Ảnh minh họa.
Theo Nghị định 161/2026/NĐ-CP, từ ngày 1/7/2026, mức lương cơ sở là 2.530.000 đồng/tháng, kéo theo nhiều khoản đóng bảo hiểm, chế độ trợ cấp tính theo lương cơ sở tăng theo.
Tăng mức đóng bảo hiểm xã hội
Luật Bảo hiểm xã hội 2024 quy định tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất bằng mức tham chiếu, và cao nhất bằng 20 lần mức tham chiếu tại thời điểm đóng.
Mức tham chiếu là mức tiền do Chính phủ quyết định dùng để tính mức đóng, mức hưởng một số chế độ bảo hiểm xã hội quy định trong Luật này. Mức tham chiếu được điều chỉnh trên cơ sở mức tăng của chỉ số giá tiêu dùng, tăng trưởng kinh tế, phù hợp với khả năng của ngân sách nhà nước và Quỹ Bảo hiểm xã hội.
Khi chưa bãi bỏ mức lương cơ sở thì mức tham chiếu bằng mức lương cơ sở. Tại thời điểm mức lương cơ sở bị bãi bỏ thì mức tham chiếu không thấp hơn mức lương cơ sở đó.
Nghị định 161/2026/NĐ-CP cũng nêu rõ, mức lương cơ sở mới từ ngày 1/7/2026 dùng làm căn cứ tính mức lương trong các bảng lương, mức phụ cấp và thực hiện các chế độ khác theo quy định của pháp luật; tính mức hoạt động phí, sinh hoạt phí; tính các khoản trích và các chế độ được hưởng theo mức lương cơ sở.
Căn cứ theo các quy định nêu trên, mức lương cơ sở cũng là căn cứ xác định mức tiền lương làm cơ sở đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc của một số nhóm.
Do đó, từ ngày 1/7/2026 sẽ thay đổi mức đóng bảo hiểm xã hội khi tăng lương cơ sở lên 2.530.000 đồng. Mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc thấp nhất là 2.530.000 đồng. Mức tiền lương làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc cao nhất là 2.530.000 đồng x 20 = 50.600.000 đồng.
Tăng mức đóng bảo hiểm y tế
Luật Bảo hiểm y tế sửa đổi năm 2024 quy định mức tiền lương tháng tối đa để tính số tiền đóng bảo hiểm y tế là 20 lần mức tham chiếu. Mức tham chiếu áp dụng theo mức lương cơ sở. Trường hợp chính sách tiền lương có thay đổi thì Chính phủ sẽ quyết định cụ thể mức tham chiếu đóng bảo hiểm y tế.
Theo đó, mức lương cơ sở tăng thì làm tăng mức tiền lương tháng tối đa để tính số tiền đóng bảo hiểm y tế.
Tăng mức đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình
Theo quy định hiện hành, người đầu tiên trong hộ gia đình sẽ đóng bảo hiểm y tế một tháng bằng 4,5% mức lương cơ sở. Người thứ hai, thứ ba, thứ tư đóng lần lượt bằng 70%, 60%, 50% mức đóng của người thứ nhất, và từ người thứ năm trở đi đóng bằng 40% mức đóng của người thứ nhất.
Từ ngày 1/7/2026, lương cơ sở là 2.530.000 đồng, thì mức đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình tăng tương ứng như sau:
Mức đóng bảo hiểm y tế hộ gia đình từ 1/7/2026. Ảnh: Thu Hằng.
Tăng mức đóng bảo hiểm y tế học sinh, sinh viên
Hiện nay, học sinh - sinh viên thuộc nhóm do ngân sách nhà nước hỗ trợ mức đóng. Đồng thời, các em đang theo học tại các cơ sở giáo dục thuộc hệ thống giáo dục quốc dân sẽ tham gia bảo hiểm y tế tại trường đang học, không tham gia bảo hiểm y tế hộ gia đình.
Mức đóng bảo hiểm y tế hằng tháng của học sinh, sinh viên là 4,5% mức lương cơ sở, trong đó ngân sách nhà nước hỗ trợ tối thiểu 50% (theo Nghị định số 188/2025/NĐ-CP quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Bảo hiểm y tế), còn lại học sinh - sinh viên tự đóng 50%.
Theo đó, mức đóng bảo hiểm y tế học sinh – sinh viên trong 1 năm là 4,5% x 2.530.000 đồng x 12 tháng = 1.366.200 đồng/tháng.
Với mức hỗ trợ tối thiểu 50% từ ngân sách nhà nước, học sinh, sinh viên chỉ phải đóng tối đa 683.100 đồng/năm.
Phụ huynh, học sinh - sinh viên có thể linh động lựa chọn đóng theo 3 phương thức gồm 3 tháng, 6 tháng hoặc 12 tháng một lần.
Ngoài tăng tiền đóng các khoản đóng bảo hiểm, khi mức lương cơ sở được điều chỉnh tăng lên 2.530.000 đồng từ 1/7, các khoản trợ cấp khác như trợ cấp ưu đãi người có công, trợ cấp thai sản, ốm đau, tai nạn lao động, hưu trí, trợ cấp một lần, mai táng… được tính dựa trên mức lương cơ sở cũng sẽ tăng theo.
Thu Hằng