Mỹ bắt giữ tàu chở hàng của Iran, Tehran tuyên bố trả đũa. Ảnh: Maritime.
Quân đội Mỹ cho biết đã nổ súng vào một tàu chở hàng treo cờ Iran khi con tàu đang di chuyển về cảng Bandar Abbas của Iran sau khi thủy thủ đoàn từ chối nhiều lần yêu cầu dừng lại, đánh dấu lần đầu tiên được biết đến Mỹ sử dụng vũ lực đối với một con tàu trong khuôn khổ phong tỏa hải quân nhằm vào Iran. Trong một bài đăng trên mạng xã hội, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết một “tàu chở hàng treo cờ Iran mang tên TOUSKA” đã cố gắng vượt qua vòng phong tỏa hải quân của Mỹ, “và mọi việc đã không diễn ra suôn sẻ với họ”.
Ông Trump nói rằng một tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ đã cảnh báo tàu Touska dừng lại tại Vịnh Oman, nhưng con tàu không chấp hành và “Tàu hải quân của chúng tôi đã chặn đứng họ ngay tại chỗ bằng cách bắn thủng phòng động cơ”. Ông viết thêm: “Chúng tôi đã kiểm soát hoàn toàn con tàu của họ và đang kiểm tra những gì trên tàu!”.
Theo tổng thống Mỹ, “TOUSKA đang nằm trong danh sách trừng phạt của Bộ Tài chính Mỹ do có tiền sử hoạt động bất hợp pháp”. Một đoạn video do Bộ Quốc phòng Mỹ đăng tải sau đó trên mạng xã hội cho thấy cảnh lực lượng Mỹ chặn bắt con tàu. Video bao gồm đoạn ghi âm cảnh thủy thủ đoàn tàu container được cảnh báo sẽ bị nổ súng nếu không dừng lại. Đoạn video sau đó cho thấy tàu USS Spruance nổ súng vào Touska. Theo trang theo dõi tàu Marine Traffic, tàu chở hàng này bị chặn lại gần khu vực biên giới Iran với Pakistan và có chiều dài hơn 900 feet, có lượng giãn nước tương đương một tàu sân bay hải quân.
Phản ứng trước động thái của Mỹ, quân đội Iran cho biết con tàu này đang di chuyển từ Trung Quốc. Truyền thông nhà nước Iran dẫn lời một phát ngôn viên quân đội cho biết: “Chúng tôi cảnh báo rằng lực lượng vũ trang của Cộng hòa Hồi giáo Iran sẽ sớm đáp trả và trả đũa hành vi cướp biển vũ trang này của quân đội Mỹ”. Theo đài truyền hình nhà nước Iran và hãng thông tấn bán chính thức Mehr, Iran đã tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào các tàu chiến của Mỹ, khiến lực lượng Mỹ phải rút lui.
Truyền thông nhà nước Iran cũng đưa tin Tehran đã bác bỏ các cuộc đàm phán hòa bình mới, viện dẫn lệnh phong tỏa đang diễn ra, các phát ngôn mang tính đe dọa và lập trường thay đổi của Washington cùng những “yêu sách quá mức”.
Phó Tổng thống thứ nhất Iran Mohammadreza Aref cảnh báo an ninh eo biển Hormuz không thể được đảm bảo nếu xuất khẩu dầu mỏ của nước này bị hạn chế. Ảnh: Aa.
Phó Tổng thống thứ nhất Iran Mohammadreza Aref viết trên mạng xã hội: “Không thể hạn chế xuất khẩu dầu của Iran trong khi lại kỳ vọng đảm bảo an ninh tự do cho các nước khác. Lựa chọn rất rõ ràng: hoặc là một thị trường dầu mỏ tự do cho tất cả, hoặc là nguy cơ phải trả giá đáng kể cho tất cả”.
Trước đó, Ông Trump cho biết các đặc phái viên của ông sẽ tới Islamabad vào tối thứ Hai ngày 20/4, một ngày trước khi lệnh ngừng bắn kéo dài hai tuần kết thúc. Ông Trump cũng cảnh báo Iran rằng Mỹ sẽ phá hủy mọi cây cầu và nhà máy điện tại Iran nếu Tehran từ chối các điều kiện của ông. Iran cho biết nếu Mỹ tấn công cơ sở hạ tầng dân sự của nước này, họ sẽ nhắm vào các nhà máy điện và cơ sở khử mặn của các nước Arab vùng Vịnh láng giềng.
Những nỗ lực nhằm xây dựng một nền hòa bình lâu dài hơn trong khu vực cũng có dấu hiệu lung lay, khi Iran cho biết sẽ không tham gia vòng đàm phán thứ hai mà Mỹ hy vọng khởi động trước khi lệnh ngừng bắn hết hiệu lực vào thứ Ba 21/4. Lệnh phong tỏa hoạt động vận tải biển kéo dài nhiều tuần, vốn đã đẩy giá dầu toàn cầu tăng cao, nhiều khả năng vẫn sẽ tiếp diễn.
Thanh Vân
Nguồn Reuters, Theguardian.