Internet hiện nay không chỉ lớn hơn mà còn trở nên phức tạp và dễ bị tổn thương hơn bao giờ hết.
Theo Cloudflare, mạng lưới phân phối nội dung (CDN) lớn thứ hai trên internet, lưu lượng truy cập internet toàn cầu đã tăng gần 20% trong năm 2025. Tuy nhiên, sự gia tăng này không chỉ đến từ việc người dùng xem nhiều video hơn mà chủ yếu bị thúc đẩy bởi các hoạt động tự động, sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo và các phương thức kết nối mới như vệ tinh.
1. AI làm thay đổi cấu trúc internet
Trí tuệ nhân tạo đã thực hiện một cuộc "tái cấu trúc" cơ bản cho mạng lưới internet toàn cầu. Thay vì chỉ là nơi kết nối con người, internet năm 2025 chứng kiến sự bùng nổ của các thực thể phi nhân tạo.
Sự thống trị của Bot và AI Crawler:
Cloudflare báo cáo rằng 30% lưu lượng truy cập web toàn cầu hiện đến từ bot, khoảng 30% lưu lượng web toàn cầu hiện nay đến từ bot, trong đó các AI bot dẫn đầu xu hướng này. Các bot này liên tục "khai thác lộ thiên" dữ liệu trên mạng để huấn luyện các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM), tạo ra áp lực khổng lồ lên các máy chủ website.
Các thực thể dẫn đầu:
Googlebot vẫn là trình thu thập dữ liệu hoạt động mạnh nhất, chiếm khoảng 4,5% tổng số yêu cầu HTML và tiếp cận tới 11,6% các trang web độc lập.
Theo sau là GPTBot của OpenAI và Bingbot của Microsoft. Đáng chú ý, các bot thực hiện "hành động người dùng" như của Perplexity đã tăng trưởng hơn 15 lần trong năm qua.
Thay đổi thói quen tìm kiếm:
Ranh giới giữa tìm kiếm truyền thống và sử dụng chatbot ngày càng mờ nhạt. Nhiều người dùng đang dần chuyển từ Google sang các công cụ như Perplexity để tìm kiếm thông tin, khiến lưu lượng truy cập dịch chuyển từ các trang web nội dung sang các nền tảng AI.
2. Xu hướng công nghệ định hình phương thức truy cập internet toàn cầu
Cách chúng ta truy cập internet ngày càng nghiêng về phía điện thoại thông minh. Hiện nay, 43% người dùng điện thoại thông minh để truy cập internet, trong khi chỉ còn 57% sử dụng máy tính cá nhân.
Cách thức chúng ta kết nối với thế giới số trong năm 2025 đã có những chuyển dịch rõ rệt về cả thiết bị lẫn nền tảng kỹ thuật.
Ưu tiên thiết bị di động: Internet đang nghiêng hẳn về phía điện thoại thông minh với 43% người dùng truy cập qua smartphone, trong khi tỷ lệ sử dụng PC giảm xuống còn 57%.
Trên toàn cầu, Android vẫn giữ vị trí dẫn đầu với 65% thị phần, so với 35% của iOS.
Vệ tinh trở thành hạ tầng chủ chốt: Internet vệ tinh không còn là món đồ chơi công nghệ xa lạ mà đã trở thành hạ tầng chính thống. Lưu lượng từ Starlink đã tăng hơn gấp đôi (2,3 lần) trong năm 2025, mở rộng dịch vụ tới hơn 20 quốc gia và vùng lãnh thổ mới, mang băng thông rộng đến các khu vực nông thôn hẻo lánh.
Trình duyệt và Giao thức: Google Chrome tiếp tục thống trị với hơn 85% thị phần di động và gần 68% thị phần máy tính để bàn.
Về mặt kỹ thuật, hơn một nửa lưu lượng truy cập do con người tạo ra hiện đã sử dụng kết nối TLS 1.3 được mã hóa hậu mã tử (post-quantum encryption) để bảo vệ dữ liệu trước các mối đe dọa giải mã bằng máy tính lượng tử trong tương lai.
3. Hạ tầng kỹ thuật số ngày càng mong manh và kém an toàn
Mặc dù internet năm 2025 mạnh mẽ hơn về tốc độ, nhưng nó cũng trở nên "thù địch" và dễ sụp đổ hơn do sự tập trung hóa và các cuộc tấn công quy mô lớn.
Tấn công DDoS ở quy mô Terabit: Các cuộc tấn công từ chối dịch vụ (DDoS) đã đạt đến mức độ nguy hiểm mới. Ví dụ, mạng lưới botnet Aisuru với đội quân hơn 1 triệu thiết bị có thể tạo ra các cuộc tấn công vượt quá 1 terabit mỗi giây (Tbps). Những cuộc tấn công này lớn đến mức chúng có thể làm chậm internet của cả những người dùng không phải là mục tiêu trực tiếp.
Sự can thiệp của con người và sự cố hạ tầng: Gần một nửa số vụ gián đoạn internet được ghi nhận có liên quan đến các lệnh ngắt kết nối do chính phủ yêu cầu. Bên cạnh đó, các lỗi cấu hình định tuyến và thảm họa tự nhiên cũng gây ra những tổn thất đáng kể.
Rủi ro từ sự tập trung hóa: Việc thế giới quá phụ thuộc vào một vài nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn như AWS, Google Cloud, hay Microsoft Azure đã bộc lộ điểm yếu chết người. Các nguồn tin cảnh báo rằng, nếu một sự cố lớn khiến internet ngừng hoạt động trong vài ngày, nền kinh tế toàn cầu có thể rơi vào tình trạng đình trệ hoàn toàn.
Internet năm 2025 giống như một mạng lưới giao thông khổng lồ với AI bot. Dù công nghệ mã hóa và kết nối vệ tinh đang nỗ lực bảo vệ người dùng, sự mỏng manh của hạ tầng kỹ thuật số vẫn là một nỗi lo thường trực đối với sự ổn định của kinh tế và xã hội toàn cầu.
Minh Phú