Bộ Thương mại Mỹ đã hành động nhằm bịt một lỗ hổng tiềm tàng có thể khiến các công ty xuất khẩu những con chip tiên tiến nhất thế giới như dòng chip Blackwell tinh vi nhất của Nvidia sang các công ty con của doanh nghiệp Trung Quốc đặt ngoài lãnh thổ Trung Quốc.
Hướng dẫn bất ngờ này cho thấy các chip AI hàng đầu của Mỹ có thể đã được chuyển đến các công ty con của doanh nghiệp AI Trung Quốc tại những quốc gia như Malaysia bất chấp nỗ lực rộng hơn của Washington nhằm hạn chế khả năng tiếp cận bán dẫn của Trung Quốc để phát triển năng lực AI chiến lược.
Tài liệu hướng dẫn mới được đăng trên website của Bộ Thương mại vào Chủ nhật sau khi một báo cáo về lỗ hổng này lan truyền tại Washington. Theo những người am hiểu sự việc, tài liệu được Reuters tiếp cận cho biết các cánh cửa đã lặng lẽ được mở ra. Tài liệu đề ngày thứ Sáu nhưng không ghi rõ tác giả.
Chip xử lý Nvidia GB10 Grace Blackwell Superchip được trưng bày tại hội nghị GTC của công ty ở San Jose, California, Mỹ, ngày 19 tháng 3 năm 2025. Ảnh: Reuters
Hiện chưa rõ có bao nhiêu chip đã được xuất khẩu trong khoảng thời gian chính quyền Trump để ngỏ quy định này. Một nguồn tin trong ngành bán dẫn ước tính con số có thể lên tới hàng trăm nghìn chip.
Trong hướng dẫn cuối tuần hiếm hoi này, Cục Công nghiệp và An ninh thuộc Bộ Thương mại Mỹ cho biết sẽ thực thi yêu cầu cấp phép đối với các chip tiên tiến khi được chuyển tới những thực thể có trụ sở tại Trung Quốc, kể cả khi các thực thể này đặt ở nước ngoài.
BIS đã ban hành hướng dẫn làm rõ các yêu cầu cấp phép xuất khẩu vốn đã có hiệu lực từ năm 2023, người phát ngôn của cơ quan này cho biết. BIS sẽ tiếp tục thực thi nghiêm ngặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu để bảo vệ công nghệ quan trọng của Mỹ.
Phía Nvidia cho biết hướng dẫn mới không làm thay đổi gì đối với họ vì Bộ Thương mại đã gửi thư yêu cầu cấp phép rõ ràng khiến công ty không thể xuất hàng.
AMD một nhà sản xuất chip AI lớn khác chưa đưa ra phản hồi ngay khi được liên hệ.
Bộ Thương mại Mỹ đã tạo ra khoảng trống này vào tháng 5 năm 2025 khi tuyên bố không thực thi quy định AI Diffusion rule được ban hành cuối nhiệm kỳ chính quyền Biden vốn yêu cầu cấp phép với việc tiếp cận chip AI toàn cầu.
Cựu quan chức Bộ Ngoại giao Chris McGuire cho biết trên mạng xã hội rằng lỗ hổng này cho phép các công ty con ở nước ngoài của doanh nghiệp Trung Quốc mua chip Blackwell của Nvidia mà không cần giấy phép, gọi đây là một vấn đề rất lớn và cho rằng các công ty Trung Quốc có thể đã mua với quy mô lớn.
Ông cũng cho rằng hướng dẫn mới đã đóng một lỗ hổng nhưng vẫn còn một vấn đề khác liên quan đến việc các xưởng đúc như TSMC chưa phải thực hiện kiểm tra bổ sung để đảm bảo chip không rơi vào các công ty bình phong của Trung Quốc.
Ngoài ra, hướng dẫn mới cũng không yêu cầu các trung tâm dữ liệu ngừng sử dụng chip hoặc dừng bảo trì các hệ thống điện toán tiên tiến như máy chủ.
Vũ Ánh