Sáng ngày 18/5, Cục Quản lý đê điều và Phòng chống thiên tai, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, theo báo cáo và thông tin ban đầu từ trực ban các tỉnh Cao Bằng, Quảng Ninh, Thanh Hóa, Đắk Lắk, mưa lớn, dông, lốc xảy ra từ ngày 15-17/5 khiến 1 người bị thương do cây đổ vào người (Đắk Lắk).
Mưa lớn, dông lốc cũng làm 1 nhà sập (Đắk Lắk); 27 nhà tốc mái, hư hỏng (Thanh Hóa 1, Đắk Lắk 26); 187 nhà bị ngập dưới 1m tại Cao Bằng (hiện nước đã rút); một số nhà bị ngập tại Quảng Ninh (hiện nước đã rút); 1 nhà di dời do nguy cơ sạt lở (Quảng Ninh).
Mưa lớn gây ngập úng nhiều khu vực ở Quảng Ninh, Hải Phòng.
419,6ha lúa và hoa màu bị ngập, thiệt hại (Cao Bằng 251,04ha; Quảng Ninh 135,5ha; Thanh Hóa 4,16ha; Đắk Lắk 28,9ha), 1 điểm trường bị ngập (Cao Bằng), 200m kênh mương bị bồi lấp (Cao Bằng). 2 tàu bị chìm tại Thanh Hóa (do dông làm đứt dây neo, tàu bị trôi ra xa và chìm; hiện chính quyền và người dân đã trục vớt đưa vào gần bờ).
28 vị trí trên QL4A (Cao Bằng) và 2 vị trí trên QL18C (Quảng Ninh) bị sạt lở, hiện đã thông tuyến; 07 vị trí đường giao thông nông thôn tại Cao Bằng và 1 vị trí đường tỉnh 326 tại Quảng Ninh bị sạt lở, hư hỏng, hiện đã khắc phục tạm thời để phương tiện qua lại; ngập cục bộ trên các tuyến phố tại Quảng Ninh, hiện nước đã rút.
1 xe ô tô khách bị hư hỏng do lũ cuốn (Cao Bằng); 5 cột điện bị gãy, đổ; 1 trạm biến áp bị hư hỏng (Đắk Lắk). Ước tính thiệt hại ở các địa phương là 10,2 tỷ đồng (Cao Bằng 6,7 tỷ đồng; Đắk Lắk 3,5 tỷ đồng; các tỉnh Quảng Ninh và Thanh Hóa chưa có ước tính thiệt hại).
Về tình hình thủy văn, mực nước lúc 7h ngày 18/5 các sông khu vực Bắc Bộ gồm: trên sông Hồng tại trạm Hà Nội là 2,01m; sông Thái Bình tại trạm Phả Lại là 0,92m. Dự báo mực nước hạ lưu sông Hồng tại trạm Hà Nội, trên sông Thái Bình tại trạm Phả Lại biến đổi chậm theo điều tiết của hồ chứa và ảnh hưởng của thủy triều.
Các sông khu vực Trung Bộ: Mực nước các sông biến đổi chậm theo điều tiết hồ chứa và ảnh hưởng của thủy triều. Các sông khu vực Nam Bộ: Mực nước đầu nguồn sông Cửu Long dao động theo triều. Đến ngày 21/5, mực nước cao nhất ngày trên sông Tiền tại trạm Tân Châu ở mức 1,50m; trên sông Hậu tại trạm Châu Đốc ở mức 1,60m.
Cục Quản lý đê điều và Phòng, chống thiên tai tổ chức trực ban nghiêm túc 24/24h, theo dõi chặt chẽ diễn biến thời tiết, thiên tai, đê điều; chuyển các thông tin dự báo, cảnh báo đến các địa phương để kịp thời tham mưu công tác chỉ đạo, điều hành, ứng phó thiên tai. Các địa phương tổ chức trực ban; chủ động theo dõi thời tiết, thông tin dự báo, cảnh báo và triển khai các biện pháp ứng phó.
Ngay sau khi thiên tai xảy ra, chính quyền địa phương đã huy động lực lượng, phương tiện hỗ trợ người dân khắc phục thiệt hại; tổ chức canh gác, cắm biển cảnh báo tại các ngầm tràn; xử lý thông tuyến giao thông và tiếp tục tổng hợp, thống kê thiệt hại.
Theo Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Nguyễn Hoàng Hiệp, hiện nay, thiên tai diễn biến ngày càng cực đoan. Thực tế đã có nhiều đợt thiên tai vượt ngoài dự báo; nhiều trận bão, lũ vượt các mốc lịch sử. Đây là áp lực rất lớn đối với công tác phòng ngừa, ứng phó và khắc phục hậu quả thiên tai.
Thời gian tới, Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tham mưu Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tập trung một số việc cụ thể.
Trước hết, trong quá trình các địa phương xây dựng quy hoạch, cũng như khi điều chỉnh quy hoạch vùng, quy hoạch quốc gia, yếu tố thiên tai phải được coi là một trong những đầu vào trọng điểm. Các quy hoạch, công trình phải thuận thiên, phù hợp với diễn biến mới của thiên tai, bảo đảm không để xảy ra những hệ quả đáng tiếc.
Thứ hai, nhiều tiêu chuẩn, quy chuẩn hiện nay cần được tính toán lại, thậm chí phải nâng lên để phù hợp với các mốc, các yếu tố lịch sử mới của thiên tai.
Thứ ba, cần tập trung cho công tác dự báo, cảnh báo. Dự báo, cảnh báo rất quan trọng và trong nhiều trường hợp có ý nghĩa quyết định đối với công tác phòng ngừa, ứng phó thiên tai.
Cùng với đó, phải đầu tư nhiều hơn cho hạ tầng chống chịu, phòng, chống thiên tai. Đối với những cộng đồng thường xuyên đối mặt với sạt lở, lũ ống, lũ quét, trước hết phải có phương án di dân. Đồng thời, người dân phải biết khi mưa lũ xảy ra thì đến đâu là an toàn.
Ở những khu vực thường xuyên bị chia cắt, cần có hạ tầng đủ sức chống chịu, hạn chế thấp nhất tình trạng cứ mưa lũ là bị cô lập.
Vấn đề cuối cùng là truyền thông nâng cao nhận thức. Truyền thông không chỉ dừng ở việc cung cấp thông tin, mà phải trang bị kiến thức, kỹ năng, giúp mỗi người dân thay đổi hành vi phù hợp trước diễn biến thiên tai hiện nay. Có như vậy, chúng ta mới xây dựng được xã hội an toàn.
Tô Hội