Chiều 25/2 (mùng 9 tháng Giêng), lễ hội truyền thống làng Triều Khúc (Hà Nội) thu hút đông đảo người dân và du khách tham dự.
Không chỉ mang yếu tố diễn xướng dân gian, tiết mục còn phản ánh tinh thần thượng võ và đời sống văn hóa cộng đồng của cư dân vùng ven kinh thành xưa, góp phần tạo nên bản sắc riêng cho lễ hội đầu xuân ở Hà Nội.
Lễ hội làng Triều Khúc gây ấn tượng với màn đánh trống bồng do các thanh niên trong làng hóa trang thành nữ giới, dân gian quen gọi là “Con đĩ đánh bồng”. Tương truyền, sau khi đánh thắng giặc, Phùng Hưng từng dừng chân tại thành Tống Bình (nay là làng Triều Khúc) và cho một số binh sĩ nam cải trang thành nữ múa hát nhằm khích lệ tinh thần quân sĩ. Từ đó, điệu múa trở thành nét đặc trưng của lễ hội, được duy trì qua nhiều thế hệ và tổ chức thường niên từ mùng 9 đến 12 tháng Giêng.
Nguyễn Văn Chí Hiếu (24 tuổi, làng Triều Khúc) cho biết anh đã tham gia múa bồng hơn 10 năm. “Đây là năm đầu tiên con trai tôi được trực tiếp xem bố biểu diễn. Đứng trong hàng ngũ, tôi cảm thấy rất hãnh diện, gia đình cũng rất tự hào”, Hiếu chia sẻ, cho rằng việc tiếp nối truyền thống là cách để thế hệ trẻ gìn giữ nét văn hóa đặc sắc của quê hương.
Trịnh Hải Đăng (8 tuổi, làng Triều Khúc) cho biết đã dành trọn một năm tập luyện để tham gia múa bồng và năm nay là lần đầu tiên em biểu diễn tại lễ hội. Theo Đăng, múa bồng đòi hỏi thể lực tốt vì phải di chuyển liên tục, đồng thời cần sự dẻo dai để thể hiện đúng những động tác truyền thống. “Đây là lần đầu con được đứng trong đội hình biểu diễn nên khá hồi hộp. May mắn có mẹ ở bên cổ vũ nên con thấy vui và có thêm năng lượng để hoàn thành phần múa”, Đăng chia sẻ. Việc những em nhỏ như Đăng tham gia lễ hội được xem là tín hiệu tích cực trong hành trình gìn giữ và tiếp nối nét văn hóa đặc trưng của làng Triều Khúc qua nhiều thế hệ.
Bên cạnh màn múa “Con đĩ đánh bồng” đặc trưng, lễ hội còn sôi động với các tiết mục múa lân, múa rồng thu hút đông đảo người xem. Sự kết hợp giữa múa bồng mang đậm yếu tố dân gian và các điệu lân, rồng truyền thống góp phần làm phong phú phần hội, đồng thời thể hiện ước vọng về một năm mới may mắn, thịnh vượng của người dân địa phương.
Trong đội múa sênh tiền, các nữ thành viên gây ấn tượng với động tác uyển chuyển, phối hợp nhịp nhàng theo tiếng phách và tiếng đồng tiền leng keng. Vừa di chuyển đội hình, vừa giữ nhịp cho bài diễn, họ góp phần làm nổi bật vẻ đẹp của loại hình nghệ thuật dân gian lâu đời.
Nghi lễ rước kiệu Bố Cái Đại vương Phùng Hưng về đình làng Triều Khúc được tổ chức trang trọng trong không khí thành kính của đông đảo người dân. Đoàn rước di chuyển qua các tuyến đường trong làng với cờ quạt, lễ phục truyền thống và tiếng trống hội rộn ràng, tái hiện không gian sinh hoạt văn hóa đặc trưng mỗi dịp đầu xuân.
Nghi thức này không chỉ thể hiện lòng tri ân vị anh hùng dân tộc mà còn là dịp để cộng đồng gắn kết, nhắc nhớ thế hệ trẻ về truyền thống lịch sử và niềm tự hào quê hương.
Dọc tuyến đường đoàn rước đi qua, người dân thành kính bày sẵn các mâm lễ trước cửa nhà. Hương hoa, lễ vật được chuẩn bị chu đáo, thể hiện sự tôn nghiêm và lòng thành kính khi kiệu thánh tiến qua. Theo quan niệm địa phương, việc dâng lễ bên đường rước không chỉ là nghi thức tâm linh đầu xuân mà còn gửi gắm ước mong một năm mới bình an, thuận lợi.
Lễ hội được tổ chức nhằm tưởng nhớ và bày tỏ lòng thành kính đối với Bố Cái Đại vương Phùng Hưng, vị anh hùng dân tộc gắn với công lao mang lại cuộc sống yên bình, no ấm cho người dân. Không chỉ là dịp tri ân tiền nhân, lễ hội còn góp phần nhắc nhớ truyền thống lịch sử, bồi đắp niềm tự hào và tinh thần hướng về cội nguồn trong cộng đồng địa phương mỗi dịp đầu xuân.
Trần Hiền