Mỹ đứng trước ba lựa chọn không hoàn hảo, Iran sẵn sàng cầm cự lâu dài

5 giờ trướcBài gốc

Một tàu chở khí tự nhiên hóa lỏng đi qua eo biển Hormuz. (Ảnh: Reuters)

Chính quyền Mỹ dự định sớm nhất trong tuần này sẽ thông báo việc nhiều quốc gia đã đồng ý thành lập một liên minh để hộ tống tàu thuyền đi qua tuyến hàng hải chạy dọc bờ biển Iran, Wall Street Journal dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết. Tuy nhiên, Mỹ và các quốc gia tiềm năng vẫn đang thảo luận xem liệu các hoạt động hộ tống sẽ bắt đầu trước hay sau khi chiến tranh kết thúc.

Nhà Trắng từ chối bình luận về thông tin này. Về mặt công khai, nhiều quốc gia vẫn chưa cam kết tham gia nhiệm vụ hộ tống cho đến khi chiến sự chấm dứt do những rủi ro liên quan, bao gồm việc Iran đặt thủy lôi trong eo biển.

Áp lực lên Nhà Trắng phải sớm công bố một liên minh như vậy cho thấy thế khó mà Washington đang đối mặt. Giá xăng dầu tiếp tục tăng và trong nội bộ đảng Cộng hòa cũng xuất hiện nhiều câu hỏi về mục tiêu cuối cùng của cuộc chiến.

Chiến dịch quân sự của Mỹ đã tấn công hơn 6.000 mục tiêu của Iran, bao gồm việc ám sát lãnh tụ tối cao và nhiều quan chức cấp cao khác của Iran. Tuy nhiên, các vấn đề chiến lược, như sự bất ổn gia tăng ở Trung Đông, khủng hoảng năng lượng toàn cầu và hệ quả chính trị trong nước, khó có thể giải quyết chỉ bằng các cuộc không kích.

Trong tuyên bố chung ngày 15/3, ngoại trưởng Anh và các nước thuộc Hội đồng Hợp tác Vùng Vịnh (GCC) cho biết, các quốc gia GCC “có quyền thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ an ninh và ổn định của mình cũng như bảo vệ lãnh thổ, công dân và cư dân”.

Những phát biểu của Tổng thống Donald Trump, Bộ trưởng Năng lượng Chris Wright và Đại sứ Mỹ tại Liên Hợp Quốc Mike Waltz được đưa ra cuối tuần qua, khi chiến dịch tại Iran bước sang tuần thứ 3. Ông Wright tin rằng chiến tranh sẽ kết thúc trong vài tuần tới, và sau đó giá dầu và khí đốt sẽ giảm.

Tổng thống Trump cho biết Mỹ có kế hoạch ném bom khu vực bờ biển Iran. Tuần trước, ông tuyên bố Mỹ đã thắng trong cuộc chiến nhằm ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân.

Giá xăng trung bình tại Mỹ ngày 15/3 là 3,70 USD/gallon, tăng 26% so với tháng trước. Giá dầu diesel tăng 36% trong cùng giai đoạn, từ 3,66 USD lên 4,97 USD.

Một quan chức cấp cao Iran tuyên bố nước này sẽ tiếp tục chống trả, cho thấy chiến sự có thể kéo dài.

“Chúng tôi chưa bao giờ yêu cầu ngừng bắn và cũng chưa bao giờ yêu cầu đàm phán. Chúng tôi sẵn sàng tự vệ bao lâu cũng được”, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi phát biểu trong chương trình Face the Nation của CBS ngày 15/3. Sau các cuộc đàm phán thất bại với Mỹ, “chúng tôi không thấy lý do gì để nói chuyện với người Mỹ”, ông nói.

Ba lựa chọn không hoàn hảo

Chiến lược của Tổng thống Trump là Iran cuối cùng sẽ suy sụp dưới áp lực quân sự. Tuy nhiên, bà Suzanne Maloney- chuyên gia về Iran và là phó chủ tịch chính sách đối ngoại của Viện Brookings, cho rằng ông Trump sẽ không thể nhanh chóng buộc Iran đầu hàng hoàn toàn như mong muốn.

“Có một sự lệch pha rõ rệt giữa các thành tựu quân sự của Mỹ và Israel với hậu quả thảm khốc đối với kinh tế toàn cầu và lợi ích an ninh quốc gia rộng lớn hơn của Mỹ”, bà nói.

Nhà Trắng có thể coi những tổn thất quân sự và hạt nhân lớn của Iran là chiến thắng, “nhưng nếu cái giá phải trả là một cuộc suy thoái lớn thì điều đó sẽ không có nhiều ý nghĩa đối với đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ, và người Iran đang tính toán để cầm cự lâu hơn Mỹ”, bà Suzanne Maloney nói thêm.

Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Nhà Trắng Kevin Hassett nói rằng chính quyền đã tính đến các gián đoạn về năng lượng và kinh tế khi quyết định tấn công Iran.

“Nếu Iran nghĩ rằng họ có thể khiến Tổng thống Trump lùi bước bằng cách làm suy yếu nền kinh tế của chúng ta thì họ không hiểu kinh tế học”, ông Hassett nói trên Fox News ngày 15/3.

Theo một số quan chức và nhà phân tích Mỹ, hiện ông Trump đứng trước 3 lựa chọn không hoàn hảo:

Chấm dứt vai trò của Mỹ trong chiến tranh, tránh một cuộc xung đột rộng hơn nhưng có thể khiến giới lãnh đạo cứng rắn Iran tuyên bố chiến thắng và tái xây dựng kho vũ khí;

Tiếp tục chiến tranh, làm suy yếu Iran hơn nữa nhưng có nguy cơ làm tăng số binh sĩ Mỹ thiệt mạng và khiến giá năng lượng tiếp tục tăng;

Mỹ và Israel tạm dừng ném bom, nhưng dự định tiến hành các đợt tấn công quân sự định kỳ mỗi năm hoặc lâu hơn để giữ Iran trong tình trạng suy yếu, tạo thành một vòng lặp chiến tranh kéo dài.

Con đường mà Tổng thống Trump chọn sẽ phụ thuộc vào mục tiêu thực sự của ông. Trong hơn 2 tuần chiến tranh, những khẳng định của Mỹ về thay đổi chế độ ở Iran và làm suy yếu hoàn toàn sức mạnh quân sự của nước này đều đã bị Tehran chứng minh là sai.

Theo Bộ trưởng Năng lượng Wright, việc khôi phục vận chuyển thương mại qua eo biển Hormuz sẽ ngày càng trở thành trọng tâm của quân đội Mỹ.

Nhà Trắng cho biết hơn 65 tàu hải quân Iran đã bị hư hại nặng, phá hủy hoặc đánh chìm, bao gồm 4 tàu lớp Soleimani, hơn 30 tàu rải thủy lôi và 1 tàu mang máy bay không người lái. Lực lượng Mỹ cũng phá hủy 1 nhà máy lớn sản xuất UAV tấn công một chiều, trong khi máy bay chiến đấu bay sâu hơn vào lãnh thổ Iran khi hệ thống tên lửa và phòng không của Tehran suy yếu.

“Đây là một chiến thắng áp đảo mà chúng ta chưa từng thấy trong lịch sử quân sự Mỹ hiện đại. Quân đội Mỹ sẽ tiếp tục giáng đòn vào lực lượng tên lửa, tàu chiến và máy bay không người lái của Iran để giữ cho eo biển mở”, ông Waltz nói với CNN.

Thu Loan

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/my-dung-truoc-ba-lua-chon-khong-hoan-hao-iran-san-sang-cam-cu-lau-dai-post1827703.tpo