Mùa ĐHĐCĐ 2026, nhiều doanh nghiệp đối mặt nguy cơ mất tư cách đại chúng

4 giờ trướcBài gốc

Sau công văn của Ủy ban Chứng khoán Nhà nước về việc rà soát tư cách công ty đại chúng, nhiều doanh nghiệp trên sàn chứng khoán đồng loạt thông báo không đủ điều kiện duy trì tư cách đại chúng.

Câu chuyện đáp ứng yêu cầu công ty đại chúng được dự báo là một trong những "điểm nóng" của mùa ĐHĐCĐ năm nay.

Mới đây, CTCP Việt Nam Kỹ nghệ Súc sản (Vissan, mã: VSN) vừa công bố thông tin về việc không còn đáp ứng điều kiện là công ty đại chúng do cơ cấu cổ đông quá cô đặc.

Theo dữ liệu chốt quyền tham dự ĐHĐCĐ thường niên 2026, Vissan hiện có 1.072 nhà đầu tư nhỏ lẻ. Nhóm cổ đông không phải là cổ đông lớn này chỉ nắm giữ tổng cộng 7,29% số lượng cổ phiếu có quyền biểu quyết của công ty.

Đối chiếu với quy định hiện hành trên thị trường chứng khoán, một doanh nghiệp phải đảm bảo tỷ lệ tối thiểu 10% cổ phần được nắm giữ bởi ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn. Việc tỷ lệ sở hữu phân tán ở mức quá thấp khiến doanh nghiệp chính thức không còn đáp ứng điều kiện là công ty đại chúng.

Trước đó, Tổng Công ty Đầu tư nước và Môi trường Việt Nam (Viwaseen, mã: VIW) cũng vừa ra thông cáo không còn đáp ứng điều kiện công ty đại chúng.

Sau khi mua lại 98,16% vốn từ Tổng Công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) vào cuối năm 2025, Tổng Công ty cổ phần Xuất nhập khẩu và Xây dựng Việt Nam (Vinaconex) hiện là cổ đông lớn duy nhất của Viwaseen. Trong khi đó, tỷ lệ cổ phiếu tự do chuyển nhượng chỉ còn 1,84%. Con số này thua xa yêu cầu tối thiểu 10% cổ phần có quyền biểu quyết phải do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ.

Với lý do tương tự, thông báo số 2266/UBCK-GĐSC ngày 23/3/2026 của Ủy ban chứng khoán nhà nước cho biết Transimex (TMS) không đáp ứng điều kiện công ty đại chúng do tỷ lệ cổ phiếu có quyền biểu quyết không đáp ứng việc có tối thiểu 10% do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ. Theo đó, tại ngày 27/01/2026, công ty có 1.497 cổ đông không phải là cổ đông lớn, với tỷ lệ nắm giữ chỉ 8,6%.

Diễn biến này còn lan rộng ra nhiều doanh nghiệp khác, bao gồm cả doanh nghiệp có vốn nhà nước với quy mô lớn, cũng ra thông cáo tương tự.

CTCP Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR) với quy mô vốn hóa thị trường khoảng 134.700 tỷ đồng cho biết, tỷ lệ cổ phần do nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ chỉ đạt 7,87%, thấp hơn mức tối thiểu (10%).

“Ông lớn” Dược Hậu Giang cũng chung cảnh ngộ khi hai cổ đông lớn là Taisho Pharmaceutical và SCIC nắm giữ gần như toàn bộ vốn, với tỷ lệ nắm giữ lần lượt là 51,01% và 43,31%. Dù vẫn có hàng nghìn cổ đông nhỏ lẻ, song tỷ lệ sở hữu của nhóm này chỉ chiếm 5,68%.

Tương tự, PV Gas có gần 17.500 cổ đông, nhưng Tập đoàn Công nghiệp - Năng lượng Quốc gia Việt Nam vẫn nắm tới 95,76% vốn.

Phân phối Khí thấp áp Dầu khí Việt Nam (PGD), công ty con của PV Gas cũng công bố thông tin về việc chưa đáp ứng điều kiện công ty đại chúng do cơ cấu cổ đông tập trung. Theo danh sách chốt ngày 8/12/2025, PV Gas nắm giữ 50,5% vốn điều lệ; hai cổ đông lớn khác là Tokyo Gas Asia Pte. Ltd và Saibu Gas Holdings Co., Ltd lần lượt sở hữu 25% và 21% vốn. Phần còn lại 3,5% vốn thuộc về 1.642 cổ đông.

Chưa hết, Tổng công ty Khoáng sản TKV – Vimico (KSV)thông tin hồi tháng 11 năm ngoái chưa đạt đủ tiêu chuẩn công ty đại chúng do Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam (TKV) nắm giữ 98,1% vốn điều lệ.

Theo giới chuyên môn, việc rà soát tiêu chí công ty đại chúng theo Luật Chứng khoán sửa đổi, đặc biệt là yêu cầu tối thiểu 10% cổ phần có quyền biểu quyết phải do ít nhất 100 nhà đầu tư không phải cổ đông lớn nắm giữ, đang tạo ra những chuyển động mạnh mẽ trên thị trường.

Áp lực về việc không đáp ứng tiêu chí công ty đại chúng dự kiến trở thành chủ đề nóng tại nhiều doanh nghiệp trong mùa ĐHĐCĐ năm 2026.

Luật số 56/2024/QH15 (sửa đổi, bổ sung một số luật, trong đó có Luật Chứng khoán) ban hành ngày 29/11/2024 quy định, từ ngày 1/1/2026, toàn bộ doanh nghiệp không đáp ứng điều kiện công ty đại chúng phải công bố thông tin, báo cáo cơ quan quản lý và có tối đa 1 năm để khắc phục trước khi bị hủy tư cách công ty đại chúng. Quy định này tạo áp lực lớn, nhưng cũng mở ra một chu kỳ tái cấu trúc sở hữu mới, đặc biệt với các doanh nghiệp có tỷ lệ nắm giữ tập trung cao.

“Kỳ vọng về làn sóng thoái vốn tại các doanh nghiệp nhà nước có thể lặp lại như giai đoạn 2016 – 2018”, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Phân tích Khối Khách hàng cá nhân, Chứng khoán Yuanta Việt Nam nhìn nhận.

Châu Anh

Nguồn Vnbusiness : https://vnbusiness.vn/mua-dhdcd-2026-nhieu-doanh-nghiep-doi-mat-nguy-co-mat-tu-cach-dai-chung.html