Thủy lôi sẽ khiến các tàu hàng e ngại khi qua eo biển Hormuz
Là tuyến đường thủy huyết mạch gánh vác tới một phần năm tổng lượng dầu thô xuất khẩu của toàn cầu, bất kỳ sự gián đoạn nào tại khu vực này đều có nguy cơ kích hoạt một cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ. Động thái quân sự này ngay lập tức vấp phải sự đáp trả quyết liệt từ chính quyền Washington. Tổng thống Donald Trump và giới chức quốc phòng cấp cao đã phát đi những lời cảnh báo đanh thép, đồng thời tiến hành các chiến dịch không kích phủ đầu nhằm vào lực lượng hải quân của Tehran.
Sự leo thang chớp nhoáng này đang biến một trong những tuyến giao thương nhộn nhịp nhất thế giới thành một vùng biển chết, đặt toàn bộ thị trường tài chính và an ninh hàng hải quốc tế vào tình trạng báo động đỏ, buộc các quốc gia phải đánh giá lại toàn diện chuỗi cung ứng chiến lược của mình.
Mối đe dọa từ chiến thuật rải thủy lôi tại yết hầu năng lượng
Theo thông tin từ những người am hiểu các báo cáo tình báo của Mỹ, hoạt động rải thủy lôi của Iran hiện tại chưa diễn ra trên diện rộng. Các đánh giá thực địa cho thấy chỉ có vài chục quả mìn được triển khai xuống dòng nước trong những ngày gần đây. Mặc dù con số ban đầu còn khá khiêm tốn, giới chuyên gia quân sự nhận định mức độ nguy hiểm thực sự nằm ở tiềm lực còn nguyên vẹn của quốc gia vùng Vịnh này.
Một nguồn tin tình báo nhấn mạnh rằng Tehran hiện vẫn duy trì quyền kiểm soát từ 80% đến 90% đội tàu cỡ nhỏ và các phương tiện rải mìn chuyên dụng. Với lực lượng cơ động hùng hậu này, quân đội Iran hoàn toàn có khả năng thả hàng trăm quả thủy lôi xuống tuyến đường thủy hẹp này trong một khoảng thời gian rất ngắn, tạo ra một thách thức khổng lồ cho công tác rà phá.
Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), đơn vị hiện đang nắm quyền kiểm soát thực tế eo biển Hormuz cùng với lực lượng hải quân truyền thống của nước này, sở hữu những năng lực tác chiến phi đối xứng cực kỳ đáng gờm. Các báo cáo từ CNN chỉ ra rằng IRGC có thể giăng ra một "trận đồ" tử thần kết hợp giữa các xuồng rải mìn phân tán, những chiếc thuyền cao tốc chứa đầy chất nổ và mạng lưới các khẩu đội tên lửa chống hạm bố trí dày đặc dọc theo bờ biển. Sự kết hợp của các loại vũ khí này tạo ra một hàng rào phòng thủ nhiều lớp, giúp Iran bù đắp sự thiếu hụt về các chiến hạm cỡ lớn và gây ra thiệt hại nghiêm trọng cho bất kỳ lực lượng hải quân hiện đại nào muốn can thiệp trực tiếp.
Trước đó, IRGC đã đưa ra lời đe dọa cứng rắn rằng mọi phương tiện thủy cố tình đi qua eo biển đều sẽ trở thành mục tiêu tấn công hợp pháp. Kể từ khi cuộc xung đột vũ trang bùng nổ, tuyến đường hàng hải quan trọng này đã bị phong tỏa hoàn toàn trên thực tế. Những rủi ro chực chờ từ các thiết bị nổ ngầm dưới mặt nước và hỏa lực từ đất liền đã biến eo biển Hormuz thành một "thung lũng chết". Các hãng tàu vận tải thương mại khổng lồ buộc phải đình chỉ các chuyến đi qua khu vực này để bảo toàn sinh mạng cho thủy thủ đoàn và tài sản trị giá hàng chục triệu đô la. Tâm lý e ngại rủi ro này đã khiến lưu lượng tàu thuyền sụt giảm nghiêm trọng, đẩy thị trường năng lượng vào trạng thái căng thẳng tột độ.
Mỹ ra tuyên bố mạnh mẽ
Trước những rủi ro an ninh hiện hữu đang đe dọa trực tiếp đến huyết mạch kinh tế toàn cầu, giới chức cấp cao của Mỹ đã đưa ra những thông điệp và hành động răn đe ở mức độ cao nhất. Trên nền tảng mạng xã hội Truth Social vào ngày 10.3, Tổng thống Donald Trump tuyên bố mạnh mẽ rằng nếu Iran đã thực sự đặt bất kỳ quả thủy lôi nào tại eo biển Hormuz, họ phải tháo gỡ chúng ngay lập tức.
Nhà lãnh đạo Mỹ cảnh báo đanh thép rằng việc cố tình duy trì các bãi mìn sẽ kéo theo những hậu quả tàn khốc ở mức độ "chưa từng thấy trước đây". Tuy nhiên, ông vẫn để ngỏ một lối thoát ngoại giao khi nhấn mạnh rằng nếu Tehran chủ động dọn dẹp những thiết bị nổ đã được gài xuống biển, đó sẽ được coi là một bước tiến khổng lồ đi đúng hướng để hạ nhiệt căng thẳng.
Lời lẽ cứng rắn của người đứng đầu Nhà Trắng ngay lập tức được cụ thể hóa bằng hành động quân sự trên thực địa, cho thấy Washington không hề chần chừ. Nối tiếp thông điệp của Tổng thống, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth đã thông báo trên mạng xã hội X về một chiến dịch tấn công chớp nhoáng. Dưới sự chỉ đạo trực tiếp từ Tổng thống Trump, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) đã tiến hành săn lùng và tiêu diệt các tàu rải mìn đang neo đậu hoặc không hoạt động của Iran tại khu vực eo biển Hormuz. Bộ trưởng Hegseth khẳng định quân đội Mỹ đã xóa sổ các mục tiêu này với độ chính xác tàn nhẫn, đồng thời nhấn mạnh lập trường không khoan nhượng của Washington trong việc ngăn chặn các hành vi khủng bố nhằm biến tuyến đường thủy tự do của thế giới thành con tin.
Vài giờ sau đó, CENTCOM chính thức xác nhận thông qua một bài đăng trên mạng xã hội rằng các lực lượng quân sự của họ đã phá hủy thành công nhiều tàu hải quân Iran, trong đó có tới 16 tàu chuyên dụng để rải thủy lôi hoạt động gần eo biển Hormuz. Mặc dù tuyên bố vậy, các quan chức Mỹ thừa nhận tính đến 10.3, Hải quân Mỹ vẫn chưa tiến hành hộ tống bất kỳ tàu dân sự nào đi qua eo biển.
Dù vậy, Tổng thống Trump tiết lộ chính quyền của ông đang tích cực xem xét các phương án triển khai hoạt động này nhằm khôi phục lại niềm tin cho giới vận tải biển. Trong một cuộc họp báo, ông nỗ lực trấn an thị trường toàn cầu khi cam kết eo biển Hormuz sẽ vẫn được giữ an toàn tuyệt đối. Ông khẳng định Mỹ đang duy trì một lực lượng tàu chiến khổng lồ tại khu vực, được trang bị những công nghệ rà phá và kiểm tra thủy lôi tối tân nhất thế giới, luôn trong trạng thái sẵn sàng dọn sạch mọi chướng ngại vật để bảo vệ tự do hàng hải.
Bùi Tú