Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thái tử Saudi Arabia Mohammed bin Salman tại Nhà Trắng, ngày 18/11/2025.
Ảnh: Reuters.
Theo tài liệu gửi Quốc hội, thỏa thuận, còn gọi là “Hiệp định 123”, nhằm thiết lập nền tảng pháp lý cho việc Mỹ hỗ trợ Saudi Arabia phát triển chương trình điện hạt nhân dân sự. Chính quyền Mỹ cho rằng việc đưa các doanh nghiệp và công nghệ Mỹ tham gia sâu vào chương trình này sẽ góp phần bảo đảm các tiêu chuẩn an toàn, giám sát và kiểm soát phù hợp.
Saudi Arabia, quốc gia xuất khẩu dầu mỏ hàng đầu thế giới, đang thúc đẩy kế hoạch xây dựng các nhà máy điện hạt nhân nhằm đa dạng hóa nguồn năng lượng và đáp ứng nhu cầu phát triển dài hạn. Trước đó, cả chính quyền Tổng thống Trump và chính quyền tiền nhiệm đều đã tiến hành các cuộc trao đổi với Riyadh về khả năng hợp tác trong lĩnh vực này.
Tuy nhiên, một số tổ chức nghiên cứu và các nghị sĩ Mỹ cho rằng các thỏa thuận hạt nhân dân sự trước đây thường đi kèm những điều khoản cụ thể nhằm hạn chế các hoạt động nhạy cảm, như làm giàu uranium hoặc tái xử lý nhiên liệu đã qua sử dụng, đồng thời khuyến khích áp dụng Nghị định thư bổ sung của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế để tăng cường cơ chế giám sát.
Theo Hiệp hội Kiểm soát Vũ khí (ACA), báo cáo của chính quyền Mỹ gửi Quốc hội hồi tháng 11 cho thấy thỏa thuận đang được xây dựng trong bối cảnh một số cơ chế giám sát bổ sung chưa được áp dụng đầy đủ, đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết tiếp tục xem xét các yếu tố liên quan trong quá trình đàm phán.
Tổng thống Donald Trump thông báo về việc xúc tiến thỏa thuận hợp tác hạt nhân dân sự với Saudi Arabia.
Ảnh: Reuters.
Trước đó, Thái tử Mohammed bin Salman cho biết, Saudi Arabia đang phát triển chương trình hạt nhân nhằm phục vụ mục tiêu năng lượng và phát triển quốc gia, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc bảo đảm cân bằng và ổn định trong khu vực. Hiện Nhà Trắng, Bộ Ngoại giao Mỹ và Đại sứ quán Saudi Arabia tại Washington chưa đưa ra bình luận chính thức về dự thảo thỏa thuận này.
Thanh Giang
Nguồn: Reuters.