Mỹ bác tin Iran sở hữu 'cá heo cảm tử', hé lộ cuộc chiến bí mật dưới mặt nước

2 giờ trướcBài gốc

Trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc ngày 5/5, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth bác bỏ thông tin cho rằng Iran đang sở hữu “cá heo cảm tử Kamikaze” để phục vụ các hoạt động quân sự tại eo biển Hormuz.

Phát biểu này được đưa ra sau khi báo Wall Street Journal tiết lộ một số quan chức Iran từng thảo luận khả năng khôi phục chương trình huấn luyện cá heo mang thủy lôi có nguồn gốc từ thời Chiến tranh Lạnh.

Theo các nguồn tin, chương trình này được cho là liên quan tới các dự án quân sự dưới nước mà Liên Xô từng phát triển trước đây.

Trong cuộc họp báo, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ mỉa mai rằng ông “không thể xác nhận hoặc phủ nhận” việc Mỹ có “cá heo cảm tử”, nhưng khẳng định Iran thì không có năng lực đó.

Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ Dan Caine cũng tỏ ra bất ngờ trước thông tin này và so sánh nó với “cá mập gắn laser” trong phim viễn tưởng.

Dù vậy, việc sử dụng động vật biển cho mục đích quân sự thực tế không phải điều mới. Từ năm 1959, hải quân Mỹ đã triển khai Chương trình Động vật Có vú Biển nhằm huấn luyện cá heo mũi chai và sư tử biển California phục vụ các nhiệm vụ quân sự dưới nước.

Các động vật này không trực tiếp tấn công tàu chiến, nhưng được huấn luyện để phát hiện thủy lôi, dò tìm thợ lặn xâm nhập và hỗ trợ thu hồi vật thể dưới biển.

Trong Chiến tranh Iraq năm 2003, cá heo của hải quân Mỹ từng tham gia phát hiện thủy lôi tại cảng Umm Qasr, giúp bảo đảm an toàn cho hoạt động đổ bộ và hậu cần.

Ưu thế lớn nhất của cá heo nằm ở khả năng định vị bằng sóng âm sinh học. Hệ thống sonar tự nhiên này giúp chúng phát hiện vật thể dưới nước hiệu quả hơn nhiều thiết bị nhân tạo trong một số môi trường phức tạp.

Trong thời kỳ Chiến tranh Lạnh, Liên Xô cũng đầu tư mạnh cho các chương trình quân sự liên quan tới cá heo.

Một số dự án thử nghiệm từng hướng tới nhiệm vụ tấn công tàu chiến hoặc thợ lặn đối phương bằng chất nổ và thiết bị đánh dấu mục tiêu.

Sau khi Liên Xô tan rã, xuất hiện nhiều thông tin cho rằng Iran từng tiếp nhận một số cá heo quân sự từ các cơ sở cũ của Liên Xô quanh Biển Đen vào đầu những năm 2000.

Tuy nhiên, đến nay vẫn chưa có bằng chứng xác thực cho thấy Tehran sở hữu chương trình “cá heo cảm tử” hoạt động thực tế.

Giới phân tích quân sự nhận định nếu Iran thực sự muốn phát triển kiểu vũ khí này, hiệu quả chiến đấu cũng rất hạn chế so với các phương tiện không người lái hiện đại.

Hiện nay, Tehran đã sở hữu nhiều công nghệ tác chiến hiệu quả hơn như UAV cảm tử Shahed-136, xuồng cao tốc vũ trang và tên lửa chống hạm tầm xa.

Trong môi trường chiến tranh hiện đại, các phương tiện không người lái dưới nước đang dần thay thế vai trò mà động vật biển từng đảm nhiệm trước đây.

USV dưới nước có thể hoạt động lâu hơn, mang tải trọng lớn hơn và không cần huấn luyện sinh học phức tạp.

Dù vậy, câu chuyện “cá heo cảm tử” vẫn phản ánh một thực tế đáng chú ý là cuộc cạnh tranh quân sự dưới mặt nước giữa các cường quốc chưa bao giờ biến mất.