Mỹ - Iran đạt thỏa thuận ngừng bắn tạm thời 2 tuần

2 giờ trướcBài gốc

Người Iran xuống đường sau thông báo ngừng bắn tại Quảng trường Enqelab, Tehran, ngày 8-4. Ảnh: AFP

Thỏa thuận ngừng bắn 2 tuần

Ngày 8-4, Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran chính thức xác nhận thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần do Pakistan làm trung gian, được Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei chấp thuận. Theo tuyên bố từ Tehran, trong thời gian này, Iran cam kết đảm bảo an toàn cho việc đi lại qua Eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng chiến lược, nơi khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu đi qua mỗi ngày. Các tàu thương mại, tàu chở dầu sẽ được bảo vệ, giảm thiểu nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu mỏ toàn cầu.

Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng nhanh chóng công bố quyết định này trên mạng xã hội Truth Social, nhấn mạnh đây là bước đi nhằm bảo vệ thành quả quân sự đã đạt được đồng thời mở đường cho cơ hội ngoại giao. Nhà Trắng cho biết, Mỹ sẽ tạm hoãn các cuộc tấn công vào Iran nếu Tehran tuân thủ các cam kết, bao gồm mở lại Eo biển Hormuz hoàn toàn và đảm bảo an toàn ngay lập tức. Đây là một bước ngoặt đáng chú ý, sau nhiều tuần căng thẳng với các tối hậu thư liên tiếp và đe dọa quân sự nghiêm trọng. Theo kế hoạch, hai bên sẽ tổ chức vòng đàm phán tiếp theo tại Islamabad, Pakistan, từ ngày 10-4, với sự giám sát của các quốc gia trung gian và quan sát viên quốc tế.

Đảo chiều phút chót, khoảng lùi chiến lược

Quyết định tạm ngừng bắn của Tổng thống Trump được giới quan sát đánh giá là kết quả của nhiều yếu tố chiến lược, kinh tế và chính trị. Một trong những nguyên nhân quan trọng là áp lực duy trì an ninh tại Eo biển Hormuz. Việc tiến hành chiến dịch quân sự quy mô lớn sẽ tốn kém về nhân lực, tài chính và thời gian, đồng thời có nguy cơ gây ra thiệt hại lớn cho ngành dầu mỏ toàn cầu và thị trường tài chính.

Ngoài ra, chuỗi tối hậu thư mà ông Trump đưa ra trước đó - từ cảnh báo phá hủy toàn bộ cơ sở hạ tầng Iran đến việc yêu cầu Tehran thực hiện các điều kiện nghiêm ngặt - đã tạo ra áp lực tối đa về ngoại giao. Tuy nhiên, khi hạn chót gần kề, Tổng thống Mỹ đã chủ động lùi bước, đồng thời kêu gọi Iran tham gia đàm phán dựa trên đề xuất 10 điểm mà Tehran đưa ra. Giới phân tích cho rằng đây là một "khoảng lùi chiến lược": Trump vẫn duy trì áp lực quân sự để tạo lợi thế trong đàm phán, nhưng đồng thời tránh rủi ro xung đột toàn diện.

Việc đảo chiều phút chót còn phản ánh áp lực nội bộ và quốc tế. Chính quyền Mỹ nhận thấy rủi ro nếu tiếp tục leo thang: không chỉ gây tổn thất về kinh tế, mà còn làm phức tạp quan hệ với các đồng minh trong NATO và Trung Đông. Khoảng thời gian tạm ngừng bắn sẽ cho phép Washington và Tehran đánh giá lại các bước đi tiếp theo, đồng thời giảm áp lực đối với các thị trường năng lượng và đảm bảo an toàn cho tàu thương mại.

Các nước hoan nghênh

Thỏa thuận ngừng bắn tạm thời nhận được phản ứng tích cực từ cộng đồng quốc tế. Pakistan - quốc gia trung gian - bày tỏ sự hài lòng khi hai bên đồng ý duy trì hòa bình tạm thời và mở kênh đối thoại. Islamabad nhấn mạnh vai trò của mình trong việc tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán và kêu gọi các bên tôn trọng cam kết.

Trung Quốc cũng sử dụng ảnh hưởng ngoại giao của mình để thúc đẩy thỏa thuận, đồng thời hoan nghênh bước đi mang tính ổn định khu vực. Liên hợp quốc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tuân thủ thỏa thuận, bảo vệ cơ sở hạ tầng dân sự và tiếp tục theo đuổi giải pháp ngoại giao. Các chuyên gia phân tích cho rằng, thỏa thuận ngừng bắn hai tuần là "khoảng dừng chiến thuật" cần thiết, giúp các bên tái bố trí lực lượng, giảm căng thẳng năng lượng toàn cầu và tạo tiền đề cho các vòng đàm phán tiếp theo.

Một số nước châu Âu, trong đó có Đức và Pháp, cũng hoan nghênh quyết định này và kêu gọi các bên mở rộng đối thoại. Giới phân tích nhận định, dù thỏa thuận này không chấm dứt xung đột hoàn toàn, nó giúp giảm nguy cơ bùng phát chiến tranh toàn diện, đồng thời mang lại "thời gian quý báu" để ngoại giao và điều chỉnh các chiến lược quân sự, kinh tế.

AN BÌNH

Nguồn CAĐN : https://cadn.com.vn/my-iran-dat-thoa-thuan-ngung-ban-tam-thoi-2-tuan-post339473.html