Phát biểu tại cuộc họp báo hôm thứ Tư (8/4), Thư ký báo chí Nhà Trắng Karoline Leavitt cho biết, NATO đã "không vượt qua được thử thách" trong bối cảnh Mỹ và Israel tiến hành chiến dịch quân sự nhằm vào Iran. Theo bà, các đồng minh NATO đã không triển khai lực lượng hỗ trợ, ngoài các hoạt động diễn tập phòng thủ.
"Tôi muốn nói thêm rằng, thật đáng buồn khi NATO đã quay lưng lại với người dân Mỹ trong suốt sáu tuần qua, trong khi chính người Mỹ là những người đã hỗ trợ cho quốc phòng của họ", bà Karoline Leavitt nói.
Những phát biểu được Thư ký báo chí Nhà Trắng đưa ra ngay trước cuộc gặp giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại Nhà Trắng. Bà Leavitt nhấn mạnh rằng tổng thống Mỹ sẽ có một cuộc trao đổi với người đứng đầu liên minh.
Trong một cuộc phỏng vấn với hãng tin CNN sau cuộc gặp, ông Rutte cũng mô tả cuộc gặp là "thẳng thắn và cởi mở". Ông nhắc lại sự ủng hộ của mình đối với Tổng thống Trump, đồng thời cho biết các đồng minh NATO đã đề nghị hỗ trợ về hậu cần và quyền tiếp cận các căn cứ quân sự.
Khi được hỏi liệu Tổng thống Trump có đề cập đến việc rút khỏi NATO, hoặc ít nhất là không ủng hộ NATO nhiều như trước không, ông Rutte đáp: "Rõ ràng là có sự thất vọng. Nhưng ông ấy cũng đã lắng nghe lập luận của tôi về những gì đang xảy ra".
Căng thẳng giữa Mỹ và NATO không phải mới xuất hiện. Tại hội nghị thượng đỉnh NATO năm 2025, các thành viên đạt được đồng thuận không ràng buộc về việc nâng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP vào năm 2035. Dù vậy, một số quốc gia như Tây Ban Nha tìm cách được miễn trừ, khiến Tổng thống Trump liên tục chỉ trích.
Quan hệ Mỹ - châu Âu còn bị phủ bóng bởi những tranh cãi khác, bao gồm việc ông Trump từng đe dọa sử dụng vũ trang để kiểm soát Greenland - vùng lãnh thổ thuộc Đan Mạch, với lý do an ninh quốc gia.
Sau khi Mỹ và Israel phát động chiến dịch quân sự vào Iran cuối tháng 2, Tổng thống Trump tiếp tục chỉ trích các đồng minh châu Âu vì không tham gia tích cực vào chiến dịch này. Theo Wall Street Journal, chính quyền Mỹ hiện đang cân nhắc rút quân hoặc đóng cửa các căn cứ tại châu Âu, đặc biệt ở Đức và Tây Ban Nha, như một biện pháp gây sức ép.
Trước đó, khi được hỏi trực tiếp về khả năng rời NATO, bà Leavitt xác nhận đây là phương án "đã được thảo luận" và có thể sẽ tiếp tục được đề cập sau cuộc gặp với ông Rutte.
Diễn biến này làm dấy lên lo ngại về nguy cơ rạn nứt sâu sắc trong liên minh NATO, cũng như những tác động lớn đối với cấu trúc an ninh xuyên Đại Tây Dương trong thời gian tới.
Quỳnh Như