Mỹ hé lộ vai trò ngày càng lớn của Lãnh tụ Tối cao Iran

3 giờ trướcBài gốc

Một biểu ngữ hình Lãnh tụ Tối cao mới của Iran Mojtaba Khamenei, tại Tehran (Iran) ngày 8/5. Ảnh: Reuters.

Phát biểu trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Mỹ ngày 2/6, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết có những dấu hiệu cho thấy Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei - người chưa từng xuất hiện công khai kể từ khi cha ông và cũng là người tiền nhiệm, Đại giáo chủ Ali Khamenei, thiệt mạng trong các cuộc không kích của Mỹ vào ngày đầu tiên của cuộc chiến - vẫn còn sống và đang tham gia sâu hơn vào việc điều hành đất nước, theo Al Jazeera.

“Tôi cho rằng có những dấu hiệu cho thấy ông ấy ngày càng can dự nhiều hơn ở một mức độ nào đó, dù mọi thông điệp đều được truyền đạt bằng văn bản và thông qua các bên trung gian”, nhà ngoại giao hàng đầu của Mỹ nói.

Những phát biểu của ông Rubio được đưa ra trong bối cảnh Tehran đang xem xét phiên bản mới nhất của đề xuất hòa bình từ Washington. Theo các nguồn tin, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã siết chặt thêm các điều khoản trong đề xuất này những ngày gần đây.

Hãng thông tấn bán chính thức Mehr của Iran dẫn lời một nguồn tin thân cận với nhóm đàm phán cho biết Tehran vẫn đang nghiên cứu đề xuất mới và chưa có bất kỳ liên lạc nào với phía Mỹ trong nhiều ngày qua.

Nguồn tin nhấn mạnh Iran đang tiếp cận vấn đề với thái độ “cứng rắn”, xuất phát từ điều mà nước này cho là việc Mỹ không tuân thủ lệnh ngừng bắn và sự thiếu lòng tin kéo dài giữa hai bên.

Trọng tâm đàm phán

Tổng thống Trump nhiều lần nhấn mạnh các ưu tiên hàng đầu của Washington trong bất kỳ thỏa thuận nào là Iran phải cam kết không phát triển vũ khí hạt nhân và mở lại eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược từng vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới trước khi chiến sự bùng phát.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội ngày 2/6, ông Trump bác bỏ các thông tin cho rằng đàm phán với Iran đã bị đình trệ.

“Các cuộc trao đổi giữa chúng tôi vẫn diễn ra liên tục. Chúng sẽ đi đến đâu thì chưa ai biết được, nhưng như tôi đã nói với Iran, đã đến lúc các bạn phải đạt được một thỏa thuận bằng cách này hay cách khác”, ông Trump viết trên nền tảng Truth Social.

Trả lời các nghị sĩ Mỹ, ông Rubio cho biết các cuộc thương lượng hiện nay đã mở rộng sang những “khía cạnh trong chương trình hạt nhân” mà Tehran còn từ chối thảo luận cách đây chỉ một tháng.

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio điều trần trước Tiểu ban Phân bổ Ngân sách Hạ viện về đề xuất ngân sách năm tài chính 2027 của Tổng thống Donald Trump dành cho Bộ Ngoại giao, tại Đồi Capitol ở Washington, D.C., (Mỹ) ngày 2/6. Ảnh: Reuters.

Tuy nhiên, ông cảnh báo điều đó không đồng nghĩa với việc hai bên chắc chắn sẽ đạt được một thỏa thuận có thể chấp nhận được.

“Triển vọng đạt được thỏa thuận đang ở ngay trước mắt. Điều đó có thể xảy ra hôm nay, ngày mai hoặc vào tuần tới”, ông nói thêm.

Ông Rubio, đồng thời là Cố vấn An ninh Quốc gia của Tổng thống Trump, cho biết điều kiện đầu tiên mà Washington đặt ra là Iran phải mở lại eo biển Hormuz. Bên cạnh đó, Tehran cũng phải cam kết đàm phán về lượng uranium làm giàu ở cấp độ cao mà nước này đang nắm giữ.

Khi được hỏi liệu Mỹ có dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt để đổi lấy việc Iran mở lại eo biển Hormuz hay không, Ngoại trưởng Rubio trả lời rằng điều đó là chưa đủ.

“Vấn đề này chưa từng được thảo luận và cũng chưa được đưa ra như một đề nghị”, ông nói, đồng thời nhấn mạnh việc nới lỏng trừng phạt chỉ có thể diễn ra nếu Iran đưa ra những nhượng bộ đáng kể liên quan đến chương trình hạt nhân và kho uranium làm giàu.

Al Jazeera nhận định phát biểu của ông Rubio đã hé lộ rõ nhất từ trước tới nay về trọng tâm thực sự của các cuộc đàm phán.

“Phía Mỹ hiện thậm chí chưa đưa ra bất kỳ động lực khuyến khích nào. Ông Rubio chỉ đề cập đến các sức ép, gồm việc Iran phải mở eo biển Hormuz, xử lý lượng uranium làm giàu và chấp nhận các giới hạn đối với hoạt động làm giàu uranium trong tương lai”, bà nhận xét.

Trong một diễn biến liên quan, Tổng Giám đốc Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) Rafael Grossi cho biết Iran đã ngừng nhiều hoạt động hạt nhân từng được triển khai trước đây. Theo Reuters, ông Grossi nhấn mạnh bất kỳ thỏa thuận nào nhằm chấm dứt xung đột cũng cần đi kèm cơ chế giám sát và xác minh chặt chẽ.

Iran cảnh báo đối đầu trực tiếp nếu Israel tiếp tục tấn công Lebanon

Cuộc chiến giữa Mỹ, Israel và Iran bùng phát từ ngày 28/2 đã khiến hàng nghìn người thiệt mạng, chủ yếu tại Iran và Lebanon. Xung đột cũng làm chao đảo thị trường năng lượng toàn cầu sau khi Iran trên thực tế phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến vận tải từng đảm nhận khoảng 1/5 nguồn cung dầu mỏ và khí tự nhiên hóa lỏng của thế giới.

Khoảnh khắc Iran phóng tên lửa vào căn cứ không quân Mỹ Ngày 28/5, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đã tấn công một “căn cứ không quân Mỹ” nhằm đáp trả cuộc tập kích vào sáng sớm cùng ngày của quân đội Mỹ nhắm vào khu vực.

Chiến sự đồng thời kéo theo một vòng xoáy xung đột mới giữa Israel và lực lượng Hezbollah tại Lebanon. Quân đội Israel đã tiến sâu vào lãnh thổ Lebanon, thậm chí mở các cuộc tấn công nhằm vào một số khu vực của thủ đô Beirut.

Ngày 2/6, Israel tiếp tục tiến hành các đợt không kích gây thương vong tại hàng loạt thị trấn ở miền Nam Lebanon, bất chấp lệnh ngừng bắn một phần do Mỹ làm trung gian vừa được công bố trước đó một ngày.

Các cuộc tấn công liên tiếp của Israel tại Lebanon đang trở thành một trong những điểm bất đồng lớn nhất đối với Iran. Tehran khẳng định bất kỳ thỏa thuận nào với Washington cũng phải bao gồm một lệnh ngừng bắn toàn diện tại Lebanon.

Chủ tịch Quốc hội đồng thời là trưởng đoàn đàm phán Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cho biết ông đã trao đổi với Chủ tịch Quốc hội Lebanon Nabih Berri rằng nếu “hành động xâm lược của Israel nhằm vào Lebanon tiếp diễn”, Tehran “không chỉ dừng tiến trình đàm phán” với Mỹ mà còn “sẽ trực tiếp đối đầu với kẻ thù”.

Phương Linh

Nguồn Znews : https://znews.vn/my-he-lo-vai-tro-ngay-cang-lon-cua-lanh-tu-toi-cao-iran-post1656490.html