Hơn 1.900 nhà khoa học và kỹ sư đã ký vào lá thư, nói rằng họ “nhận thấy nguy cơ thực sự trong thời điểm này” khi chính quyền Tổng thống Donald Trump cắt giảm mạnh mẽ hỗ trợ liên bang cho nghiên cứu khoa học.
Các nhà khoa học cảnh báo Mỹ có nguy cơ mất đi cả một thế hệ nhà khoa học vì chính sách hà khắc của Tổng thống Donald Trump.
“Những khoản đầu tư khôn ngoan của chính phủ Hoa Kỳ đã xây dựng nên hệ thống nghiên cứu của quốc gia hùng mạnh, khiến nó trở thành niềm ao ước của cả thế giới”, lá thư ngỏ được công bố vào hôm thứ hai viết.
“Thế nhưng, thật đáng kinh ngạc, chính quyền ông Trump đang làm suy yếu hệ thống này bằng cách cắt giảm kinh phí nghiên cứu, sa thải hàng nghìn nhà khoa học, hạn chế quyền truy cập công khai vào dữ liệu khoa học và gây áp lực buộc các nhà nghiên cứu phải thay đổi hoặc từ bỏ công việc của mình vì lý do ý thức hệ”, nội dung lá thư ngỏ cho biết.
Lá thư được các thành viên của Viện Hàn lâm Khoa học, Kỹ thuật và Y học Quốc gia soạn thảo. Đây là tổ chức được Quốc hội Mỹ thành lập dưới thời Tổng thống Abraham Lincoln để tư vấn cho các nhà hoạch định chính sách. Mỗi người ký tên thể hiện sự ủng hộ cá nhân, không đại diện cho các trường đại học hay viện nghiên cứu mà họ đang làm việc.
Họ cáo buộc chính quyền Tổng thống Donald Trump thực hiện kiểm duyệt thông qua các sắc lệnh hành pháp và đe dọa cắt kinh phí nhằm chặn đứng bất kỳ sáng kiến nào mà tổng thống cùng các đồng minh thân cận không ưa thích, bao gồm các nỗ lực giải quyết biến đổi khí hậu và phát triển vaccine.
“Hoa Kỳ hiện là nhà tài trợ lớn nhất cho nghiên cứu khoa học và là nơi có hệ sinh thái đổi mới, nghiên cứu lớn nhất thế giới. Việc chính quyền ông Trump dành 2 tháng đầu tiên để xem xét lại các dự án của chính quyền trước đó, xác định lãng phí và điều chỉnh chi tiêu nghiên cứu để phù hợp với ưu tiên của người dân Mỹ sẽ không làm lung lay vị thế dẫn đầu về đổi mới của nước Mỹ”, phát ngôn viên Nhà Trắng, Kush Desai giải thích.
Tuy nhiên, trong chưa đầy 100 ngày tại nhiệm, Tổng thống Donald Trump và nhà tài trợ tỷ phú Elon Musk đã tàn phá các bộ phận khoa học của các cơ quan liên bang, bao gồm Cơ quan Bảo vệ môi trường, Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh, cùng Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa dịch bệnh.
Chính quyền ông Trump đang điều tra hơn 50 trường đại học như một phần trong nỗ lực xóa bỏ các chương trình hỗ trợ sinh viên từ các nhóm thiểu số và những cộng đồng vốn bị thiệt thòi trong lịch sử.
“Lẽ ra việc theo đuổi sự thật - sứ mệnh của khoa học - đòi hỏi các nhà khoa học phải tự do khám phá những câu hỏi mới và báo cáo trung thực kết quả của họ, không phụ thuộc vào các lợi ích đặc biệt,” lá thư viết. “Chính quyền đang thực hiện kiểm duyệt, phá hủy sự độc lập này.”
Bằng cách đe dọa cắt 400 triệu USD kinh phí, chính quyền đã buộc Đại học Columbia phải thay đổi chính sách trường học và các chương trình học thuật. Các tổ chức khác phải dừng nghiên cứu, sa thải nhân viên và ngừng tuyển sinh sinh viên cao học.
Các nhà khoa học ký tên cảnh báo Hoa Kỳ đang đứng trước nguy cơ mất đi cả một thế hệ nhà khoa học vì những hành động này. Hơn 1.200 nhà khoa học đã cân nhắc rời khỏi Hoa Kỳ do các biện pháp quyết liệt của chính quyền ông Trump, chiếm 75% số người tham gia cuộc khảo sát riêng của tạp chí Nature.
“Một bầu không khí sợ hãi đang bao trùm cộng đồng nghiên cứu. Chúng tôi gửi tín hiệu này để gióng lên lời cảnh báo rõ ràng: hệ thống khoa học của quốc gia đang bị đe dọa", các thành viên của Viện Hàn lâm Quốc gia viết trong lá thư.
Đức Bình