Trong lịch sử phát hành điện ảnh tại Việt Nam, hiếm có khoảnh khắc nào gây xúc động và ngỡ ngàng như sự việc vừa diễn ra tại hệ thống rạp Lotte Cinema. Lần đầu tiên, vị Tổng Giám đốc người Hàn Quốc của Lotte Việt Nam đã có hành động "quỳ gối" đầy bất ngờ trước công chúng và giới truyền thông. Đây không phải là một chiêu trò quảng bá rẻ tiền mà là một cử chỉ chân thành nhằm nhóm lên tia hy vọng cho Mùi Phở - một tác phẩm điện ảnh sâu sắc về văn hóa ẩm thực dân tộc đang nỗ lực tìm chỗ đứng giữa thị trường phim Tết đầy cạnh tranh.
Mùi Phở đang được công chiếu tại các cụm rạp trên toàn quốc (Ảnh: NSX).
Dưới bàn tay nhào nặn của đạo diễn Minh Beta và sự góp mặt đặc biệt của nghệ sĩ gạo cội Xuân Hinh, Mùi Phở không chỉ đơn thuần là một bộ phim nói về nghề gia truyền. Tác phẩm đã chạm đến một câu hỏi lớn lao và nhức nhối trong xã hội hiện đại: Liệu những giá trị truyền thống có thể song hành cùng khát vọng cá nhân của thế hệ trẻ hay không? Bộ phim chọn phở - món ăn quốc hồn quốc túy của Việt Nam - làm cái tứ để khai thác những tầng sâu tâm lý trong một gia đình nhiều thế hệ.
Giám đốc Lotte Việt Nam chân thành quỳ gối cảm ơn khán giả tại rạp (Ảnh: NSX).
Trung tâm của câu chuyện là ông Mùi, do nghệ sĩ Xuân Hinh thủ vai. Ông Mùi hiện thân cho một lớp người cả đời gắn bó với nồi nước dùng nghi ngút khói, coi công thức gia truyền là linh hồn và là báu vật vô giá của dòng họ. Với ông, mỗi bát phở bốc hơi thơm lừng không chỉ là kế sinh nhai mà là di sản, là danh dự và là thứ cần được gìn giữ bằng mọi giá trước sự xoay vần của thời đại. Diễn xuất tài tình của Xuân Hinh đã lột tả trọn vẹn sự tận hiến và cả nỗi lo canh cánh của một người giữ lửa nghề truyền thống.
Mâu thuẫn của Mùi Phở bắt đầu bùng nổ khi thế hệ kế cận không còn nhìn món phở bằng ánh mắt thiêng liêng như cha ông họ. Những người con trong gia đình ông Mùi đều có những kế hoạch và hoài bão riêng; có người muốn hiện đại hóa thương hiệu, có người lại khao khát rẽ sang một ngành nghề hoàn toàn khác để tìm kiếm bản ngã. Trong mắt họ, hương vị phở nồng nàn cùng sự cố chấp giữ gìn lề lối cũ của ông Mùi dần trở thành một gánh nặng tâm lý, tạo nên khoảng cách ngày càng lớn giữa các thành viên.
Điểm sáng đáng ghi nhận của kịch bản là việc không cực đoan hóa mâu thuẫn gia đình. Mùi Phở không biến ông Mùi thành một hình mẫu bảo thủ đáng trách, cũng không tô vẽ lớp trẻ thành những kẻ vô ơn, quay lưng với cội nguồn. Thay vào đó, đạo diễn Minh Beta khéo léo cho thấy cả hai thế hệ đều đang hành động xuất phát từ những nỗi sợ rất nhân văn. Nếu ông Mùi sợ mất nghề, mất đi cái gốc rễ tổ tiên để lại, thì con cháu ông lại sợ đánh mất chính mình nếu chỉ sống để nối tiếp một truyền thống mà họ không thực sự đam mê. Sự giằng co này chính là nút thắt tạo nên sức nặng cảm xúc cho toàn bộ tác phẩm.
Mùi Phở mang đậm nét đẹp truyền thống văn hóa phở Việt (Ảnh: NSX).
Đại cảnh Lễ hội phở xuất hiện trong phim như một điểm nhấn rực rỡ, mang lại sự mãn nhãn về thị giác lẫn thăng hoa về cảm xúc cho khán giả. Ở đó, món ăn quen thuộc được tôn vinh trang trọng trong không khí rộn ràng, rực rỡ ánh đèn sân khấu. Tuy nhiên, chính tại nơi hào nhoáng ấy, bộ phim lại hé lộ những góc khuất đầy suy ngẫm. Phía sau sự tung hô của đám đông là những cuộc tranh cãi gia đình chưa có lời giải, là những rạn nứt đang âm ỉ cháy ngay bên cạnh những nồi nước dùng thơm phức.
Sự đối lập này tạo nên một lớp nghĩa triết lý thú vị về việc bảo tồn văn hóa. Tác phẩm chỉ ra rằng, trong khi văn hóa luôn được trưng bày một cách hào nhoáng và tự hào ở bên ngoài, thì bên trong mỗi ngôi nhà, việc giữ gìn nó lại là một hành trình đầy cam go và đau đớn. Hành động quỳ gối của vị Tổng Giám đốc rạp Lotte như một lời khẳng định rằng, những bộ phim tử tế và giàu giá trị dân tộc như Mùi Phở xứng đáng có được sự ủng hộ từ phía khán giả để tinh hoa ẩm thực Việt mãi mãi trường tồn.
Thanh Bình - CTV