Lô tên lửa Javelins do Mỹ viện trợ được chuyển tới sân bay ở Kiev, Ukraine. Ảnh tư liệu: AFP/TTXVN
Theo sắc lệnh do Nhà Trắng công bố, trong vòng 90 ngày, Bộ trưởng Chiến tranh phối hợp với Bộ trưởng Ngoại giao phải xây dựng các tiêu chí xác định những loại vũ khí, nền tảng hoặc năng lực quân sự cần áp dụng cơ chế “giám sát sử dụng cuối cùng tăng cường” nhằm theo dõi chặt chẽ việc tái chuyển giao cho bên thứ ba và giảm nguy cơ thất thoát hoặc sử dụng sai mục đích.
Bộ Ngoại giao, Bộ Chiến tranh và Bộ Thương mại cũng sẽ thành lập nhóm điều phối liên ngành nhằm theo dõi việc sử dụng cuối cùng của các lô vũ khí xuất khẩu, tăng cường chia sẻ thông tin và bảo đảm các đối tác tuân thủ quy định của Mỹ; đồng thời xây dựng và trình danh mục các hệ thống, nền tảng quốc phòng ưu tiên để khuyến khích đồng minh và đối tác mua sắm.
Sắc lệnh nhấn mạnh các thương vụ xuất khẩu vũ khí phải gắn với lợi ích quốc gia Mỹ, góp phần thúc đẩy đổi mới công nghệ quốc phòng, hỗ trợ các doanh nghiệp mới và tận dụng nguồn vốn, đơn đặt hàng từ nước ngoài để phục vụ tiến trình tái công nghiệp hóa, mở rộng năng lực sản xuất trong nước theo định hướng “Nước Mỹ trên hết”. Trong khuôn khổ chiến lược mới, Washington sẽ ưu tiên bán và chuyển giao vũ khí cho các quốc gia chủ động đầu tư cho năng lực tự vệ, giữ vị trí địa - chiến lược quan trọng trong kế hoạch và hoạt động của Mỹ, hoặc có đóng góp vào an ninh kinh tế của nước này.
Thời gian qua, Tổng thống Trump nhiều lần cho rằng các đồng minh châu Âu chưa chia sẻ tương xứng gánh nặng quốc phòng và hối thúc tăng mạnh chi tiêu quân sự. Tổng Thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte cũng thừa nhận Liên minh châu Âu hiện vẫn phụ thuộc đáng kể vào sự hỗ trợ của Mỹ trong bảo đảm an ninh.
Tại Hội nghị thượng đỉnh NATO gần đây, các nước thành viên đã thống nhất nâng mục tiêu chi tiêu quốc phòng lên 3,5% GDP, đồng thời dành thêm 1,5% cho các lĩnh vực liên quan như an ninh mạng và hạ tầng chiến lược.
Linh Tô (TTXVN)