Mỹ cải tổ công vụ, Tổng thống Trump có quyền sa thải 50.000 công chức

2 giờ trướcBài gốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump - Ảnh: Reuters

Theo thông báo của chính phủ Mỹ, vào thứ Năm (5/2), chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đã hoàn tất chương trình cải tổ hệ thống công vụ liên bang.

Theo đó, ông Trump được trao thêm thẩm quyền về nhân sự, trong đó có thể quyết định tuyển dụng hoặc cho thôi việc đối với ước tính khoảng 50.000 công chức liên bang làm việc lâu dài trong hệ thống công vụ - nhóm vốn được hưởng các cơ chế bảo vệ việc làm.

Cụ thể, ông Trump có quyền quyết định những vị trí nào trong bộ máy liên bang sẽ bị xóa bỏ cơ chế bảo vệ việc làm. Quy định mới cho phép chuyển khoảng 50.000 nhân sự cấp cao - vốn là công chức làm việc chuyên môn lâu dài - sang một nhóm phân loại mới. Việc tái phân loại này giúp các cơ quan dễ cho thôi việc nhóm nhân sự đó hơn.

Chương trình cải tổ do Văn phòng Quản lý Nhân sự Mỹ (OPM) công bố, thực hiện cam kết tranh cử của ông Trump về việc xóa bỏ cơ chế bảo vệ việc làm đối với một bộ phận công chức mà đội ngũ của ông cho rằng đang “ảnh hưởng” đến quá trình hoạch định chính sách.

Theo mô tả trong thông báo, đây là thay đổi lớn nhất đối với các quy tắc quản lý hệ thống công vụ tại Mỹ trong hơn 1 thế kỷ qua.

“Cấp quản lý tại các cơ quan liên bang cho biết họ rất khó cho thôi việc nhân viên khi họ làm việc kém hoặc có hành vi sai phạm. Việc điều chỉnh phân loại công chức cho phép các cơ quan nhanh chóng thay thế những người đang giữ vị trí then chốt nếu họ có hành vi sai phạm, làm việc không hiệu quả hoặc bị cáo buộc cố tình làm trái chỉ đạo của tổng thống, qua đó cản trở tiến trình dân chủ”, thông báo từ OPM nêu rõ.

Quy định này xuất phát từ một sắc lệnh điều hành mà ông Trump ký ngay trong ngày đầu nhậm chức vào năm ngoái.

Nội dung quy định mới tương đồng với một sắc lệnh điều hành tương tự được ông Trump ký ngay trước cuộc bầu cử năm 2020, khi lập ra nhóm phân loại dành cho các công chức liên bang tham gia công việc liên quan đến chính sách, gọi là “Schedule F”. Sau đó, cựu Tổng thống Mỹ Joe Biden đã nhanh chóng hủy bỏ sắc lệnh này và đến năm 2024 ban hành một quy định mới để tăng cường cơ chế bảo vệ đối với công chức liên bang làm việc lâu dài trong hệ thống công vụ.

Quy định mới của chính quyền ông Trump sẽ hủy bỏ quy định năm 2024 và ngay lập tức vấp phản ứng từ một liên minh gồm hơn 30 công đoàn, nhóm vận động và các tổ chức khác. Nhiều nhóm tuyên bố sẽ khởi kiện ra tòa. Trước đó, liên minh này đã nộp đơn kiện liên quan đến sắc lệnh điều hành mà ông Trump ký trong ngày đầu nhậm chức.

“Quy định mới này cho phép chính phủ lách các quy định về công vụ hiện hành, tước bỏ cơ chế bảo vệ mà công chức vốn được hưởng, đồng thời mở đường cho việc tuyển dụng và sa thải vì động cơ chính trị - điều đã xảy ra kể từ khi ông Trump nhậm chức”, bà Skye Perryman, Giám đốc điều hành tổ chức vận động pháp lý Democracy Forward - đơn vị đại diện cho liên minh trên - cho biết trong một thông cáo ngày 5/2.

Theo các chuyên gia, cách phân loại mới cũng có thể khiến công chức liên bang thận trọng hơn trong lời nói và hành động, do lo ngại bị cáo buộc là đi ngược quan điểm của chính quyền.

“Một hệ thống công vụ chuyên nghiệp phải cho phép y tá và bác sĩ lên tiếng vì sự an toàn người bệnh, thanh tra báo cáo các vi phạm, chuyên gia an ninh mạng cảnh báo về các mối đe dọa và nhân viên phụ trách phúc lợi nói thẳng những điều cần thiết để cung cấp dịch vụ - mà không phải lo lắng sẽ bị trừng phạt vì điều đó”, ông Everett Kelley, Chủ tịch toàn quốc của Liên đoàn Nhân viên Chính phủ Mỹ (AFGE) - công đoàn lớn nhất đại diện cho công chức liên bang - phát biểu trong một thông cáo.

Ông John Hatton, Phó chủ tịch phụ trách chính sách và chương trình tại Hiệp hội Quốc gia Công chức Liên bang Đang Làm việc và Đã Nghỉ hưu (NARFE), cho rằng cơ chế mới cũng có thể ảnh hưởng đến cách chính phủ liên bang vận hành và phục vụ người dân.

Theo ông, tác động có thể thể hiện ở nhiều khâu - từ việc ai bị truy tố, ai được cấp tài trợ, ai được miễn trừ thuế quan, cho đến việc ai nhận được các khoản hỗ trợ khẩn cấp của liên bang khi xảy ra tình huống khẩn cấp.

“Một hệ thống công vụ chuyên nghiệp, phi đảng phái thường cố gắng dựa trên các tiêu chí khách quan hơn khi ra quyết định”, ông Hatton nói với hãng tin CNN.

Mỹ duy trì hệ thống công vụ liên bang theo hướng chuyên nghiệp từ cuối thế kỷ 19, khi Quốc hội thay thế cơ chế bổ nhiệm theo phe phái bằng quy trình tuyển dụng dựa trên năng lực.

Đức Anh

Nguồn VnEconomy : https://vneconomy.vn/my-cai-to-cong-vu-tong-thong-trump-co-quyen-sa-thai-50000-cong-chuc.htm