Mùa thi đầu tiên sau sáp nhập: Khi cấp xã 'gánh' thêm áp lực thi cử

2 giờ trướcBài gốc

Thầy và trò lớp 9B - Trường THCS Mai Châu đang tập trung ôn luyện chuẩn bị cho kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 năm học 2026-2027.

Áp lực lên các nhà trường

Sau sáp nhập đơn vị hành chính, xã Mai Châu có diện tích hơn 147km2, dân số trên 19 nghìn người, có 37 xóm, tiểu khu, khu dân cư. Địa bàn quản lý rộng, dân cư phân tán, nhiều khu vực vùng cao, giao thông cách trở, trong khi bộ máy được tinh gọn, cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực. Đây là khó khăn lớn đối với chính quyền cơ sở khi bước vào mùa thi đầu tiên vận hành theo mô hình mới.

Theo đồng chí Nguyễn Phú Cường - Phó Chủ tịch UBND xã Mai Châu, hiện toàn xã có 15 trường học trực thuộc UBND xã với 35 điểm trường và hơn 3.500 học sinh. Trên địa bàn có 1 trường THPT, 1 trường Phổ thông dân tộc nội trú THCS&THPT tiếp nhận học sinh từ nhiều xã trong khu vực huyện Mai Châu (cũ) đến học tập, dự thi. Điều đó khiến khối lượng công việc phục vụ kỳ thi tăng lên đáng kể, từ rà soát điều kiện đi lại cho học sinh, xây dựng phương án hỗ trợ thí sinh vùng khó khăn đến phối hợp bảo đảm ANTT, ATGT, điện, nước, y tế trong thời gian diễn ra kỳ thi. Trong khi đó, nhiều nhiệm vụ trước đây do cấp huyện trực tiếp tham mưu, điều phối nay chuyển về cấp xã. “Có những việc không thuộc thẩm quyền tổ chức thi nhưng cơ sở vẫn phải đứng ra xử lý để bảo đảm kỳ thi diễn ra an toàn, thông suốt”, đồng chí Nguyễn Phú Cường chia sẻ.

Các em học sinh trường THPT Mai Châu tập trung ôn luyện, củng cố kiến thức các môn học để chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp năm 2026.

Áp lực ấy hiện hữu rõ nhất tại các nhà trường. Theo thầy giáo Nguyễn Duy Hưng - Phó Hiệu trưởng Trường THPT Mai Châu, kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, nhà trường có 216 học sinh đăng ký dự thi. Sau sáp nhập, nhiều học sinh phải đi quãng đường rất xa để đến trường và điểm thi. Xa nhất là em Ngần Thị Thủy Tiên, học sinh lớp 12B ở xóm Nà Lụt, cách trường gần 50km. Ngoài ra còn hàng chục trường hợp khác nhà cách trường từ 20km-30km thuộc các xã Mai Hạ, Bao La, Pà Cò, Tân Mai đến học tập.

“Kỳ thi tốt nghiệp THPT năm nay, khu vực Mai Châu thành lập 2 điểm thi tại Trường THPT Mai Châu và Trường THPT Mai Châu B với 14 phòng thi, trên 330 thí sinh đăng ký dự thi. Khối lượng công việc chuẩn bị cho kỳ thi lớn hơn nhiều so với trước đây”, đồng chí Nguyễn Duy Hưng cho biết. Để bảo đảm kỳ thi diễn ra an toàn, nghiêm túc, nhà trường đã chủ động triển khai đồng bộ nhiều nhiệm vụ theo quy định của Sở GD&ĐT.

Toàn bộ cán bộ, giáo viên, phụ huynh và 216 học sinh lớp 12 được quán triệt đầy đủ quy chế thi tốt nghiệp THPT năm 2026; tập trung tuyên truyền những điểm mới về cấu trúc đề thi, môn thi tự chọn, đăng ký trực tuyến và chế độ ưu tiên. Nhà trường hoàn thành cập nhật dữ liệu ngành, cấp tài khoản bằng số căn cước công dân cho 100% học sinh trước ngày 15/4/2026; tổ chức đăng ký thử nghiệm trực tuyến từ ngày 17-21/4 và đến ngày 5/5/2026 toàn bộ 216/216 học sinh hoàn thành đăng ký dự thi.

Cùng với đó, giáo viên chủ nhiệm và cán bộ phụ trách hồ sơ cũng đã tập trung rà soát kỹ dữ liệu, xác thực thông tin ưu tiên thông qua cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để bảo đảm chính xác, minh bạch.

Không chỉ các em học sinh bậc THPT, các em học sinh lớp 9 trường THCS Mai Châu cũng đang tập trung cho kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10.

Không chỉ kỳ thi tốt nghiệp THPT, công tác tuyển sinh vào lớp 10 cũng tạo áp lực lớn đối với cơ sở giáo dục và chính quyền địa phương. Thầy giáo Lê Thanh Trọng - Hiệu trưởng Trường THCS Mai Châu cho biết, năm học 2025-2026 nhà trường có 99 học sinh lớp 9 tham gia kỳ thi vào lớp 10. Trước đây, nhiều nội dung được Phòng GD&ĐT cấp huyện trực tiếp hướng dẫn, xử lý kịp thời. Sau khi thực hiện mô hình chính quyền 2 cấp, việc phối hợp và tiếp nhận chỉ đạo có nhiều thay đổi nên các nhà trường buộc phải chủ động nhiều hơn trong mọi khâu chuẩn bị.

Khi áp lực tổ chức kỳ thi dồn xuống cấp xã

Tại xã Tân Lạc, cô giáo Hà Thị Hạnh - Hiệu trưởng Trường THCS Quy Hậu cho biết năm học này trường có 36 học sinh tham gia kỳ thi vào lớp 10. Khó khăn lớn nhất hiện nay là triển khai chuyển đổi số trong tuyển sinh, sử dụng học bạ số và đăng ký trực tuyến trong điều kiện hạ tầng công nghệ tại nhiều vùng còn hạn chế. Không ít phụ huynh, học sinh còn gặp khó khăn trong tiếp cận công nghệ nên giáo viên phải trực tiếp hỗ trợ nhiều khâu.

Không chỉ các em học sinh mà đội ngũ cán bộ giáo viên cũng đang bước vào giai đoạn nước rút chuẩn bị cho kỳ thi tốt nghiệp THPT và kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 thông qua các buổi tập huấn, bồi dưỡng về nghiệp vụ, nắm bắt các quy định mới để kịp thời hỗ trợ học sinh, phụ huynh.

Theo đồng chí Nguyễn Mạnh Hùng - Phó Chủ tịch UBND xã Tân Lạc, sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, áp lực đối với cơ sở trong công tác chuẩn bị phục vụ kỳ thi là rất lớn. Nếu như trước đây nhiều nhiệm vụ có sự hỗ trợ trực tiếp từ cấp huyện thì nay chính quyền cấp xã phải chủ động hơn trong công tác phối hợp và xử lý tình huống phát sinh. Khó khăn lớn nhất là phạm vi quản lý rộng hơn nhưng nhân lực làm công tác văn hóa - xã hội còn mỏng. Một cán bộ phải theo dõi nhiều lĩnh vực cùng lúc, từ giáo dục, y tế đến lao động, an sinh xã hội. Trong khi đó, yêu cầu đối với các kỳ thi lại đặc biệt chặt chẽ, không cho phép sai sót ở bất kỳ khâu nào.

Trong thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, việc tổ chức các kỳ thi đã trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm của chính quyền cơ sở.

Khó khăn không chỉ nằm ở bài toán nhân lực mà còn ở áp lực thích ứng với phương thức quản lý mới. Sau sáp nhập, nhiều địa phương vừa phải ổn định tổ chức bộ máy, vừa triển khai khối lượng lớn nhiệm vụ phát sinh liên quan đến giáo dục. Trong khi đó, yêu cầu chuyển đổi số trong tuyển sinh và tổ chức thi ngày càng cao.

Từ quản lý dữ liệu học sinh, học bạ số, đăng ký dự thi trực tuyến cho tới xác thực thông tin dân cư đều đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và chính quyền cơ sở. Tuy nhiên, tại nhiều xã miền núi, hạ tầng công nghệ thông tin vẫn chưa đồng bộ, đường truyền Internet chưa thực sự ổn định.

Không ít phụ huynh, học sinh còn hạn chế kỹ năng tiếp cận công nghệ, dẫn tới cán bộ, giáo viên phải mất nhiều thời gian để hỗ trợ trực tiếp. Điều đó khiến áp lực công việc ở cơ sở càng lớn hơn trong bối cảnh biên chế không tăng, nhiều vị trí phải kiêm nhiệm.

Thực tế cho thấy, các kỳ thi hiện nay không còn là nhiệm vụ riêng của ngành giáo dục mà đã trở thành một trong những nhiệm vụ trọng tâm của chính quyền cơ sở trong mô hình tổ chức mới. Ở những địa bàn miền núi như Mai Châu hay Tân Lạc, áp lực ấy càng hiện rõ khi vừa phải bảo đảm yêu cầu chuyên môn của kỳ thi, vừa phải giải quyết những bài toán đặc thù về địa hình, giao thông, hạ tầng công nghệ và điều kiện dân sinh sau sáp nhập.

Mạnh Hùng

Nguồn Phú Thọ : https://baophutho.vn/mua-thi-dau-tien-sau-sap-nhap-khi-cap-xa-ganh-them-ap-luc-thi-cu-254340.htm