Thông tin từ các nguồn quốc phòng Mỹ cho biết, quân đội nước này đã mất tổng cộng 11 máy bay không người lái MQ-9 Reaper trong các hoạt động quân sự liên quan đến Iran tại Trung Đông.
Hai chiếc mới nhất được cho là bị bắn hạ gần đây, nâng tổng số UAV loại này bị phá hủy trong giai đoạn xung đột hiện nay lên 11 chiếc.
MQ-9 Reaper là dòng máy bay không người lái trinh sát - tấn công tầm trung do tập đoàn quốc phòng Mỹ General Atomics phát triển cho Không quân Mỹ.
Mỗi chiếc UAV loại này có giá khoảng 30 triệu USD, vì vậy việc mất 11 chiếc tương đương thiệt hại hơn 330 triệu USD về trang bị quân sự.
SCác nguồn tin quân sự cho biết một số UAV bị bắn hạ trong khi đang thực hiện nhiệm vụ giám sát và trinh sát trên không tại các khu vực có liên quan đến hoạt động quân sự của Iran.
Truyền thông Iran cũng công bố video cho thấy các UAV bị khóa mục tiêu bằng cảm biến hồng ngoại trước khi bị đánh trúng và phát nổ trên không.
Một số nhà phân tích quân sự nhận định lực lượng Iran có thể đã sử dụng các hệ thống phòng không chuyên săn máy bay không người lái để tấn công những UAV này.
Trong đó có loại tên lửa phòng không tự dẫn được gọi là tên lửa 358 - một dạng vũ khí đánh chặn kết hợp giữa tên lửa và máy bay không người lái.
Tên lửa 358 được NATO định danh là SA-67 và tại Yemen thường được gọi là Saqr-1. Đây là loại vũ khí có thiết kế khá khác biệt so với các hệ thống phòng không truyền thống.
Sau khi được phóng lên bằng tên lửa đẩy, vũ khí này có thể bay lượn trong khu vực mục tiêu bằng động cơ phản lực nhỏ để tìm kiếm mục tiêu trên không.
Vũ khí này sử dụng cảm biến hồng ngoại để phát hiện mục tiêu thay vì phụ thuộc vào radar mặt đất. Khi phát hiện mục tiêu phù hợp, hệ thống dẫn đường sẽ điều khiển vũ khí lao vào mục tiêu và kích nổ đầu đạn.
Theo các dữ liệu kỹ thuật được công bố, tên lửa 358 có chiều dài khoảng 2,75 m và khối lượng khoảng 50 kg khi được nạp đầy nhiên liệu.
Đầu đạn của vũ khí nặng khoảng 10 kg và được trang bị ngòi nổ cảm ứng tầm gần. Tầm hoạt động của vũ khí được cho là khoảng 80-100 km.
Trong khi đó, MQ-9 Reaper là loại UAV có kích thước khá lớn. Máy bay có sải cánh khoảng 20 m, khối lượng cất cánh tối đa gần 4,8 tấn và có thể bay liên tục hơn 24 giờ.
Trần bay của UAV này có thể đạt khoảng 15 km, cho phép thực hiện các nhiệm vụ trinh sát và giám sát trong thời gian dài.
MQ-9 Reaper thường được trang bị các tên lửa không đối đất AGM-114 Hellfire cùng các loại bom dẫn đường chính xác để thực hiện nhiệm vụ tấn công mục tiêu mặt đất.
Trong nhiều chiến dịch quân sự của Mỹ tại Trung Đông, loại UAV này đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi mục tiêu và hỗ trợ các cuộc không kích.
Tuy nhiên, các chuyên gia quân sự cho rằng MQ-9 Reaper ban đầu được thiết kế chủ yếu để hoạt động trong môi trường có mức độ phòng không thấp, như khi đối phó với các nhóm vũ trang phi nhà nước.
Khi phải hoạt động trong khu vực có hệ thống phòng không mạnh hơn, UAV bay chậm và có kích thước lớn như Reaper có thể trở thành mục tiêu dễ bị tấn công.
Việc mất 11 UAV MQ-9 Reaper trong thời gian ngắn cho thấy các hệ thống phòng không chi phí thấp nhưng linh hoạt có thể gây thiệt hại đáng kể cho các phương tiện bay không người lái hiện đại.
Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông tiếp tục leo thang, các UAV trinh sát và tấn công của Mỹ có thể sẽ phải đối mặt với nguy cơ lớn hơn từ các hệ thống đánh chặn như tên lửa 358.
Việt Hùng