Mỹ đặt mua 5 máy bay 'mắt thần' E-7A Wedgetail để khôi phục năng lực kiểm soát không phận

6 giờ trướcBài gốc

Không quân Mỹ đang thúc đẩy chương trình hiện đại hóa lực lượng cảnh báo sớm và kiểm soát trên không khi quyết định đặt mua thêm 5 máy bay cảnh báo sớm và chỉ huy trên không E-7A Wedgetail.

Động thái này diễn ra sau khi 2 máy bay đầu tiên đã được phê duyệt trước đó, nâng tổng số lên 7 chiếc trong giai đoạn triển khai ban đầu.

Quyết định mở rộng đơn hàng được đưa ra khi phi đội máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không E-3 Sentry, vốn là trụ cột trong nhiều thập kỷ, đang dần lạc hậu.

Được đưa vào sử dụng từ thập niên 1970, dòng máy bay này gặp nhiều hạn chế trước các hệ thống tác chiến điện tử và phòng không hiện đại, khiến khả năng giám sát và chỉ huy trên không suy giảm đáng kể.

Máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không E-7A Wedgetail được phát triển trên nền tảng máy bay chở khách Boeing 737-700, tích hợp radar mảng quét điện tử chủ động MESA.

Hệ thống radar này có khả năng giám sát không phận theo mọi hướng, cho phép phát hiện và theo dõi đồng thời nhiều mục tiêu trên không và trên biển ở khoảng cách hàng trăm km.

Về thông số kỹ thuật, máy bay có tầm bay 6.500 km, tốc độ hành trình 850 km/h, trần bay hơn 12 km. Kíp vận hành gồm 2 phi công và 10 nhân sự điều khiển hệ thống nhiệm vụ.

Nhờ cấu hình này, máy bay có thể duy trì hoạt động liên tục trong nhiều giờ, đóng vai trò như một trung tâm chỉ huy bay, điều phối hoạt động của tiêm kích, máy bay ném bom và các lực lượng khác.

Hợp đồng bổ sung 5 máy bay được ký với tổng giá trị khoảng 2,4 tỷ USD, trong khi tổng chi phí cho toàn bộ chương trình 7 máy bay đã vượt 5 tỷ USD.

Việc chuyển từ giai đoạn thử nghiệm sang sản xuất cho thấy Mỹ đang đẩy nhanh tiến độ nhằm lấp khoảng trống năng lực khi các máy bay E-3 Sentry dần bị loại biên.

Tuy nhiên, chương trình này cũng đối mặt với những tranh cãi đáng chú ý. Trong đề xuất ngân sách quốc phòng gần đây, Lầu Năm Góc không đưa khoản chi cho E-7A Wedgetail vào kế hoạch dài hạn, làm dấy lên lo ngại về tính bền vững của dự án.

Một số ý kiến cho rằng sự phát triển của hệ thống vệ tinh và cảm biến phân tán có thể thay thế vai trò của máy bay cảnh báo sớm truyền thống.

Ở chiều ngược lại, nhiều chuyên gia quân sự nhận định rằng máy bay cảnh báo sớm vẫn giữ vai trò không thể thay thế trong tác chiến hiện đại.

Không chỉ phát hiện mục tiêu, nền tảng này còn đảm nhiệm chức năng chỉ huy và kiểm soát trên không theo thời gian thực, điều mà các hệ thống vệ tinh khó có thể thực hiện linh hoạt trong môi trường chiến đấu cường độ cao.

Về mặt chiến lược, việc Mỹ đầu tư vào máy bay cảnh báo sớm và kiểm soát trên không E-7A Wedgetail phản ánh xu hướng chuyển sang mô hình tác chiến mạng lưới.

Trong đó, các nền tảng trên không, trên biển và trên không gian được kết nối thành một hệ thống thống nhất, giúp nâng cao khả năng nhận thức tình huống và phản ứng nhanh trước các mối đe dọa.

Thực tế, loại máy bay này đã được một số quốc gia đồng minh của Mỹ đưa vào sử dụng và chứng minh hiệu quả trong nhiều kịch bản tác chiến.

Điều này giúp giảm thiểu rủi ro khi Mỹ triển khai, đồng thời rút ngắn thời gian đưa vào biên chế.

Trong bối cảnh cạnh tranh quân sự ngày càng gia tăng, việc bổ sung 5 máy bay E-7A Wedgetail cho thấy Mỹ đang nỗ lực duy trì ưu thế kiểm soát không phận.