Lực lượng Sri Lanka hỗ trợ các thủy thủ Iran sau khi nhận được tín hiệu cầu cứu. (Ảnh: Reuters)
Ngày 4/3, tàu ngầm của Mỹ đã đánh chìm tàu chiến IRIS Dena của Iran trên Ấn Độ Dương, cách thành phố cảng Galle ở miền nam Sri Lanka khoảng 19 hải lý, khiến vài chục thủy thủ thiệt mạng.
Ngày 5/3, Sri Lanka bắt đầu đưa 208 thủy thủ ra khỏi 1 tàu khác của Iran. Đó là tàu hậu cần hải quân IRIS Booshehr, bị mắc kẹt trong vùng đặc quyền kinh tế của Sri Lanka nhưng nằm ngoài ranh giới lãnh hải.
Tổng thống Sri Lanka Anura Kumara Dissanayake cho biết quốc đảo của ông có “trách nhiệm nhân đạo” trong việc tiếp nhận thủy thủ đoàn.
Vụ phóng ngư lôi đánh chìm tàu Dena mà Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth mô tả là một “cái chết lặng lẽ” là hành động đầu tiên như vậy của Mỹ kể từ Thế chiến 2, là dấu hiệu cho thấy phạm vi địa lý của cuộc xung đột với Iran đang mở rộng.
Bức điện nội bộ của Bộ Ngoại giao Mỹ đề ngày 6/3 cho biết, quyền Đại sứ Mỹ tại Colombo Jayne Howell đã nhấn mạnh với Chính phủ Sri Lanka rằng cả thủy thủ đoàn tàu Booshehr lẫn 32 người sống sót từ tàu Dena không nên được hồi hương về Iran.
Điện tín cũng nói rằng “các cơ quan chức năng Sri Lanka nên giảm thiểu nỗ lực của Iran nhằm sử dụng những người bị giam giữ này cho mục đích tuyên truyền”.
Bộ Ngoại giao Mỹ chưa phản hồi đề nghị bình luận. Đại diện văn phòng của Tổng thống Dissanayake và Bộ Ngoại giao Sri Lanka cũng chưa bình luận.
Theo điện tín, bà Howell nói với đại sứ Israel tại Ấn Độ và Sri Lanka, rằng hiện không có kế hoạch hồi hương thủy thủ đoàn về Iran. Đại sứ đã hỏi bà Howell liệu có bất kỳ nỗ lực nào nhằm tiếp xúc với thủy thủ đoàn để khuyến khích họ “đào tẩu” hay không.
Đại diện Đại sứ quán Israel tại New Delhi cũng chưa phản hồi đề nghị bình luận.
Ngày 4/3, Thứ trưởng Y tế và Truyền thông Sri Lanka Hansaka Wijemuni nói với báo chí rằng Tehran đã yêu cầu Colombo hỗ trợ hồi hương thi thể những người thiệt mạng trên tàu Dena, nhưng thời gian thực hiện vẫn chưa được xác định.
Tàu Dena trúng ngư lôi của Mỹ trên đường trở về sau khi tham gia cuộc tập trận hải quân do Ấn Độ tổ chức ở Vịnh Bengal.
Một quan chức Mỹ giấu tên nói với Reuters rằng tàu Dena có trang bị vũ khí khi bị tấn công và Mỹ đã không đưa ra cảnh báo trước khi tiến hành cuộc tấn công.
Điện tín của Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết con tàu Booshehr sẽ vẫn nằm trong sự kiểm soát của Sri Lanka trong suốt thời gian xung đột.
Ngày 5/3, giới chức Sri Lanka cho biết đang hộ tống tàu Booshehr tới một cảng ở bờ biển phía đông và chuyển phần lớn thủy thủ đoàn của tàu tới trại hải quân gần Colombo.
Một tàu hải quân Iran thứ 3 của Iran trên Ấn Độ Dương được nói là đã cập cảng tại Ấn Độ, sau khi tàu bị tàu ngầm Mỹ đánh chìm tàu Dena.
Press Trust of India dẫn các nguồn tin chính phủ giấu tên cho biết, tàu IRIS Lavan neo đậu tại Kochi từ ngày 4/3. Theo báo cáo, con tàu “gặp sự cố kỹ thuật khẩn cấp và được cấp phép cập cảng khẩn cấp” vào ngày 1/3, sau khi chiến tranh bắt đầu.
183 thủy thủ trên tàu Lavan “đang được bố trí lưu trú tại các cơ sở hải quân của Ấn Độ vì lý do nhân đạo,” PTI đưa tin.
Lavan là tàu đổ bộ lớp Hengam, lượng giãn nước khoảng 2.500 tấn.
Bình Giang