Mùa hè số của trẻ: Khi phụ huynh thay đổi tư duy nuôi con

2 giờ trướcBài gốc

Khi công nghệ trở thành một phần của tuổi thơ

Không khó để bắt gặp hình ảnh trẻ em cầm điện thoại trong quán ăn, trên xe ô tô hay ngay trong những buổi sum họp gia đình. Với nhiều phụ huynh bận rộn, thiết bị điện tử đôi khi trở thành “bảo mẫu” giúp con ngồi yên hoặc tự chơi trong lúc cha mẹ làm việc. Tuy nhiên, điều khiến nhiều gia đình lo lắng không chỉ là thời gian sử dụng màn hình ngày càng tăng mà còn là sự thay đổi trong thói quen và cảm xúc của trẻ. Nhiều em trở nên phụ thuộc vào điện thoại để giải trí, cáu gắt khi bị thu thiết bị, giảm hứng thú với hoạt động ngoài trời hoặc ngại giao tiếp trực tiếp.

Một buổi trải nghiệm về tác động của công nghệ tới trẻ em dành cho phụ huynh và các con tại Hà Nội. Ảnh: MC

Theo đánh giá của Viện Nghiên cứu và Chăm sóc Sức khỏe Tinh thần Học đường, có nhiều nguyên nhân khiến trẻ dễ “dính” điện thoại trong kỳ nghỉ hè. Trước hết là việc thiếu những lựa chọn thay thế đủ hấp dẫn. Bên cạnh đó, các nền tảng số hiện nay đều được thiết kế với cơ chế giữ chân người dùng bằng những hình ảnh bắt mắt và nội dung giải trí liên tục. Trẻ em vốn chưa hoàn thiện khả năng kiểm soát hành vi nên rất dễ bị cuốn vào mà không nhận ra thời gian trôi qua.

Một nguyên nhân khác là áp lực công việc khiến nhiều phụ huynh khó có thể đồng hành cùng con xuyên suốt dịp hè. Khi thiếu sự tương tác và hướng dẫn từ người lớn, điện thoại thường trở thành giải pháp thay thế tạm thời để trẻ tự giải trí. Nếu dành quá nhiều thời gian trên màn hình, trẻ dễ bị hạn chế trải nghiệm thực tế, rối loạn nhịp sinh hoạt cũng như giảm khả năng kết nối với thế giới xung quanh.

Các hoạt động như đọc sách, thể thao, vẽ tranh hay khám phá thiên nhiên đang trở thành lựa chọn của nhiều phụ huynh nhằm giúp trẻ cân bằng giữa thế giới số và đời sống thực. Ảnh: MC

Tuy nhiên, trong bối cảnh AI và các nền tảng số phát triển mạnh mẽ, việc “cấm tuyệt đối” trẻ tiếp xúc với công nghệ gần như không còn khả thi. Thay vào đó, nhiều gia đình trẻ hiện nay chọn cách thay đổi tư duy: không chống lại công nghệ mà học cách đồng hành cùng con trong môi trường số.

Từ “quản con” sang “đồng hành cùng con”

Một trong những thay đổi dễ nhận thấy là nhiều phụ huynh trẻ không còn đặt mục tiêu “cắt hoàn toàn màn hình”, mà chú trọng hơn đến việc tạo ra những trải nghiệm thực tế đủ hấp dẫn để trẻ không quá phụ thuộc vào thiết bị điện tử.

Trên các hội nhóm nuôi dạy con, ngày càng xuất hiện nhiều chia sẻ về những “mùa hè không màn hình”, “trại hè tại gia” hay các hoạt động trải nghiệm do chính cha mẹ thiết kế cho con. Thay vì để trẻ tự xoay quanh điện thoại trong thời gian nghỉ hè, nhiều gia đình chủ động sắp xếp thời gian để cùng con đọc sách, làm thủ công, chơi thể thao, cắm trại hoặc khám phá thiên nhiên. Chị Nguyễn Mai Anh, một bà mẹ có con học tiểu học sống tại phường Phú Diễn chia sẻ rằng, mình luôn cố gắng tạo “không khí mùa hè” cho con bằng những hoạt động sáng tạo tại nhà như vẽ tranh, tô màu, làm đồ handmade hay đạp xe. Với chị, điều quan trọng không phải là những chuyến đi xa mà là khoảng thời gian cha mẹ thực sự hiện diện bên con. “Chúng tôi nhận ra rằng, khi bố mẹ có sự gắn kết, sẻ chia với các con thì điều cha mẹ nhận lại không chỉ là những đứa trẻ bận rộn hơn mà còn là sự trưởng thành, tự lập và gắn kết gia đình nhiều hơn”, chị Mai Anh nói.

Chị Khánh Ngân ưu tiên các hoạt động trải nghiệm để tăng kết nối với con trong dịp nghỉ hè. Ảnh: MC

Còn chị Nguyễn Khánh Ngân (làm công việc huấn luyện viên yoga, đầu bếp) thì chia sẻ, trẻ trong độ tuổi tiểu học cần được làm quen với máy tính, máy tính bảng hay các kỹ năng công nghệ ở mức phù hợp, bởi đây đã trở thành một phần của cuộc sống hiện đại. Tuy nhiên, điều quan trọng là cha mẹ phải đồng hành để giúp con biết cân bằng giữa học tập, vui chơi và thời gian nghỉ ngơi. Trong mùa hè, thay vì để con sử dụng thiết bị điện tử một cách thụ động, chị chủ động xây dựng cho con nhiều hoạt động vừa học vừa chơi. Con được làm quen với Rubik để rèn luyện tư duy logic, học lắp ráp robot và lập trình đơn giản thông qua các thao tác kéo - thả trên máy tính bảng. Theo chị, những hoạt động này không chỉ giúp trẻ tiếp cận công nghệ một cách tích cực mà còn khơi gợi khả năng sáng tạo và tư duy toán học.

Bên cạnh đó, gia đình cũng duy trì các hoạt động phát triển trí não như Sudoku, toán tư duy hay cờ vua. Để cân bằng với thời gian tiếp xúc thiết bị điện tử, người mẹ này cũng dành nhiều thời gian cùng con đọc sách, vẽ tranh, nấu ăn và làm việc nhà. “Nhiều khi chỉ cần ngồi cạnh con tô màu, đọc sách hay cùng làm bánh cũng đã là những khoảnh khắc rất đáng nhớ”, chị Ngân chia sẻ.

Giống như chị Ngân, nhiều phụ huynh thay vì chỉ tập trung giới hạn thời lượng sử dụng thiết bị, họ chú trọng nhiều hơn đến chất lượng nội dung mà con tiếp cận. Quan trọng hơn cả, nhiều cha mẹ trẻ cũng nhận ra rằng muốn con thay đổi thì người lớn phải thay đổi trước, vì trẻ nhỏ thường học từ chính hành vi của cha mẹ. Mùa hè hôm nay không chỉ là câu chuyện trẻ chơi gì hay học gì, mà còn là cách gia đình giúp con học cách sống cân bằng giữa thế giới số và đời sống thực. Bởi cuối cùng, điều quan trọng không phải là trẻ có dùng công nghệ hay không, mà là các em có đủ khả năng để làm chủ công nghệ thay vì bị công nghệ dẫn dắt.

Chi Mai

Nguồn Hà Nội Mới : https://hanoimoi.vn/mua-he-so-cua-tre-khi-phu-huynh-thay-doi-tu-duy-nuoi-con-749421.html