Mỹ hụt hơi trong sản xuất tên lửa công nghệ cao

16 giờ trướcBài gốc

Đây không chỉ đơn thuần là một hợp đồng mua sắm quân sự thông thường, mà là một động thái chiến lược nhằm củng cố "lá chắn thép" cho Hải quân Mỹ trước các mối đe dọa siêu vượt âm đang hiện hữu, điển hình là các dòng tên lửa Kinzhal và Zircon của Nga.

Sự cấp thiết chiến lược

Sự xuất hiện và phổ biến của tên lửa siêu vượt âm đã làm thay đổi đáng kể cán cân phòng thủ - tấn công trên chiến trường hiện đại. Với tốc độ cực cao, khả năng cơ động linh hoạt và quỹ đạo bay khó dự đoán, các loại vũ khí này đặt ra thách thức nghiêm trọng cho những hệ thống phòng thủ vốn được thiết kế để đối phó với tên lửa đạn đạo hoặc tên lửa hành trình truyền thống. Trong bối cảnh đó, SM-6 được xem là một trong số rất ít giải pháp hiện hữu có khả năng đối phó tương đối hiệu quả với mối đe dọa mới.

Tên lửa SM-6 được phóng từ tàu chiến - Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ

Hải quân Mỹ đã xác định việc đảm bảo nguồn cung SM-6 ổn định và đủ lớn là ưu tiên chiến lược. Không chỉ đóng vai trò như một lớp phòng không - phòng thủ tên lửa, SM-6 còn được coi là thành phần cốt lõi trong kiến trúc phòng thủ đa tầng của Mỹ trên biển và cả trên đất liền.

Theo các thông tin chi tiết được Bộ Quốc phòng Mỹ công bố, tập đoàn quốc phòng Raytheon đã nhận được một hợp đồng sửa đổi trị giá 29,2 triệu USD. Mục tiêu cốt lõi của khoản đầu tư này là chuẩn bị cơ sở hạ tầng cho việc tăng sản lượng. Khoản kinh phí này không dùng để mua tên lửa ngay lập tức, mà được dành cho việc phát triển và mua sắm các công cụ, dụng cụ chuyên dụng và thiết bị cần thiết để mở rộng quy mô dây chuyền sản xuất.

Đáng chú ý, ngày hoàn thành dự kiến cho giai đoạn chuẩn bị này là 30.9.2028. Mốc thời gian này là một lời nhắc nhở thực tế rằng việc mở rộng sản xuất tên lửa công nghệ cao là một quá trình dài hơi, đòi hỏi sự kiên nhẫn chiến lược chứ không phải là một giải pháp "sửa chữa nhanh" có thể thực hiện trong một sớm một chiều.

Hợp đồng sửa đổi này nằm trong một nỗ lực rộng lớn hơn của Bộ Quốc phòng Mỹ nhằm khôi phục và mở rộng năng lực công nghiệp, đồng thời xây dựng lại các kho dự trữ tên lửa cho lực lượng vũ trang. Mặc dù các mối đe dọa hiện đại đang phát triển với tốc độ chóng mặt, khung thời gian sản xuất lại phản ánh sự phức tạp của quy trình chế tạo tên lửa cao cấp.

Chuỗi cung ứng linh kiện điện tử tinh vi, yêu cầu về lực lượng lao động tay nghề cao và cơ sở hạ tầng thử nghiệm nghiêm ngặt đều đang đặt ra những giới hạn cứng về tốc độ tăng trưởng sản lượng. Thực tế này cho thấy, dù ngân sách có dồi dào đến đâu, rào cản vật lý và kỹ thuật vẫn là những thách thức không thể vượt qua ngay lập tức.

Sự đa năng của SM-6

Tên lửa SM-6 sở hữu các thông số kỹ thuật nổi bật, phản ánh rõ vai trò là một vũ khí đánh chặn thế hệ mới. Tên lửa có tầm bắn trên 240km đối với phiên bản Block IA, và có thể mở rộng lên tới khoảng 370km với Block IB. SM-6 đạt tốc độ hành trình trên Mach 3,5, tương đương hơn 4.000km/h, với cao độ đánh chặn khoảng 33km. Tên lửa mang đầu đạn nổ mảnh nặng 64kg, sử dụng đầu dò radar chủ động, cho phép tự tìm và bám mục tiêu ở giai đoạn cuối. SM-6 được phóng từ bệ phóng thẳng đứng Mk 41 và liên tục được nâng cấp để tăng cường năng lực đối phó tên lửa siêu vượt âm, đồng thời vẫn có thể tấn công mục tiêu trên không, trên biển và trên đất liền.

Tên lửa SM-6 được phóng từ hệ thống Typhon - Ảnh: Bộ Quốc phòng Mỹ

Nhờ những đặc tính này, SM-6 hiện được đánh giá là loại tên lửa đánh chặn đa năng và có năng lực toàn diện nhất trong biên chế Hải quân Mỹ. Vai trò của nó không chỉ giới hạn ở phòng không truyền thống, mà còn mở rộng sang đánh chặn tên lửa đạn đạo trong giai đoạn cuối, tiêu diệt tên lửa hành trình, và đặc biệt là đối phó các mối đe dọa siêu vượt âm. Bên cạnh đó, SM-6 vẫn duy trì hiệu quả cao trong việc tiêu diệt máy bay, trực thăng và thậm chí tấn công các mục tiêu nổi trên mặt nước. Trong bối cảnh vũ khí chống hạm và tên lửa tầm xa ngày càng phổ biến trên toàn cầu, sự hiện diện của một hệ thống đánh chặn đa nhiệm như SM-6 đóng vai trò then chốt trong việc bảo vệ các nhóm tác chiến tàu sân bay và tàu mặt nước, đồng thời nâng cao đáng kể năng lực phòng thủ và răn đe của Hải quân Mỹ trên các vùng biển chiến lược.

Tuy nhiên, chính sự linh hoạt này lại khiến nhu cầu đối với SM-6 gia tăng nhanh chóng, vượt ra ngoài phạm vi hải quân. Lục quân Mỹ hiện cũng đang triển khai hệ thống Typhon trên bộ, cho phép phóng cả tên lửa hành trình tầm xa và SM-6 từ các bệ phóng mặt đất. Hệ thống này được thiết kế để phóng cả tên lửa hành trình Tomahawk và tên lửa SM-6.

Chưa dừng lại ở đó, một biến thể phóng từ trên không mang tên AIM-174B đang tạo thêm một lớp phức tạp nữa cho bài toán cung cầu. Hiện tại, biến thể này mới chỉ được tích hợp trên máy bay chiến đấu F/A-18 Super Hornet, cho phép các tiêm kích hạm này tấn công mục tiêu ở khoảng cách vượt quá 300km - một bước nhảy vọt về năng lực tác chiến tầm xa. Các kế hoạch trong tương lai còn kêu gọi việc thích ứng khả năng này cho các loại máy bay khác, điều này chắc chắn sẽ làm gia tăng áp lực lên khối lượng sản xuất. Khi một loại tên lửa trở thành "chìa khóa" cho cả hải quân (tàu mặt nước, không quân hải quân) và lục quân, nguy cơ thiếu hụt nguồn cung trở nên hiện hữu hơn bao giờ hết.

Tên lửa AIM-174B được treo dưới cánh máy bay chiến đấu - Ảnh: Tamotaro

Bài toán chi phí và rào cản trong dài hạn

Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là thời gian sản xuất và chi phí của mỗi quả SM-6. Từ thời điểm ký hợp đồng đến khi tên lửa được bàn giao, quá trình này có thể kéo dài từ 33 - 36 tháng. Điều đó đồng nghĩa với việc các quyết định mua sắm được đưa ra hôm nay chỉ phát huy hiệu quả sau khoảng ba năm. Bên cạnh yếu tố thời gian, chi phí cho mỗi quả SM-6 cũng ở mức rất cao, có thể lên tới khoảng 17 triệu USD tùy cấu hình và gói hỗ trợ kỹ thuật.

Tên lửa SM-6 được phóng từ tàu chiến Mỹ - Video: Youtube

Những hạn chế này cũng tác động đến các quyết định về cấu trúc lực lượng trong tương lai, bao gồm việc thiết kế và trang bị cho các tàu chiến mới. Việc một số lớp tàu dự kiến không được trang bị hệ thống phóng thẳng đứng sẽ làm giảm khả năng triển khai SM-6, qua đó ảnh hưởng đến năng lực phòng thủ tổng thể.

Tổng hợp các yếu tố trên cho thấy, việc mở rộng sản xuất SM-6 không chỉ là câu chuyện về một loại vũ khí cụ thể, mà phản ánh thách thức mang tính hệ thống của ngành công nghiệp quốc phòng Mỹ. Trong khi các đối thủ tiềm tàng tiếp tục đẩy mạnh phát triển và sản xuất tên lửa với tốc độ nhanh, các dây chuyền sản xuất của phương Tây lại bị ràng buộc bởi quy trình phức tạp, tiêu chuẩn nghiêm ngặt và chuỗi cung ứng toàn cầu dễ bị gián đoạn.

Hoàng Vũ

Nguồn Một Thế Giới : https://1thegioi.vn/my-hut-hoi-trong-san-xuat-ten-lua-cong-nghe-cao-243417.html