Mỹ lại đẩy châu Âu vào thế khó

2 giờ trướcBài gốc

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ trích châu Âu vì từ chối hỗ trợ lưu thông eo biển Hormuz. Ảnh: Reuters.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ trích châu Âu vì từ chối hỗ trợ lưu thông eo biển Hormuz. “Họ than phiền về giá dầu cao, nhưng lại từ chối thao tác quân sự đơn giản, vốn là nguyên nhân duy nhất dẫn đến giá dầu tăng cao”, ông Trump viết trên mạng xã hội tuần trước.

Theo New York Times, ông Trump đang đẩy châu Âu vào thế tiến thoái lưỡng nan.

Việc Iran kiểm soát chặt chẽ eo biển Hormuz đang dẫn tới cuộc khủng hoảng năng lượng toàn diện trên khắp châu Âu. Giá dầu và khí đốt tăng cao khiến cử tri châu Âu phẫn nộ, đặt áp lực phải hành động mạnh mẽ hơn nữa lên vai giới chính trị châu Âu.

Tuy nhiên, nhiều tiếng nói tại châu Âu phản đối chiến sự với Iran. Đặc biệt phe cánh tả cho rằng chiến dịch này là “vô cớ”, “bất hợp pháp”, “đe dọa sự tăng trưởng mong manh” của châu Âu. Nhiều người vẫn còn ám ảnh với cuộc chiến tại Iraq.

“Chúng ta lại chia rẽ như thường lệ. Châu Âu đang thể hiện sự yếu kém trên nhiều phương diện. Chúng ta đang hoàn toàn bàng hoàng trước những gì xảy ra”, Gérard Araud - cựu Đại sứ Pháp tại Israel và Mỹ - cho biết.

Áp lực phải hành động

Cuộc chiến tại Trung Đông đang làm thay đổi nền chính trị châu Âu.

Tại Italy, Thủ tướng Giorgia Meloni thất bại trong cuộc trưng cầu dân ý về cải cách hệ thống tư pháp. Việc bà thân thiết với ông Trump - một chính trị gia không được lòng dân Italy - càng làm tình hình thêm tồi tệ, đặc biệt khi ông chủ Nhà Trắng còn không thông báo cho bà về cuộc chiến ở Iran.

Ở Pháp, France Unbowed (tạm dịch: Nước Pháp bất khuất) - đảng cực tả phản đối can thiệp vào Trung Đông - giành thắng lợi trong cuộc bầu cử thị trưởng tuần trước. Kết quả này diễn ra bất chấp France Unbowed vướng nhiều tranh cãi, trong đó có vụ bắt giữ hai trợ lý đảng sau khi một nhà hoạt động cánh hữu bị sát hại. Giới phân tích cho rằng France Unbowed hưởng lợi từ nhóm cử tri theo đạo Hồi phẫn nộ về cuộc chiến.

Tại Đức, giá xăng đã vượt quá 2 euro/lít, tương đương 9,48 USD/gallon. Ảnh: Reuters.

Tuy nhiên, bất chấp những rủi ro chính trị, giới lãnh đạo vẫn cần hành động để đảm bảo eo biển Hormuz không bị phong tỏa trong thời gian dài. Tại Đức, giá xăng đã vượt quá 2 euro/lít, tương đương 9,48 USD/gallon. Đức và nhiều quốc gia khác đã buộc phải cắt giảm thuế và áp giá trần.

“Châu Âu hoàn toàn có lợi khi hỗ trợ mở eo biển cho tàu chở dầu và tàu thương mại, cũng như thể hiện với các quốc gia vùng Vịnh rằng họ là đồng minh đáng tin cậy. Vì vậy, họ có thể hành động theo hướng phòng thủ hơn là tấn công”, Peter Westmacott - cựu Đại sứ Anh tại Pháp và Mỹ - cho biết.

Mỹ muốn châu Âu cùng gánh rủi ro chính trị?

Mặc dù gây áp lực, ông Trump lại không trao cho các đồng minh châu Âu công cụ ủng hộ mình. Mỹ không tham vấn ý kiến đồng minh về chiến dịch chung với Israel tại Iran, hoặc trong hầu hết trường hợp, cũng không báo trước cho họ. Sự xa cách này xảy ra sau một giai đoạn căng thẳng, khi ông Trump liên tục đe dọa chiếm đảo Greenland của Đan Mạch và thay đổi lập trường trong vấn đề Greenland.

Kể từ đó, ông Trump nhiều lần xúc phạm lãnh đạo châu Âu, đặc biệt là với Thủ tướng Anh Keir Starmer. R. Nicholas Burns - cựu Đại sứ Mỹ tại NATO - nhận định “những bình luận ác ý về thủ tướng Anh” là ví dụ điển hình giải thích lý do giới lãnh đạo châu Âu không thể hỗ trợ Mỹ. “Tất cả chuyện này làm phức tạp thêm các vấn đề chính trị tại các nền dân chủ châu Âu”, ông nói.

Ngay cả khi kêu gọi châu Âu tăng cường hỗ trợ, ông Trump vẫn tìm cách hạ thấp thiện chí của họ. Ông nói Mỹ thực sự không cần đến các nguồn lực quân sự từ châu Âu. Chuyên gia cho rằng câu nói này vạch trần động cơ thực sự của Mỹ, muốn buộc châu Âu gánh chịu rủi ro chính trị khi tham gia chiến dịch quân sự.

Các thành viên Hội đồng châu Âu chụp ảnh cùng Tổng thư ký Liên Hợp Quốc Antonio Guterres tại Hội nghị thượng đỉnh các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu ở Brussels, Bỉ hôm 19/3. Ảnh: Reuters.

Các nhà phân tích lưu ý châu Âu có thể đóng góp quân sự ở eo biển Hormuz, như triển khai tàu quét mìn hoặc tàu chiến hộ tống tàu chở dầu. Tuy nhiên, nguồn lực quân sự của châu Âu không sánh bằng sự ủng hộ về mặt chính trị.

Michel Yakovleff - cựu chuyên gia hoạch định chiến lược của NATO - cho biết châu Âu đã đúng khi không đồng thuận với Mỹ về mặt chính trị khi ông Trump chưa vạch rõ mục tiêu chiến lược hoặc lộ trình kết thúc cuộc chiến. Theo tướng Yakovleff, để thành lập một liên minh tại eo biển Hormuz, Mỹ cần đạt được thỏa thuận với các thành viên về phạm vi hoạt động, đóng góp của mỗi bên, cơ cấu chỉ huy và quy tắc giao chiến. Quá trình này sẽ mất ít nhất hai tháng.

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đang nỗ lực chờ Liên Hợp Quốc chấp thuận cho một chiến dịch hậu chiến giữ cho eo biển Hormuz luôn thông thoáng. Các quan chức Liên minh châu Âu đã nêu ý tưởng mở rộng phạm vi hoạt động của các sứ mệnh hải quân trong khu vực.

Cựu đại sứ Araud cho biết với lịch sử đàm phán giữa châu Âu và Iran về chương trình hạt nhân, châu Âu có thể đóng vai trò quan trọng về mặt ngoại giao trong việc giúp chấm dứt xung đột. Tuy nhiên, ông nói châu Âu đang bị kìm hãm bởi 3 yếu tố: Mỹ không tin tưởng tuyệt đối châu Âu, đặc biệt sau khi châu Âu từ chối ủng hộ cuộc chiến; châu Âu sợ đối đầu Mỹ sẽ ảnh hưởng tới tình hình Ukraine; và Iran cũng nghi ngờ châu Âu vì lập trường lấp lửng.

“Chúng tôi có thể đóng vai trò trung gian, nhưng ông Trump lại muốn Pakistan. Iran cũng không tin tưởng chúng tôi, vì họ nghĩ chúng tôi phụ thuộc Mỹ”, ông kết luận.

Chạy đua cứu nạn sau không kích ở tây Iran Lực lượng Trăng lưỡi liềm Đỏ Iran đang làm việc xuyên đêm để tìm kiếm người mắc kẹt dưới đống đổ nát tại tỉnh Lorestan sau các cuộc không kích, trong bối cảnh nhiều khu vực bị san phẳng và nguy cơ thương vong tiếp tục gia tăng.

Trí Ân

Nguồn Znews : https://znews.vn/my-lai-day-chau-au-vao-the-kho-post1638212.html