Phát biểu với báo chí ngày 4/2, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết, hiện nước này chưa có thông báo mới liên quan tới Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược mới hay còn gọi là New START.
Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio. Nguồn: AP
Song ông nhấn mạnh Mỹ từ lâu đã khẳng định bất kỳ khuôn khổ kiểm soát vũ khí hiệu quả nào trong thế kỷ 21 cũng cần phải có sự tham gia của Trung Quốc do quy mô và tốc độ mở rộng nhanh chóng của kho vũ khí nước này.
“Hiện tại tôi chưa có thông báo nào về Hiệp ước New START; tôi nghĩ tổng thống sẽ đưa ra ý kiến về vấn đề này sau. Rõ ràng, Tổng thống đã từng nói rõ rằng để có được sự kiểm soát vũ khí thực sự trong thế kỷ 21, không thể thực hiện điều gì mà không bao gồm Trung Quốc vì kho vũ khí khổng lồ và đang tăng nhanh của họ”, ông Marco Rubio nói.
Bộ Ngoại giao Nga cùng ngày tuyên bố nước này cho rằng họ và các quốc gia khác “không còn bị ràng buộc bởi các chỉ số định lượng” theo hiệp ước New START đã hết hạn, đồng thời có quyền tự do lựa chọn các bước đi tiếp theo. Moscow cũng cho rằng cách tiếp cận của Mỹ đối với các sáng kiến của Nga về hiệp ước này là “sai lầm và đáng tiếc”, nhưng khẳng định vẫn sẵn sàng tìm kiếm giải pháp ổn định chiến lược thông qua đối thoại bình đẳng. Điện Kremlin nhấn mạnh bất kỳ thỏa thuận an ninh nào cũng phải tính đến lợi ích cốt lõi và “thực tế trên thực địa”.
Hiệp ước New START (Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới) là thỏa thuận kiểm soát vũ khí hạt nhân cuối cùng còn hiệu lực giữa Mỹ và Nga, được ký năm 2010 và có hiệu lực từ 2011. Hiệp ước giới hạn mỗi bên tối đa 1.550 đầu đạn hạt nhân triển khai, 700 phương tiện phóng triển khai cùng cơ chế kiểm chứng và thanh sát lẫn nhau.
Liên quan tiến trình hòa đàm Ukraine-Nga, ông Rubio xác nhận các cuộc đàm phán đang diễn ra trong hai ngày 4 và 5/2 tại Abu Dhabi. Theo ông, lần đầu tiên sau thời gian dài, các nhóm kỹ thuật–quân sự từ cả Ukraine và Nga cùng tham gia một diễn đàn có sự hiện diện của Mỹ. Đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner cũng tham dự một phần các cuộc trao đổi. Ông Rubio cho rằng việc duy trì đối thoại là tín hiệu tích cực, dù tiến triển cụ thể có thể chưa được công bố do tính nhạy cảm của các nội dung thảo luận.
Ngoại trưởng Mỹ cho biết Washington đã đầu tư một năm cho tiến trình này và đánh giá số lượng các bất đồng giữa hai bên đã giảm đáng kể so với cùng kỳ năm trước. Tuy nhiên, ông thừa nhận những vấn đề còn tồn đọng đều là các nội dung khó khăn nhất, trong khi giao tranh vẫn tiếp diễn.
Ngoài ra, ông Rubio cho rằng khoáng sản thiết yếu sẽ đóng vai trò quan trọng trong phục hồi kinh tế hậu chiến của Ukraine. Theo đánh giá của Mỹ, nếu có chính sách phù hợp, Ukraine có thể tăng gấp đôi GDP trong thập kỷ tới nhờ khai thác hiệu quả tài nguyên, qua đó tạo nền tảng cho một nền hòa bình bền vững.
Quang Trung/VOV-Washington