.

Minh Khuê

Nguồn Thương Gia : https://thuonggiaonline.vn/mua-ban-ngoai-te-trai-phep-bi-phat-toi-100-trieu-dong-nguoi-dan-doi-tien-o-dau-an-toan-post567128.html