Mỹ hé lộ kế hoạch thu hẹp hiện diện tại NATO, châu Âu bất an về chiếc ô an ninh

4 giờ trướcBài gốc

Quân đội Mỹ được triển khai tại châu Âu trong khuôn khổ hoạt động của NATO. Ảnh: Reuters

Mỹ tính giảm nhân sự tại các cơ quan NATO

Theo Washington Post và Reuters dẫn các nguồn thạo tin, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã thông báo tới một số quốc gia châu Âu về kế hoạch cắt giảm khoảng 200 vị trí công tác của Mỹ tại các cơ quan NATO chịu trách nhiệm giám sát và lập kế hoạch cho các hoạt động quân sự, tình báo của liên minh.

Những đơn vị bị ảnh hưởng gồm Trung tâm Hợp nhất Tình báo NATO tại Anh, Bộ Tư lệnh Lực lượng Đặc nhiệm Đồng minh tại Brussels (Bỉ) và STRIKFORNATO - cơ quan giám sát một số hoạt động hàng hải của NATO có trụ sở tại Bồ Đào Nha, cùng nhiều đơn vị khác. Theo một nguồn tin, tổng số nhân sự Mỹ đang làm việc tại các cơ quan này vào khoảng 400 người, đồng nghĩa với việc lực lượng Mỹ có thể bị cắt giảm gần một nửa.

Thay vì rút quân đồng loạt, Lầu Năm Góc chủ yếu sẽ không bổ nhiệm người thay thế khi các quân nhân hoặc nhân viên hiện tại kết thúc nhiệm kỳ, một quá trình có thể kéo dài nhiều năm. Các nguồn tin không nêu rõ lý do cụ thể của quyết định này, song cho rằng động thái phù hợp với định hướng chiến lược mà chính quyền ông Trump từng công khai: chuyển trọng tâm nguồn lực sang khu vực Tây Bán cầu.

Dù vậy, các quan chức Mỹ và NATO đều nhấn mạnh rằng việc cắt giảm nhân sự nói trên là tương đối nhỏ so với tổng thể hiện diện quân sự của Mỹ tại châu Âu. Hiện Washington vẫn duy trì khoảng 80.000 binh sĩ trên lục địa này, gần một nửa đóng quân tại Đức. Một quan chức NATO khẳng định việc điều chỉnh nhân sự là điều "không bất thường" và sự hiện diện của Mỹ tại châu Âu hiện vẫn cao hơn so với nhiều năm trước.

Châu Âu bất an trước rạn nứt trong liên minh

Dù quy mô cắt giảm không lớn, kế hoạch của Mỹ vẫn làm gia tăng tâm lý bất an tại châu Âu, trong bối cảnh liên minh NATO đang đối mặt với một trong những giai đoạn căng thẳng nhất kể từ khi thành lập. Đáng chú ý, những động thái mới của Washington diễn ra song song với sức ép ngày càng gia tăng của Tổng thống Trump nhằm giành quyền kiểm soát Greenland - lãnh thổ tự trị của Đan Mạch, một quốc gia thành viên NATO. Kịch bản một nước NATO gây sức ép lãnh thổ với một thành viên khác được coi là chưa từng có tiền lệ, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ rạn nứt nghiêm trọng trong liên minh.

Trong những tuần gần đây, các quan chức châu Âu liên tiếp bày tỏ quan ngại khi chính quyền Mỹ yêu cầu châu Âu tiếp quản phần lớn năng lực phòng thủ thông thường của NATO, từ tình báo đến tên lửa, trước năm 2027 - một mốc thời gian mà nhiều nước cho là không thực tế. Một tài liệu an ninh quốc gia quan trọng của Mỹ được công bố cuối năm 2025 cũng kêu gọi ưu tiên phân bổ thêm nguồn lực quân sự cho Tây bán cầu, đặt dấu hỏi về vị trí chiến lược của châu Âu trong tính toán dài hạn của Washington. Các nhà phân tích cảnh báo rằng dù Mỹ chưa có dấu hiệu rút quân quy mô lớn khỏi châu Âu, sự thay đổi dần dần về cam kết và ưu tiên có thể làm suy yếu niềm tin vào "chiếc ô an ninh" của NATO - nền tảng bảo đảm an ninh cho châu Âu suốt hơn 7 thập kỷ qua.

Ông Trump: NATO khó đứng vững nếu Mỹ rời đi

Trong bối cảnh trên, Tổng thống Donald Trump tiếp tục đưa ra những phát biểu gây tranh cãi về NATO. Trong cuộc trao đổi với báo chí tại Nhà Trắng ngày 20-1, ông không trả lời trực tiếp câu hỏi liệu Mỹ có cam kết duy trì tư cách thành viên NATO hay không, song nhấn mạnh vai trò trung tâm của Washington đối với sức mạnh của liên minh. "NATO chỉ mạnh mẽ khi có chúng tôi. Nếu NATO không có Mỹ, NATO sẽ không còn mạnh nữa", ông Trump nói, đồng thời cho rằng liên minh đôi khi "bị đánh giá quá cao".

Nhà lãnh đạo Mỹ cũng bày tỏ nghi ngờ liệu NATO có sẵn sàng bảo vệ Mỹ trong trường hợp Washington cần đến sự hỗ trợ, dù khẳng định Mỹ luôn sẵn sàng bảo vệ các đồng minh. Ông Trump nhiều lần tuyên bố mình là người đã "làm được nhiều cho NATO hơn bất kỳ ai khác", đồng thời chỉ trích các quốc gia thành viên không chi trả "phần công bằng" cho quốc phòng. Ông tiếp tục kêu gọi các nước NATO nâng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP, cao hơn nhiều so với mục tiêu 2% trước đây.

Những phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh căng thẳng gia tăng giữa Mỹ và các đồng minh châu Âu, đặc biệt sau khi ông Trump đe dọa áp thuế đối với một số quốc gia NATO ủng hộ chủ quyền của Đan Mạch đối với Greenland. Các quan chức Liên minh châu Âu cho biết đang cân nhắc các biện pháp đáp trả nếu Washington hiện thực hóa các đe dọa thương mại.

Giới quan sát nhận định, dù chưa có quyết định chính thức về việc Mỹ rút khỏi NATO, sự kết hợp giữa các điều chỉnh quân sự, sức ép chính trị và đe dọa kinh tế đang đặt liên minh trước một phép thử lớn. Trong bối cảnh môi trường an ninh toàn cầu ngày càng bất ổn, tương lai của NATO có thể phụ thuộc vào việc Washington và các đồng minh châu Âu có tìm được tiếng nói chung về vai trò, trách nhiệm và cam kết lâu dài hay không.

AN BÌNH

Nguồn CAĐN : https://cadn.com.vn/my-he-lo-ke-hoach-thu-hep-hien-dien-tai-nato-chau-au-bat-an-ve-chiec-o-an-ninh-post335969.html