Mưu sinh trong 'cơn gió ngược'

6 giờ trướcBài gốc

Ở tuổi 64, bà Hương vẫn miệt mài với công việc thu mua phế liệu

Thu nhập giảm, mưu sinh khó khăn hơn

Khi người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu, những đồng tiền trở nên dè dặt hơn trong mỗi quyết định mua sắm, thì cả người lao động lẫn người kinh doanh nhỏ đều bị cuốn vào một vòng xoáy chung: việc ít đi, thu nhập giảm xuống, áp lực mưu sinh ngày một nặng nề.

Gần 6 giờ sáng, con ngõ nhỏ còn lấm tấm sương, ông Nguyễn Văn Hoàng (56 tuổi), ở Thanh Xuân, Hà Nội, đã nổ máy chiếc xe cũ, bắt đầu một ngày mưu sinh. Hơn chục năm gắn bó với nghề vận chuyển hàng hóa thuê, ông Hoàng hiểu rõ nhịp đập của thị trường, cửa hàng bán được nhiều thì xe chạy liên tục, hàng hóa lưu thông sôi động thì người làm nghề như ông mới có thêm cơ hội kiếm sống.

"Năm nay, so với cùng thời điểm năm ngoái, chúng tôi ít việc một nửa. Năm trước, tầm này tôi có nhiều mối gọi chở hàng, thu nhập cũng ổn định từ 400.000 đến 500.000 đồng. Còn năm nay, số đơn giảm một nửa, đồng nghĩa thu nhập bị giảm theo", ông Hoàng chia sẻ.

Con số "một nửa" ấy không chỉ là một phép so sánh, nó là sự thiếu hụt rất thật trong từng bữa ăn, từng khoản chi tiêu của gia đình ông. Với những lao động tự do như ông Hoàng, không có lương cố định, mỗi ngày không có vài chuyến hàng đồng nghĩa với một ngày không có thu nhập.

Ảnh minh họa

Ông Hoàng cho biết, chưa năm nào ông cảm nhận rõ sự "chững lại" của thị trường như năm nay. "Có lẽ người tiêu dùng thắt chặt chi tiêu nên hàng hóa cũng không còn xôm tụ như trước. Dịp cuối năm, ai cũng mong có thêm việc, có thêm thu nhập để lo cho gia đình, có một cái Tết đủ đầy hơn nhưng năm nay khó hơn nhiều", ông nói.

Ở một góc phố khác, bà Nguyễn Thị Hương (64 tuổi), quê xã Hương Sơn, Hà Nội, đang tỉ mẩn sắp xếp từng bao giấy vụn, chai nhựa lên chiếc xe đẩy đã gỉ sét theo thời gian. Từ sáng sớm, bà đã bắt chuyến xe đầu tiên từ quê ra nội thành để bắt đầu công việc quen thuộc là thu mua phế liệu.

"Trước kia tôi làm tạp vụ cho một nhà hàng nhưng nghỉ hơn 2 năm nay rồi. Tay tôi bị dị ứng với dầu rửa bát, xà phòng, làm không nổi nữa nên phải chuyển sang mua phế liệu để kiếm sống", bà Hương chia sẻ.

Công việc tưởng chừng đơn giản ấy lại chứa nhiều nhọc nhằn. Bà rong ruổi khắp nơi, ai gọi thì đến, ai cho thì nhận. Có ngày kiếm được gần 200.000 đồng nhưng cũng có ngày gần như trắng tay. "Có hôm được, có hôm không. Tính ra, một ngày lao động vất vả mà được từ 150.000 đến 200.000 đồng là mừng rồi", bà nói.

Sáng đi, tối về, mỗi ngày là một vòng lặp mệt mỏi. Ở tuổi 64, bà Hương không còn nhiều lựa chọn cho kế sinh nhai. "Có tuổi rồi, làm nghề này thì tự do hơn nhưng cũng vất vả lắm", bà cười hiền.

Câu chuyện của ông Hoàng, bà Hương không phải là cá biệt. Đó là hình ảnh thu nhỏ của một bộ phận lao động trong guồng quay chung của nền kinh tế, những người chịu tác động trực tiếp và nhanh nhất khi thị trường chững lại.

Khi người tiêu dùng bắt đầu "cân đo đong đếm" kỹ hơn từng đồng, lượng hàng hóa lưu thông giảm, dịch vụ giảm, nhu cầu vận chuyển cũng giảm theo. Và những người như ông Hoàng, bà Hương là nhóm cảm nhận rõ rệt sự đổi chiều ấy. Họ không có những khoản dự phòng dài hạn. Mỗi ngày không có việc là một ngày không thu nhập. Với họ, mưu sinh là câu chuyện kiếm tiền đồng thời giữ nhịp sống thường nhật, giữ cho gia đình không rơi vào cảnh thiếu trước hụt sau.

Sáng đi, tối về, mỗi ngày là một vòng lặp mệt mỏi. Ở tuổi 64, bà Hương không còn nhiều lựa chọn cho kế sinh nhai

Gồng mình trong vòng xoáy chi phí và sức mua

Nếu người lao động tự do cảm nhận khó khăn qua từng chuyến hàng, từng bao phế liệu thì các hộ kinh doanh nhỏ lại đối diện với một áp lực khác, đó là chi phí không giảm, trong khi doanh thu sụt giảm rõ rệt.

Chị Nguyễn Như Thùy (32 tuổi), người kinh doanh online các sản phẩm mỹ phẩm, dầu gội nhập khẩu từ Nhật Bản, cho biết, năm nay lượng hàng bán ra giảm nhiều so với cùng kỳ năm trước.

"Tâm lý người tiêu dùng e dè hơn. Thu nhập khó khăn nên họ ít chi tiền hơn. Những sản phẩm trước đây mua theo thói quen thì giờ phải cân nhắc rất kỹ, có khi hoãn lại, có khi bỏ luôn", chị Thùy nói.

Với những mặt hàng không thuộc nhóm thiết yếu, xu hướng thắt chặt chi tiêu càng thể hiện rõ. Người mua ưu tiên cái "cần" hơn cái "muốn", khiến dòng tiền của các tiểu thương chậm lại từng ngày. "Lượng hàng bán ra hàng ngày giảm kéo thu nhập của người kinh doanh giảm theo", chị Thùy thừa nhận.

Không còn cảnh "chốt đơn" liên tục như trước, chị buộc phải chấp nhận thực tế, mỗi ngày trôi qua là một phép tính giữa hàng tồn kho, chi phí vận hành và sức mua ngày càng yếu.

Cùng chung nỗi lo ấy, chị Vũ Thị Hoa (35 tuổi), đồng sở hữu quán cà phê Min Coffee, cũng đang xoay xở trong một giai đoạn nhiều thách thức. 3 năm trước, khi thị trường còn sôi động, chị và 2 người bạn góp vốn mở quán cà phê đầu tiên tại Phố Nối (Hưng Yên). Sau đó, thấy kinh doanh ổn định, có tiến triển nên họ quyết định vay thêm vốn mở thêm một cơ sở tại Hà Nội.

"Năm nay, lượng khách thưa hơn so với trước. Trong khi đó, tiền thuê mặt bằng, tiền nhân viên, tiền điện nước đều là chi phí cố định. Doanh thu phải đủ để bù các khoản ấy nhưng thực tế kinh doanh không còn nhộn nhịp như mọi năm", chị Hoa chia sẻ.

Theo chị Hoa, điều khiến các chủ quán lo lắng nhất không phải là một tháng doanh thu thấp mà là xu hướng kéo dài. Khi lượng khách giảm liên tục, bài toán duy trì hoạt động trở nên nan giải. Đây cũng là thực trạng chung của nhiều hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ, chi phí không "co giãn" theo sức mua. Dù khách ít đi, họ vẫn phải trả tiền thuê nhà, trả lương nhân viên, duy trì điện nước, nguyên vật liệu. Khi dòng tiền vào giảm nhưng dòng tiền ra vẫn đều đặn, áp lực tài chính trở thành gánh nặng kéo dài.

Mỗi chuyến xe của ông Hoàng không chỉ là hàng hóa mà là tiền điện, tiền nước, tiền học của con. Mỗi bao phế liệu của bà Hương không chỉ là chai nhựa, giấy vụn, mà là bữa cơm chiều, là thuốc men lúc trái gió trở trời. Mỗi đơn hàng của chị Thùy là một phần hy vọng. Mỗi ly cà phê của chị Hoa là một nụ cười được giữ lại cho quán.

Trong "cơn gió ngược" của thị trường, họ đang lặng lẽ thích nghi để vượt qua khó khăn.

Trường Lê

Nguồn Phụ Nữ VN : https://phunuvietnam.vn/muu-sinh-trong-con-gio-nguoc-238260109012800304.htm