Mỹ chính thức phong tỏa cảng Iran, cảnh báo tàu tấn công sẽ bị loại bỏ

2 giờ trướcBài gốc

Gần 50 ngày chiến sự Iran, hậu quả vượt xa dự tính Sau gần 50 ngày chiến sự quanh Iran, hàng nghìn cuộc tấn công đã lan rộng vượt biên giới, phá hủy từ căn cứ quân sự, hạ tầng năng lượng đến khu dân cư, khiến hàng chục nghìn người thương vong và đẩy cả khu vực vào khủng hoảng an ninh - năng lượng chưa từng có tiền lệ.

Iran đặt quân đội trong trạng thái “báo động chiến đấu tối đa”

Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Iran tuyên bố nước này đã sẵn sàng cho “mọi kịch bản”, đồng thời cảnh báo bất kỳ hành động gây hấn nào cũng sẽ vấp phải phản ứng “cứng rắn và quyết đoán”, theo phát biểu được phát trên truyền hình nhà nước.

Chuẩn tướng Majid Ibn Reza cho biết lực lượng vũ trang Iran đã được đặt trong tình trạng “báo động chiến đấu tối đa”, theo kênh Press TV.

Tuyên bố này được đưa ra trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định hải quân Mỹ sẽ triển khai phong tỏa các cảng Iran và “chặn bắt” mọi tàu thuyền có nộp phí cho Tehran, sau khi các cuộc đàm phán giữa hai bên cuối tuần qua không đạt kết quả.

Ở diễn biến liên quan, Bộ Quốc phòng Iran cho biết nước này đã tích lũy đáng kể năng lực quân sự. Người phát ngôn Sardar Talaei-Nik nhấn mạnh các “kho dự trữ chiến lược”, bao gồm tên lửa và máy bay không người lái, đã được chuẩn bị “đầy đủ và sẵn sàng” ngay từ trước khi xung đột nổ ra, theo hãng tin Young Journalists Club - cơ quan có liên hệ với Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC).

Iran: “Cảng biển hoặc mở cho tất cả, hoặc không cho ai”

Bộ Tư lệnh thống nhất của lực lượng vũ trang Iran tuyên bố các cảng tại Vịnh Arab và Biển Oman “hoặc mở cho tất cả, hoặc không cho bất kỳ ai”, theo đài truyền hình nhà nước IRIB, được Al Jazeera dẫn lại.

Trong tuyên bố, quân đội Iran nhấn mạnh việc bảo vệ các quyền hợp pháp của quốc gia là “nghĩa vụ tự nhiên và chính đáng”, đồng thời khẳng định việc thực thi chủ quyền trong vùng lãnh hải là “quyền đương nhiên của dân tộc Iran”.

Theo Al Jazeera, lực lượng này cho biết các “tàu liên kết với đối phương” vẫn có thể được phép đi qua eo biển Hormuz, trong khi các tàu khác sẽ được lưu thông nhưng phải tuân thủ các quy định do Tehran ban hành.

Iran đồng thời lên án việc Mỹ áp đặt hạn chế đối với hoạt động hàng hải trên vùng biển quốc tế là “hành vi phi pháp, mang tính cướp biển”.

Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cảnh báo mọi tàu chiến tiếp cận eo biển Hormuz sẽ bị xem là vi phạm thỏa thuận ngừng bắn hiện tại. Lực lượng này cũng cảnh báo, nếu an ninh các cảng bị đe dọa, sẽ không có cảng biển nào trong khu vực được đảm bảo an toàn.

Iran: Cấm hoạt động trên vùng biển quốc tế là “hành vi phi pháp”

Lực lượng vũ trang Iran tuyên bố việc hạn chế hoạt động trên vùng biển quốc tế là “hành vi phi pháp”, tương đương với “cướp biển”, trong bối cảnh Mỹ bắt đầu siết chặt kiểm soát hàng hải quanh Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cảnh báo mọi tàu Iran tiếp cận khu vực phong tỏa của hải quân Mỹ “sẽ bị loại bỏ ngay lập tức”. Cảnh báo này được nhắc lại với các tàu tấn công nhanh, cho thấy Washington sẵn sàng sử dụng biện pháp mạnh nếu bị cản trở.

Trong khi đó, quân đội Mỹ đã chính thức triển khai phong tỏa đối với toàn bộ tàu thuyền ra vào các cảng Iran, đánh dấu một bước leo thang lớn sau thời hạn tối hậu thư. Động thái này đẩy căng thẳng trong khu vực lên mức nhạy cảm mới, khi cả hai bên đều phát tín hiệu cứng rắn.

Ông Trump dọa “loại bỏ” tàu Iran khi phong tỏa hải quân có hiệu lực

Ngay khi lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với các cảng Iran chính thức được triển khai, Tổng thống Donald Trump đã phát đi cảnh báo cứng rắn nhằm vào lực lượng tàu thuyền của Tehran.

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump khẳng định hải quân Iran “đã bị đánh chìm hoàn toàn”, với 158 tàu bị phá hủy. Ông cho biết Mỹ chưa tấn công các tàu cao tốc tấn công nhanh do Tehran sở hữu vì đánh giá chúng không phải mối đe dọa đáng kể.

Bài đăng trên mạng xã hội Truth Social của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Mỹ đưa ra cảnh báo trực diện rằng nếu những tàu này tiến gần khu vực phong tỏa, chúng sẽ “bị tiêu diệt ngay lập tức” bằng các biện pháp quân sự tương tự cách Mỹ xử lý các tàu buôn ma túy trên biển “nhanh chóng và không khoan nhượng”.

Ông Trump cũng nhấn mạnh hiệu quả của các chiến dịch kiểm soát trên biển, cho rằng 98,2% lượng ma túy vận chuyển bằng đường biển vào Mỹ đã bị chặn đứng, coi đây là minh chứng cho năng lực thực thi của Washington.

Hải quân Mỹ chính thức phong tỏa các cảng của Iran

Quan chức Mỹ chia sẻ với Al Jazeera rằng Washington đã sẵn sàng áp đặt và duy trì phong tỏa hải quân, song hiện chưa công bố quy tắc tác chiến cụ thể đối với các trường hợp vi phạm.

Vị này khẳng định lực lượng và phương tiện hiện có đủ để triển khai biện pháp trong thời gian dài, phù hợp với chỉ đạo của Tổng thống Mỹ Donald Trump.

Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng trọng yếu của thế giới - đã nhiều lần bị gián đoạn trước đó, với sự can dự của Iran.

Một con tàu đi qua eo biển Hormuz ngày 13/4. Ảnh: Reuters.

Trong thông báo gửi giới hàng hải mà Reuters tiếp cận, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết lệnh phong tỏa sẽ áp dụng với mọi tàu thuyền, không phân biệt quốc tịch, hoạt động tại Vịnh Oman và khu vực phía đông eo biển Hormuz trên biển Arab.

Thông báo cảnh báo rằng mọi tàu thuyền ra vào khu vực bị phong tỏa mà không có sự cho phép đều có thể bị chặn, chuyển hướng hoặc bắt giữ.

Tuy vậy, CENTCOM nhấn mạnh biện pháp này sẽ không cản trở quyền quá cảnh vô hại qua eo biển Hormuz đối với các hành trình trung lập, không liên quan tới Iran.

Động thái của Mỹ cũng không nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ các đồng minh. Thủ tướng Anh Keir Starmer tuyên bố London không ủng hộ biện pháp phong tỏa, trong khi Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen nhấn mạnh việc khôi phục tự do hàng hải là “ưu tiên hàng đầu”.

Lệnh phong tỏa của Mỹ đang “thử ngưỡng chịu đựng” của Iran

Tổng thống Donald Trump tin rằng sức ép kinh tế có thể làm điều mà nhiều tuần không kích chưa đạt được: buộc Tehran phải nhượng bộ. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo Washington có thể đang đánh giá sai “ngưỡng chịu đựng” của Iran.

Lệnh phong tỏa có hiệu lực từ 21h (giờ Hà Nội) hôm nay, sau khi các cuộc đàm phán cuối tuần tại Pakistan không đạt đột phá. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố sẽ đáp trả, trong khi giới chức Tehran cảnh báo những tác động dây chuyền đối với kinh tế toàn cầu, bao gồm cả người tiêu dùng Mỹ.

Ông Hasan Alhasan, chuyên gia cao cấp về chính sách Trung Đông tại Viện Nghiên cứu Chiến lược Quốc tế (IISS) ở Bahrain, nhận định Iran có nhiều phương án để giảm thiểu tác động từ phong tỏa, song hiệu quả tổng thể vẫn là ẩn số. Theo ông, Tehran có thể tìm cách gia tăng xuất khẩu dầu khí qua các tuyến thay thế, tránh phụ thuộc vào eo biển Hormuz.

Các phương án này có thể bao gồm xuất khẩu khí đốt qua đường ống sang Iraq, Thổ Nhĩ Kỳ và Armenia, hoặc xuất khẩu dầu qua cảng Neka ở biển Caspi.

Ngoài ra, Iran có thể đẩy mạnh buôn lậu nhiên liệu qua đường biên giới dài với Pakistan hoặc “lách” lệnh phong tỏa bằng cách pha trộn dầu của mình với dầu Iraq- chiến thuật từng được sử dụng trước đây.

Về mặt quân sự, Tehran cũng có thể lựa chọn leo thang bằng cách tấn công tàu hải quân Mỹ hoặc thúc đẩy lực lượng Houthi tại Yemen tìm cách phong tỏa eo biển Bab el-Mandeb.

Trong mọi kịch bản, việc Mỹ phong tỏa các cảng Iran được xem là bước leo thang mới, mở ra một “mặt trận” khác của cuộc đối đầu - nơi Washington đang trực tiếp thử giới hạn chịu đựng của Tehran trên nhiều phương diện.

Qatar: Không thể biến tuyến hàng hải thành “quân bài mặc cả”

Qatar khẳng định các tuyến hàng hải không nên bị sử dụng như một “công cụ mặc cả”, đồng thời cảnh báo những hệ lụy tiêu cực mà các động thái này có thể gây ra đối với an ninh năng lượng toàn cầu và ổn định quốc tế.

Tuyên bố được đưa ra trong cuộc điện đàm giữa Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Qatar, Sheikh Mohammed bin Abdulrahman bin Jassim Al Thani, và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi. Tại đây, phía Qatar nhấn mạnh “tầm quan trọng của việc duy trì các tuyến hàng hải thông suốt và bảo đảm tự do lưu thông trên biển”.

Trong cuộc trao đổi, hai bên cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải duy trì thỏa thuận ngừng bắn giữa Iran và Mỹ, coi đây là yếu tố then chốt nhằm củng cố ổn định khu vực.

Lãnh đạo Qatar đồng thời kêu gọi các bên liên quan phản ứng tích cực với các nỗ lực trung gian đang được thúc đẩy, ưu tiên đối thoại và các biện pháp hòa bình nhằm xử lý tận gốc nguyên nhân của cuộc khủng hoảng.

Khoảnh khắc Hải quân Iran cản tàu chiến Mỹ ở eo biển Hormuz Iran công bố video cho thấy lực lượng Vệ binh Cách mạng cảnh báo tàu khu trục USS Frank E. Petersen Jr. rời eo biển Hormuz, dọa tấn công nếu không tuân lệnh, trong khi phía Mỹ khẳng định hoạt động phù hợp luật quốc tế.

Phương Linh

Nguồn Znews : https://znews.vn/my-chinh-thuc-phong-toa-cang-iran-canh-bao-tau-tan-cong-se-bi-loai-bo-post1643237.html