Mỹ và Iran đang bàn về thỏa thuận ngừng bắn 45 ngày

4 giờ trướcBài gốc

Cuộc biểu tình ở Tel Aviv, Israel, ngày 4/4 để kêu gọi chấm dứt chiến tranh. (Ảnh: AP)

Các nguồn tin cho biết, khả năng đạt được thỏa thuận tạm thời trong vòng 48 giờ tới là rất thấp. Tuy nhiên, đây là nỗ lực cuối cùng nhằm ngăn chặn cuộc chiến leo thang nghiêm trọng, có thể bao gồm các cuộc tấn công quy mô lớn vào cơ sở hạ tầng dân sự của Iran và đòn trả đũa nhằm vào cơ sở năng lượng và nước ở vùng Vịnh.

Thời hạn 10 ngày mà Tổng thống Donald Trump đưa ra cho Iran dự kiến hết hạn vào tối 6/4. Tuy nhiên, ngày 5/4, ông Trump gia hạn thêm 20 giờ và đăng trên mạng Truth Social rằng hạn chót mới là 20h tối 7/3.

Ngày 5/4, Tổng thống Trump nói với Axios rằng Mỹ đang “đàm phán sâu” với Iran và có thể đạt được thỏa thuận trước khi hạn chót kết thúc.

“Có cơ hội tốt, nhưng nếu họ không đạt được thỏa thuận, tôi sẽ phá hủy mọi thứ ở đó”, ông Trump nói.

Tổng thống Trump đe dọa phá hủy các cơ sở hạ tầng thiết yếu đối với dân thường Iran nếu không đạt được thỏa thuận với chính quyền nước này.

Những cuộc tấn công như vậy có thể bị coi là tội ác chiến tranh. Iran đe dọa sẽ đáp trả bằng các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng ở Israel và các quốc gia vùng Vịnh.

Hai nguồn tin cho biết, kế hoạch tác chiến cho chiến dịch ném bom quy mô lớn của Mỹ - Israel nhằm vào các cơ sở năng lượng của Iran đã sẵn sàng, nhưng nhấn mạnh việc ông Trump gia hạn thời hạn nhằm tạo cơ hội cuối cùng cho việc đạt được thỏa thuận.

Bốn nguồn tin cho biết, các cuộc đàm phán đang diễn ra thông qua trung gian Pakistan, Ai Cập và Thổ Nhĩ Kỳ, đồng thời cũng thông qua đặc phái viên Mỹ Steve Witkoff và Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi.

Một quan chức Mỹ cho biết, chính quyền Tổng thống Trump đưa ra một số đề xuất trong những ngày gần đây, nhưng phía Iran đến nay vẫn chưa chấp nhận.

Các nguồn tin nói rằng nhóm trung gian đang thảo luận về thỏa thuận gồm 2 giai đoạn:

Giai đoạn 1 là đạt được lệnh ngừng bắn 45 ngày, trong đó sẽ đàm phán để chấm dứt chiến tranh vĩnh viễn. Lệnh ngừng bắn có thể được gia hạn nếu cần thêm thời gian.

Giai đoạn 2 là đạt được thỏa thuận kết thúc chiến tranh.

Theo các nguồn tin, việc mở lại hoàn toàn eo biển Hormuz và giải quyết vấn đề uranium làm giàu cao của Iran chỉ có thể đạt được trong thỏa thuận cuối cùng.

Các bên trung gian đang tìm cách xây dựng biện pháp tạo lòng tin liên quan đến việc mở lại eo biển Hormuz và xử lý kho uranium làm giàu cao.

Hai vấn đề này là “quân bài mặc cả” chính của Iran trong đàm phán, và Tehran sẽ không chấp nhận từ bỏ hoàn toàn chỉ để đổi lấy 45 ngày ngừng bắn, 2 nguồn tin cho biết.

Nhóm trung gian muốn xem liệu Iran có thể thực hiện các bước đi từng phần trong giai đoạn đầu hay không. Đồng thời, họ cũng đang tìm cách để chính quyền Tổng thống Trump đưa ra bảo đảm rằng lệnh ngừng bắn sẽ không chỉ mang tính tạm thời và chiến tranh sẽ không tái diễn.

Quan chức Iran đã nói rõ với các bên trung gian, rằng họ không muốn rơi vào tình huống như Dải Gaza hay Li-băng, những nơi có lệnh ngừng bắn trên giấy tờ nhưng Mỹ và Israel vẫn có thể tấn công bất cứ lúc nào.

Các bên trung gian cũng đang xem xét những biện pháp tạo lòng tin khác mà Mỹ có thể thực hiện để đáp ứng một số yêu cầu của Iran.

Nhà Trắng từ chối bình luận về những thông tin trên.

Một nguồn tin am hiểu trực tiếp cho biết, các bên trung gian đặc biệt lo ngại rằng nếu Mỹ - Israel tấn công vào cơ sở năng lượng của Iran, đòn trả đũa của Iran có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho các cơ sở dầu mỏ và nước của các quốc gia vùng Vịnh.

Các bên trung gian nói với phía Iran, rằng không còn thời gian cho những chiến thuật kéo dài đàm phán, và 48 giờ tới là cơ hội cuối cùng để đạt được thỏa thuận và ngăn chặn kịch bản tàn phá.

Tuy nhiên, ít nhất là trên phương diện công khai, các quan chức Iran vẫn giữ lập trường rất cứng rắn và bác bỏ mọi nhượng bộ.

Ngày 5/4, lực lượng hải quân của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố tình hình tại eo biển Hormuz sẽ “không bao giờ trở lại như trước chiến tranh”, đặc biệt là đối với Mỹ và Israel.

Bình Giang

Nguồn Tiền Phong : https://tienphong.vn/my-va-iran-dang-ban-ve-thoa-thuan-ngung-ban-45-ngay-post1833384.tpo