Mua sắm dịp Tết: Khi chợ truyền thống lộ rõ điểm yếu trước siêu thị

2 giờ trướcBài gốc

Chợ truyền thống, trong một chừng mực nào đó, dần mất đi những lợi thế. Trong khi, nhiều bất lợi mang tính hệ thống khi thói quen mua sắm được đặt lên bàn cân bên cạnh các hệ thống siêu thị hiện đại.

Giá cả “nhảy múa” ngày cận Tết: Điểm yếu cố hữu của chợ truyền thống

Bất lợi lớn nhất của chợ truyền thống trong dịp Tết 2026 chính là sự thiếu ổn định về giá cả. Tại các sạp hàng truyền thống, giá các mặt hàng thiết yếu như thịt lợn, thịt bò, hải sản và rau củ thường biến động theo giờ.

Tâm lý tát nước theo mưa của tiểu thương trong những ngày cao điểm từ 25 đến 30 Tết khiến giá hàng hóa có thể tăng gấp rưỡi hoặc gấp đôi mà không có sự kiểm soát chặt chẽ.

Giá cả tại chợ truyền thống thường xuyên biến động. Ảnh minh họa: Vũ Loan

Ngược lại, nhờ các chương trình bình ổn giá của Nhà nước, siêu thị niêm yết giá công khai và cam kết không tăng giá trong suốt dịp Tết. Thậm chí, nhờ lợi thế mua hàng số lượng lớn, nhiều mặt hàng tại siêu thị dịp này còn rẻ hơn so với chợ truyền thống từ 10-15%. Người tiêu dùng hiện đại dễ dàng nhận thấy việc vào siêu thị giúp họ quản lý ngân sách Tết hiệu quả hơn hẳn việc phải mặc cả bớt một thêm hai rất mất thời gian.

Chị Nguyễn Đức Hạnh - một nhân viên văn phòng ở Hà Đông, cho biết: “Thường mỗi dịp Tết thì các bà, các cô kinh doanh ở các chợ truyền thống hay tăng giá lên vài, thậm chí cả chục % vì rất nhiều lý do trong khi các siêu thị giá cả niêm yết công khai, minh bạch. Trong khoảng hơn một năm trở lại đây tôi thấy có những mặt hàng trong siêu thị còn rẻ hơn bên ngoài, nhất là giai đoạn chuẩn bị tết, có những mặt hàng rẻ hơn từ 10 đến 15%”…

Một vấn đề khác nữa, đơn cử trường hợp bà Nguyễn Thị Thông ở phường Đông Ngạc, TP. Hà Nội, người phụ nữ quê gốc Vĩnh Phúc này thậm chí còn tự trồng rau phục vụ nhu cầu của gia đình mình thay vì mua ngoài chợ vì nỗi lo thực phẩm không đảm bảo vệ sinh: “Ở cạnh nhà có một miếng đất trống, gia đình tôi tự trồng rau để đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm".

Ảnh minh họa: Hiếu Hoàng/Vietnam+

Trong bối cảnh người dân ngày càng chú trọng đến sức khỏe sau những bài học về dịch bệnh, tiêu chuẩn vệ sinh an toàn thực phẩm trở thành thước đo quan trọng. Tại các chợ, thực phẩm tươi sống thường bày bán ngoài trời, tiếp xúc trực tiếp với bụi bẩn cũng như nhiệt độ môi trường không ổn định, dễ gây ôi thiu. Nguồn gốc hàng hóa tại các chợ dân sinh hay chợ cóc chủ yếu dựa trên niềm tin cá nhân giữa người mua với người bán hơn là giấy tờ kiểm dịch.

An toàn thực phẩm và tiện lợi mua sắm: Siêu thị ghi điểm với người tiêu dùng 2026

Ngược lại, siêu thị cung cấp một quy trình khép kín từ trang trại theo chuẩn VietGAP, GlobalGAP đến hệ thống kho lạnh bảo quản hiện đại. Sự minh bạch này là điều mà chợ truyền thống, với hạ tầng xuống cấp, khó lòng đáp ứng được.

Ảnh minh họa: Nguyễn Yên

TS. Trần Đáng – Nguyên Cục trưởng Cục An toàn vệ sinh thực phẩm, Bộ Y tế, chia sẻ: “Tại các chợ điều kiện để đảm bảo vệ sinh còn rất hạn chế, ví dụ cơ sở quy định các ngành hàng bán thịt tươi, cá tươi, hàng khô, ăn uống phải tách biệt nhưng chợ nào cũng có hàng ăn, mà ăn rất bẩn”…

Bên cạnh đó, hiện nay các siêu thị đã tích hợp các phương thức thanh toán không tiền mặt, từ ví điện tử, mã QR đến thanh toán bằng nhận diện khuôn mặt, khách hàng chỉ mất vài giây để hoàn tất giao dịch, trong khi chợ truyền thống vẫn duy trì thói quen dùng tiền mặt là chủ yếu. Một bất lợi khác bị bỏ qua của chợ truyền thống là chính sách hậu mãi, ở chợ truyền thống nếu chẳng may mua phải hàng lỗi, hàng kém chất lượng, việc đổi trả tại chợ thường dẫn đến tranh cãi phiền hà.

Ngược lại, hệ thống siêu thị có quy trình đổi trả rõ ràng, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng theo pháp luật, tại siêu thị người mua không chỉ mua hàng hóa, mà còn được phục vụ chuyên nghiệp, nhiều mục đích.

Bà Hoàng Diệu Trang – Quản lý cấp cao, bộ phận cho thuê Thương mại Savills Việt Nam, chi nhánh Hà Nội, nhận định, siêu thị mang lại sự tiện lợi hơn vì tập trung nhiều mặt hàng khác nhau, thêm vào đó còn có không gian ăn uống, vui chơi cho cả gia đình.

Sự phát triển của các hệ thống bán lẻ hiện đại không chỉ là một xu hướng kinh tế, mà còn là sự phản ánh nhu cầu về một cuộc sống chất lượng, minh bạch và tiện lợi hơn của người dân Việt Nam. Rõ ràng, chợ truyền thống đang bộc lộ những bất lợi mang tính cấu trúc so với hệ thống siêu thị, từ sự thiếu minh bạch về giá, rủi ro về an toàn thực phẩm đến sự hạn chế trong ứng dụng công nghệ.

Theo đó, người tiêu dùng thông minh của năm 2026 chọn siêu thị như một giải pháp. Ngược lại, để tồn tại, chợ truyền thống buộc phải thay đổi, nếu không muốn chỉ còn tồn tại trong ký ức về một nét văn hóa cũ kỹ.

Như Nguyên/VOV Giao thông

Nguồn VOV : https://vov.vn/xa-hoi/mua-sam-dip-tet-khi-cho-truyen-thong-lo-ro-diem-yeu-truoc-sieu-thi-post1263013.vov