Chính quyền Tổng thống Donald Trump đang tiếp tục phân tán chức năng Bộ Giáo dục sang các cơ quan khác. Ảnh: Bloomberg
Theo các thỏa thuận liên cơ quan vừa được công bố, Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ sẽ tiếp quản một số chương trình liên quan đến an toàn trường học và hỗ trợ cộng đồng, trong khi Bộ Ngoại giao sẽ đảm nhận vai trò lớn hơn trong việc giám sát nguồn tài trợ nước ngoài cho các trường đại học Mỹ.
Bộ trưởng Giáo dục Mỹ Linda McMahon cho biết động thái này nhằm giảm bớt bộ máy quan liêu giáo dục liên bang và trao thêm quyền chủ động cho các bang. Tuy nhiên, bà cũng thừa nhận việc giải thể hoàn toàn Bộ Giáo dục - mục tiêu mà Tổng thống Donald Trump nhiều lần đề cập - vẫn cần Quốc hội phê chuẩn.
Các chương trình được chuyển sang Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh sẽ do Cơ quan Quản lý Trẻ em và Gia đình thuộc Bộ này quản lý, bao gồm việc xét duyệt tài trợ và hỗ trợ kỹ thuật cho địa phương. Lĩnh vực giáo dục đặc biệt hiện vẫn thuộc Bộ Giáo dục, dù lãnh đạo Bộ này từng đề cập khả năng chuyển giao trong tương lai.
Trước đó, một số chương trình đào tạo nghề và phát triển lực lượng lao động đã được chuyển sang các Bộ khác thông qua các thỏa thuận tương tự.
Bộ trưởng Y tế và Dịch vụ Nhân sinh Mỹ Robert F. Kennedy, Jr. trao đổi vơíTổng thống Donald Trump trong cuộc họp với Nội các tại Phòng Nội các của Nhà Trắng ở Washington ngày 2/12/2025. Bộ trưởng Giáo dục Linda McMahon (bên trái) và Bộ trưởng Nội vụ Doug Burgum cũng tham dự cuộc gặp. Ảnh: ABACA
Đáng chú ý, tương lai ngân sách của các chương trình vừa chuyển giao vẫn chưa rõ ràng. Trong đề xuất ngân sách năm 2026, chính quyền Tổng thống Donald Trump đề xuất cắt giảm về 0 đối với phần lớn các chương trình này.
Kế hoạch đang vấp phải chỉ trích từ các nghị sĩ đảng Dân chủ, cho rằng việc chuyển chương trình sang các cơ quan không chuyên về giáo dục có thể gây gián đoạn quản lý và ảnh hưởng tới học sinh, gia đình. Một số nhà lập pháp còn kêu gọi cơ quan giám sát liên bang xem xét tính hợp pháp của các thỏa thuận liên cơ quan.
Ở chiều ngược lại, những người ủng hộ chính sách của Tổng thống Donald Trump cho rằng Bộ Giáo dục liên bang đã phình to quá mức trong nhiều thập kỷ, trong khi kết quả học tập của học sinh Mỹ không cải thiện tương xứng. Họ lập luận rằng trao quyền nhiều hơn cho các bang sẽ giúp chính sách linh hoạt và phù hợp thực tế địa phương hơn.
Giới quan sát nhận định các động thái hiện nay cho thấy Nhà Trắng đang theo đuổi chiến lược hai hướng: một mặt tìm cách thu hẹp vai trò của Bộ Giáo dục bằng các quyết định hành pháp, mặt khác duy trì áp lực chính trị nhằm đạt được thay đổi lập pháp trong dài hạn.
Ngay cả khi Quốc hội Mỹ không thông qua việc giải thể Bộ, việc phân tán chức năng sang các cơ quan khác có thể khiến Bộ Giáo dục suy giảm đáng kể quyền lực và phạm vi hoạt động. Điều này phản ánh quan điểm nhất quán của Tổng thống Donald Trump về việc giảm quy mô chính phủ liên bang và tăng quyền tự chủ cho các bang - một chủ đề có thể tiếp tục gây tranh luận sâu sắc trong chính trường Mỹ thời gian tới.
Hồng Nhung