Ngành công nghiệp sữa bột thế giới đang trải qua một trong những giai đoạn căng thẳng nhất khi liên tiếp xuất hiện các thông báo thu hồi sản phẩm do phát hiện chứa độc tố cereulide – chất độc do vi khuẩn Bacillus cereus sinh ra. Đáng chú ý, tâm điểm của cuộc khủng hoảng lần này không phải các thương hiệu nhỏ lẻ mà là những “gã khổng lồ” nắm thị phần toàn cầu.
Ngày 24/1, Danone – tập đoàn thực phẩm hàng đầu của Pháp thông báo thu hồi lô sữa bột Aptamil First Infant Formula (800 gram, hạn sử dụng tháng 10/2026) khỏi hệ thống bán lẻ tại Anh. Theo Danone, quyết định được đưa ra nhằm loại bỏ nguy cơ từ “dư lượng độc tố cereulide ở mức thấp”, đồng thời khẳng định đây là đợt thu hồi có mục tiêu, chỉ áp dụng với một số lô sản phẩm nhất định.
Danone Anh thông báo thu hồi sản phẩm sữa Aptamil First Infant Formula 800 gram, hôm 24/1. Ảnh: website Aptamil
Tuy nhiên, động thái này không phải là sự cố đơn lẻ. Trước đó một tuần, cơ quan chức năng Singapore đã yêu cầu Danone thu hồi dòng Dumex Dulac 1, sản xuất tại Thái Lan, sau khi phát hiện những vấn đề liên quan đến an toàn thực phẩm.
Căng thẳng tiếp tục leo thang khi Lactalis, một tập đoàn sữa lớn khác của Pháp, tuyên bố thu hồi 6 lô sữa bột thương hiệu Picot đang được phân phối tại 18 quốc gia, bao gồm các thị trường lớn như Trung Quốc, Pháp, Australia và Tây Ban Nha. Lactalis xác nhận nguyên liệu Omega-6 ARA nhập từ đối tác bên ngoài bị nhiễm cereulide, buộc hãng phải hành động khẩn cấp để hạn chế rủi ro cho người tiêu dùng.
Theo các chuyên gia an toàn thực phẩm, cereulide là một độc tố đặc biệt nguy hiểm bởi khả năng chịu nhiệt cao, không bị phá hủy hoàn toàn trong quá trình chế biến. Khi xâm nhập vào cơ thể, cereulide có thể gây buồn nôn, nôn mửa, đau bụng, rối loạn tiêu hóa; với trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, nhóm đối tượng có hệ miễn dịch còn non yếu, mức độ nguy hiểm càng lớn.
“Mua sữa cho con giờ giống như… đánh cược”
Thông tin về các đợt thu hồi liên tiếp nhanh chóng lan rộng trên mạng xã hội và các diễn đàn làm cha mẹ khiến nhiều phụ huynh không giấu được sự hoang mang. Chị Huyền Trang (28 tuổi, Hà Nội), mẹ của một bé gái 1 tuổi chia sẻ rằng chị từng rất tin tưởng vào các thương hiệu sữa ngoại.
“Tôi luôn nghĩ những hãng lớn, bán khắp thế giới thì chắc chắn phải an toàn. Nhưng giờ đọc tin thu hồi sữa vì có độc tố, tôi thật sự hoảng. Mỗi lần mở hộp sữa pha cho con, trong đầu lại hiện lên câu hỏi: liệu có vấn đề gì không?”
Theo chị Trang, việc đổi sữa cho trẻ không hề đơn giản.
“Con tôi khá nhạy cảm, chỉ cần đổi sữa là có thể rối loạn tiêu hóa. Nhưng nếu tiếp tục dùng thì lại lo. Mua sữa cho con giờ giống như… đánh cược”.
Gánh nặng lựa chọn thực phẩm cho con nhỏ thường dồn lên vai người mẹ. Khi xảy ra khủng hoảng sữa bột, áp lực tâm lý này càng trở nên nặng nề hơn (Ảnh minh họa)
Cùng tâm trạng, chị Phương Thảo (27 tuổi, Hà Nội) cho biết chị từng mất nhiều thời gian tìm hiểu để chọn loại sữa phù hợp nhất cho cậu con trai 10 tháng tuổi.
“Tôi so thành phần, đọc review, hỏi ý kiến bác sĩ, cuối cùng mới chốt được loại con uống hợp. Giờ nghe tin nhiều hãng lớn bị thu hồi, tôi thực sự rối trí. Không biết nên tin vào nhãn nào nữa”.
Chị Thảo thừa nhận nỗi lo không chỉ nằm ở sản phẩm cụ thể mà là niềm tin bị lung lay: “Nếu cả những tập đoàn lớn, kiểm soát nghiêm ngặt mà vẫn có nguy cơ, thì người tiêu dùng như chúng tôi biết dựa vào đâu?”
Áp lực vô hình đè lên vai các bà mẹ
Theo các chuyên gia xã hội học, trong các gia đình hiện đại, gánh nặng lựa chọn thực phẩm cho con nhỏ thường dồn lên vai người mẹ. Khi xảy ra khủng hoảng sữa bột, áp lực tâm lý này càng trở nên nặng nề hơn.
Phương Thảo cho biết: “Con còn quá nhỏ, chưa ăn được gì nhiều ngoài sữa. Chỉ cần nghĩ đến việc sữa có thể không an toàn là tôi mất ngủ. Làm mẹ rồi mới hiểu, không gì đáng sợ hơn cảm giác có thể vô tình gây hại cho con”.
Nhiều bà mẹ cho biết họ bắt đầu chuyển sang mua sữa xách tay, sữa nội địa, thậm chí cân nhắc nuôi con hoàn toàn bằng sữa mẹ lâu hơn dự định, dù điều này không phải lúc nào cũng khả thi.
Các chuyên gia khuyến cáo, phụ huynh cần theo dõi sát thông báo chính thức từ cơ quan chức năng và nhà sản xuất, tránh tâm lý hoang mang thái quá nhưng cũng không nên chủ quan. Nếu đang sử dụng sản phẩm thuộc diện thu hồi cần ngừng sử dụng ngay và liên hệ với nơi bán để được hướng dẫn.
Quan trọng hơn cuộc khủng hoảng sữa bột lớn nhất thập kỷ đang gióng lên một hồi chuông cảnh báo an toàn thực phẩm, đặc biệt với trẻ nhỏ, không chỉ là lời cam kết, mà phải là chuẩn mực không được phép thỏa hiệp. Khi niềm tin của các bà mẹ bị tổn thương, đó không chỉ là thiệt hại về kinh tế mà là vết rạn sâu sắc trong mối quan hệ giữa người tiêu dùng và những thương hiệu từng được xem là đáng tin cậy nhất.
Thùy Linh