Ngày 15/01/2026, truyền thông quốc tế dẫn nguồn từ Lầu Năm Góc cho biết Mỹ đã ra lệnh điều chuyển một nhóm tác chiến tàu sân bay từ khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương sang vùng trách nhiệm của Bộ Tư lệnh Trung tâm, bao trùm Trung Đông và các vùng phụ cận.
Nhóm này được cho là xoay quanh tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân USS Abraham Lincoln, dự kiến mất khoảng 7 ngày để tiếp cận khu vực.
Động thái diễn ra trong bối cảnh căng thẳng tại Trung Đông gia tăng nhanh chóng. Trước đó, Iran áp dụng biện pháp hạn chế không phận quanh thủ đô Tehran, trong khi nhiều quốc gia trong khu vực ban hành cảnh báo an ninh đối với công dân và cơ sở ngoại giao.
Một số căn cứ của Mỹ tại vùng Vịnh cũng được đặt trong tình trạng cảnh giác cao, với khuyến nghị hạn chế di chuyển không cần thiết.
Theo giới chức quốc phòng Mỹ, việc điều thêm tàu sân bay nhằm “tăng cường khả năng răn đe và bảo vệ lực lượng”, đồng thời đảm bảo Washington có công cụ phản ứng nhanh trước mọi kịch bản, từ tấn công bằng tên lửa, máy bay không người lái cho đến các hành động gây bất ổn trên biển.
Tàu sân bay USS Abraham Lincoln thuộc lớp Nimitz, dài khoảng 333 m, chiều rộng boong bay hơn 76 m, lượng giãn nước đầy tải xấp xỉ 100.000 tấn.
Con tàu có thể mang theo một không đoàn hải quân với 60 đến 70 máy bay, gồm tiêm kích hạm F/A-18 Super Hornet, tiêm kích tàng hình F-35C, máy bay cảnh báo sớm E-2D Hawkeye, trực thăng săn ngầm và máy bay vận tải trên hạm.
Mỗi chiếc F/A-18 Super Hornet có khối lượng cất cánh tối đa khoảng 29.900 kg, tốc độ tối đa gần 1.900 km/giờ, bán kính tác chiến hơn 700 km khi mang vũ khí.
F-35C, biến thể hải quân của tiêm kích tàng hình thế hệ 5, có khả năng phát hiện mục tiêu từ xa bằng radar mảng pha chủ động và hệ thống cảm biến hợp nhất, giúp tàu sân bay mở rộng “vòm” phòng không và tấn công ngoài tầm nhìn.
Một nhóm tác chiến tàu sân bay không chỉ có tàu sân bay mà còn bao gồm từ 1 đến 2 tàu tuần dương mang tên lửa dẫn đường, 2 đến 3 tàu khu trục phòng không, cùng ít nhất 1 tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân.
Các chiến hạm này được trang bị hệ thống tên lửa phòng không tầm xa, tên lửa hành trình tấn công mặt đất và ngư lôi chống ngầm, tạo thành một tổ hợp tác chiến khép kín trên biển.
Trong thực tế, sự hiện diện của một nhóm tác chiến như vậy cho phép Mỹ triển khai sức mạnh không quân mà không cần phụ thuộc hoàn toàn vào căn cứ trên đất liền.
Tàu sân bay đóng vai trò như một “căn cứ không quân di động”, có thể thay đổi vị trí liên tục, gây khó khăn cho đối phương trong việc xác định mục tiêu và lập kế hoạch tấn công.
Tại Trung Đông, nơi tồn tại nhiều mối đe dọa phi đối xứng như UAV vũ trang, tên lửa tầm ngắn và lực lượng ủy nhiệm, tính linh hoạt này đặc biệt quan trọng.
Máy bay từ tàu sân bay có thể thực hiện nhiệm vụ tuần tra phòng không, hộ tống, trinh sát và nếu cần, tiến hành đòn đánh chính xác nhằm vào mục tiêu trên bộ hoặc trên biển.
Giới phân tích cho rằng việc Mỹ điều thêm tàu sân bay không chỉ nhắm tới Iran mà còn mang thông điệp rộng hơn về cam kết bảo vệ đồng minh và duy trì tự do hàng hải.
Các tuyến vận tải qua eo biển Hormuz và biển Đỏ có vai trò sống còn đối với thương mại toàn cầu, đặc biệt là năng lượng. Bất kỳ sự gián đoạn nào tại đây đều có thể kéo theo hệ quả kinh tế toàn cầu.
Từ góc độ chiến lược, Washington đang áp dụng cách tiếp cận “răn đe linh hoạt”. Thay vì triển khai ồ ạt bộ binh, Mỹ sử dụng các nền tảng hải quân và không quân có khả năng cơ động cao, vừa thể hiện sức mạnh, vừa giữ khoảng cách cần thiết để tránh leo thang ngoài kiểm soát.
Tuy nhiên, sự hiện diện dày đặc của lực lượng hải quân Mỹ cũng tiềm ẩn rủi ro va chạm ngoài ý muốn.
Trong môi trường căng thẳng, chỉ một sự cố nhỏ trên không hoặc trên biển cũng có thể trở thành mồi lửa cho vòng xoáy đối đầu.
Vì vậy, song song với tăng cường quân sự, các kênh liên lạc và ngoại giao khủng hoảng vẫn đóng vai trò then chốt.
Việc USS Abraham Lincoln cùng biên đội tiến vào Trung Đông cho thấy Mỹ đang đặt khu vực này trở lại vị trí ưu tiên trong bàn cờ chiến lược toàn cầu.
Trong những tuần tới, hướng di chuyển của nhóm tác chiến và phản ứng của các bên liên quan sẽ là chỉ dấu quan trọng cho thấy mức độ căng thẳng sẽ hạ nhiệt hay tiếp tục leo thang.
Việt Hùng