Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trong một sự kiện tại Phòng Bầu dục, Nhà Trắng, Washington D.C., Mỹ, ngày 21/5/2026. Ảnh: Reuters.
Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 21/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định Washington sẽ không để Iran tiếp tục sở hữu kho uranium làm giàu ở mức cao. Ông Trump cho rằng số uranium này có thể được sử dụng cho mục đích chế tạo vũ khí hạt nhân, trong khi Tehran nhiều lần khẳng định chương trình hạt nhân của nước này chỉ phục vụ mục đích hòa bình.
Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết Washington có thể phá hủy lượng uranium nói trên sau khi thu giữ. Ông đồng thời phản đối kế hoạch của Iran về việc áp phí đối với hoạt động vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược từng vận chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí đốt tự nhiên toàn cầu trước khi xung đột bùng phát. Theo ông Trump, đây là tuyến đường thủy quốc tế cần được duy trì tự do và thông suốt.
Các tàu thuyền di chuyển qua eo biển Hormuz, khu vực Musandam, Oman, ngày 18/5/2026. Ảnh: Reuters.
Trong khi đó, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio nhận định, việc Iran áp dụng cơ chế thu phí tại eo biển Hormuz sẽ khiến triển vọng đạt được giải pháp ngoại giao trở nên khó khăn hơn. Tuy nhiên, ông Rubio cho biết các cuộc tiếp xúc gần đây giữa hai bên đã xuất hiện “một số tín hiệu tích cực”, dù còn quá sớm để lạc quan về khả năng đạt được thỏa thuận.
Một nguồn tin cấp cao Iran cho biết hai bên hiện chưa đạt được thỏa thuận, song khoảng cách trong đàm phán đã được thu hẹp. Theo nguồn tin này, những vấn đề còn gây bất đồng chủ yếu liên quan hoạt động làm giàu uranium của Iran và quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
Hai nguồn tin Iran tiết lộ, Lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Mojtaba Khamenei đã chỉ đạo không chuyển uranium làm giàu ra nước ngoài. Tehran cho rằng, việc đưa uranium ra khỏi lãnh thổ Iran có thể khiến nước này dễ bị tổn thương hơn trước các nguy cơ tấn công trong tương lai.
Tổng thống Trump trước đó cảnh báo Mỹ sẵn sàng nối lại các cuộc tấn công nhằm vào Iran nếu Washington không nhận được “câu trả lời phù hợp” từ Tehran. Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran tuyên bố bất kỳ cuộc tấn công mới nào cũng sẽ kéo theo phản ứng đáp trả mạnh mẽ.
Bế tắc hiện nay được cho là đang gây sức ép lớn đối với kinh tế toàn cầu, chủ yếu do tác động của giá năng lượng tăng cao. Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cảnh báo cuộc xung đột đã tạo ra cú sốc năng lượng nghiêm trọng và thị trường có thể bước vào giai đoạn rủi ro cao trong các tháng mùa Hè tới, khi nhu cầu nhiên liệu tăng mạnh trong khi nguồn cung từ Trung Đông vẫn hạn chế.
Thanh Hằng
Nguồn: Reuters.