Mỹ biến dầu Venezuela thành 'con bài chiến lược', Nga và Trung Quốc dậy sóng

16 giờ trướcBài gốc

Mỹ biến dầu Venezuela thành “con bài chiến lược”

Ngày 7/1, lực lượng Mỹ đã bắt giữ hai tàu chở dầu có liên quan tới Venezuela trên Đại Tây Dương, trong đó có một chiếc treo cờ Nga, trong một chiến dịch nhằm siết chặt kiểm soát dòng chảy dầu mỏ và thực thi các biện pháp trừng phạt của Washington.

Giàn khoan dầu ở Venezuela. Ảnh: AP

Bộ Tư lệnh châu Âu của quân đội Mỹ (EUCOM) cho biết tàu M/V Bella 1, hiện mang tên Marinera và treo cờ Nga, đã bị bắt giữ tại khu vực Bắc Đại Tây Dương theo lệnh của một tòa án liên bang sau nhiều tuần bị lực lượng Tuần duyên Mỹ truy đuổi.

Theo Reuters, các tàu quân sự Nga được cho là đã xuất hiện gần khu vực tàu bị Mỹ truy đuổi và bắt giữ, dù không có báo cáo về xung đột trực tiếp giữa lực lượng Mỹ và Nga trong sự kiện này.

Trước đó cùng ngày, Lực lượng Bảo vệ bờ biển Mỹ cũng đã chặn bắt một tàu chở dầu của Venezuela, tàu M Sophia treo cờ Panama, ngoài khơi bờ biển phía đông bắc Nam Mỹ. Theo hồ sơ của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Venezuela (PDVSA), tàu này chở đầy dầu thô khi bị chặn giữ.

Các động thái trên là một phần trong nỗ lực rộng hơn của chính quyền Tổng thống Donald Trump nhằm kiểm soát các tàu chở dầu bị trừng phạt liên quan đến Venezuela và ngăn chặn hoạt động xuất khẩu dầu của nước này. Hành động của Washington đã thu hút sự chú ý của cộng đồng quốc tế và dẫn tới phản ứng gay gắt từ phía Nga. Moscow chỉ trích việc bắt giữ tàu chở dầu mang cờ nước này là không phù hợp với luật quốc tế.

Với sự hiện diện của tàu ngầm và các tàu chiến Nga gần khu vực, vụ Mỹ bắt giữ tàu chở dầu ở Đại Tây Dương có nguy cơ làm leo thang đối đầu giữa Moscow và Washington trong bối cảnh quan hệ hai nước vốn đã căng thẳng do cuộc xung đột ở Ukraine và tranh cãi về Venezuela.

Tàu Marinera không có dầu trong khoang, song phía Mỹ cho rằng con tàu này cùng với tàu M Sophia thuộc về một “hạm đội bóng tối” – thuật ngữ dùng để chỉ các tàu chở dầu bị cáo buộc tham gia vận chuyển dầu từ Venezuela và Iran nhằm né tránh các biện pháp trừng phạt quốc tế.

Phó Chánh Văn phòng Nhà Trắng Stephen Miller tuyên bố Mỹ chỉ cho phép các hoạt động vận chuyển năng lượng bằng đường biển tuân thủ luật pháp và đáp ứng các yêu cầu về an ninh quốc gia của nước này. Ông Miller cho rằng ngành năng lượng Venezuela có tiềm năng kinh tế lớn nếu được khai thác thông qua các kênh thương mại hợp pháp do Washington thiết lập.

Bộ trưởng Tư pháp Mỹ Pam Bondi cho biết thủy thủ đoàn tàu Marinera đã tìm cách tránh bị bắt giữ và không tuân thủ mệnh lệnh của Lực lượng Bảo vệ bờ biển Mỹ, dẫn đến việc họ phải đối mặt với các cáo buộc hình sự.

Hoạt động này diễn ra trong bối cảnh chính quyền Tổng thống Donald Trump đang thúc đẩy một thỏa thuận với Venezuela nhằm chuyển hướng nguồn xuất khẩu dầu – vốn chủ yếu phục vụ thị trường Trung Quốc, khách hàng lớn nhất của Caracas – để Mỹ có thể tiếp cận lượng dầu thô trị giá khoảng 2 tỷ USD.

Trung Quốc phản ứng mạnh mẽ

Phản ứng trước các hành động của Washington, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh chỉ trích Mỹ đã sử dụng biện pháp cưỡng ép và theo đuổi chính sách “Nước Mỹ trên hết”, cho rằng đây là “hành vi bắt nạt” nhằm ngăn cản Venezuela tự khai thác và bán tài nguyên dầu mỏ của nước này.

Chính quyền Tổng thống Trump đang thúc đẩy một thỏa thuận với Venezuela nhằm chuyển hướng nguồn cung cấp dầu từ Trung Quốc - thị trường xuất khẩu lớn nhất của Caracas trong nhiều năm và giành quyền tiếp cận lượng dầu thô trị giá khoảng 2 tỷ USD để phục vụ nhu cầu của Mỹ.

Ông Trump đã nhiều lần nhấn mạnh kế hoạch kiểm soát các trữ lượng dầu mỏ khổng lồ của Venezuela cùng với các công ty năng lượng của Mỹ sau khi bắt giữ Tổng thống Nicolás Maduro, người mà ông cho là mối đe dọa đối với lợi ích Washington

Bộ trưởng Nội vụ Venezuela Diosdado Cabello ngày 7/1 cho biết, các cuộc tấn công của Mỹ hôm 3/1 đã khiến 100 người thiệt mạng. Cùng ngày, ông Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Venezuela sẽ sử dụng nguồn thu từ thỏa thuận dầu mỏ với Mỹ để mua các sản phẩm của Mỹ, trong đó nông sản và dược phẩm. Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez đang phải duy trì thế cân bằng giữa việc lên án vụ bắt giữ ông Maduro và nỗ lực khôi phục hợp tác với Mỹ, trong bối cảnh Washington tiếp tục đưa ra những cảnh báo về khả năng sử dụng biện pháp quân sự.

Cũng trong ngày 7/1, các quan chức cấp cao trong chính quyền ông Trump, trong đó có Ngoại trưởng Marco Rubio và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth, đã tiến hành các cuộc họp kín với Thượng viện và Hạ viện Mỹ để thông báo về tình hình Venezuela. Phe Dân chủ cho biết họ cần thêm thông tin chi tiết.

Thượng nghị sĩ Dân chủ Chris Murphy cho rằng chính quyền ông Trump đang tìm cách kiểm soát nguồn dầu mỏ của Venezuela bằng vũ lực và sử dụng nguồn tài nguyên này như đòn bẩy lâu dài để chi phối đất nước.

Mỹ có kế hoạch bán dầu của Venezuela

Tổng thống Donald Trump rằng Mỹ sẽ tinh chế và bán tới 50 triệu thùng dầu thô của Venezuela hiện đang bị đình trệ do các lệnh trừng phạt của Washington. Đây được xem là bước đi đầu tiên trong kế hoạch tái khởi động ngành công nghiệp dầu khí của Venezuela, vốn suy giảm kéo dài dù quốc gia này sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn nhất thế giới.

Để triển khai thỏa thuận như ông Trump mô tả, chính quyền Mỹ đang xem xét nới lỏng có chọn lọc các biện pháp trừng phạt đối với dầu mỏ Venezuela. Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết Washington đang đánh giá các phương án điều chỉnh chính sách nhằm tạo điều kiện cho hoạt động tinh chế và thương mại hóa lượng dầu này.

Phía Venezuela bày tỏ sẵn sàng tham gia đàm phán. Tổng thống lâm thời Delcy Rodríguez tuyên bố nước này cởi mở với các thỏa thuận năng lượng mang lại lợi ích cho tất cả các bên. Ngày 7/1, Tập đoàn dầu khí quốc gia PDVSA của Venezuela xác nhận đang trao đổi với Mỹ và cho biết các điều khoản được đề xuất dựa trên nguyên tắc giao dịch thương mại hợp pháp, minh bạch và cùng có lợi.

Tuy nhiên, kế hoạch này làm dấy lên sự thận trọng từ phía các công ty dầu mỏ Mỹ, khi họ lo ngại về sự thiếu ổn định trong chính sách đối ngoại của chính quyền ông Trump và được cho là sẽ yêu cầu chính phủ đưa ra sự bảo đảm rõ ràng hơn trước khi đầu tư. Trên thị trường quốc tế, giá dầu thô đã giảm khi giới đầu tư dự đoán nguồn cung toàn cầu có thể tăng lên nếu kế hoạch của Mỹ được triển khai.

Hồng Anh/VOV.VN (biên dịch) Theo Reuters

Nguồn VOV : https://vov.vn/the-gioi/quan-sat/my-bien-dau-venezuela-thanh-con-bai-chien-luoc-nga-va-trung-quoc-day-song-post1259838.vov