Năm 2026 được dự báo nắng nóng khốc liệt hơn

3 giờ trướcBài gốc

Năm 2026 dự báo số cơn bão giảm nhưng nắng nóng khốc liệt hơn

Ông Hoàng Đức Cường, Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho biết, năm 2025 đã ghi nhận nhiều hiện tượng khí tượng thủy văn "kỷ lục và dị thường".

Trên Biển Đông xuất hiện khoảng 20 xoáy thuận nhiệt đới, gồm 15 cơn bão và 6 áp thấp nhiệt đới (tổng 21 cơn bão và áp thấp nhiệt đới) - mức cao nhất kể từ khi có số liệu quan trắc từ năm 1961; trong đó gần một nửa đổ bộ trực tiếp vào đất liền Việt Nam. Trên hệ thống sông ngòi, hầu hết các lưu vực lớn từ Bắc đến Nam ghi nhận lũ lịch sử, với khoảng 20 con sông đạt mực nước cao kỷ lục, gây ngập úng diện rộng và thiệt hại lớn.

Các nhà khoa học cũng xếp năm 2025 vào nhóm 3 năm nóng nhất trong lịch sử quan trắc. Nhiệt độ tăng làm khí quyển bất ổn hơn, khiến bão mạnh hơn, mưa lớn hơn, trong khi một số khu vực lại đối mặt hạn hán nghiêm trọng.

Nắng nóng năm 2026 được dự báo sẽ khốc liệt hơn. Ảnh: Tuấn Anh

Ông Hoàng Phúc Lâm, Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia cho biết, hiện nay ENSO đang ở trạng thái La Ninã yếu, với chuẩn sai nhiệt độ mặt nước biển khu vực NINO 3.4 trong tháng 1/2026 ở mức -0,4 độ C. Dự báo trong khoảng 3 tháng tới, ENSO có khả năng chuyển sang trạng thái trung tính với xác suất 75–85%, trong khi khả năng duy trì La Nina chỉ còn 15–25%, thấp hơn các kỳ dự báo trước.

Từ tháng 5–7/2026, ENSO nhiều khả năng tiếp tục ở trạng thái trung tính với xác suất 55–65%; xác suất chuyển sang El Nino tăng dần, khoảng 35–45%. Đến cuối mùa hè và đầu mùa thu, ENSO được dự báo nghiêng về pha nóng, với khả năng chuyển sang El Ninõ trong cuối năm 2026 – đầu năm 2027.

"Năm 2026, ENSO nhiều khả năng trung tính trong nửa đầu năm, sau đó các tháng cuối năm có xu hướng chuyển dần sang pha El Nino", ông Lâm nhận định.

Trong điều kiện ENSO nghiêng về pha nóng, gió tín phong trên Thái Bình Dương có xu hướng yếu hơn trung bình, hoạt động đối lưu tăng ở khu vực trung tâm và suy giảm ở phía tây Thái Bình Dương. Điều này khiến khu vực Đông Nam Á, trong đó có phía Nam Việt Nam, mưa có xu hướng thấp hơn trung bình vào những tháng cuối năm 2026.

Về bão, từ tháng 2–7/2026, số bão/áp thấp nhiệt đới hoạt động trên Biển Đông và ảnh hưởng đến Việt Nam xấp xỉ trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm: 3,8 cơn trên Biển Đông, 1,2 cơn đổ bộ đất liền). Tuy nhiên, từ tháng 8–12/2026, số bão/áp thấp nhiệt đới được dự báo thấp hơn trung bình nhiều năm (trung bình nhiều năm: 9,6 cơn trên Biển Đông, 3,8 cơn đổ bộ), song cần đề phòng các cơn bão có cường độ mạnh.

Cụ thể, tháng 8–9/2026, bão/áp thấp nhiệt đới chủ yếu ảnh hưởng đến các tỉnh miền Bắc; giai đoạn tháng 9–12/2026, bão/áp thấp nhiệt đới có xu hướng tác động nhiều hơn đến miền Trung và khu vực phía Nam.

"Rất có thể, trong năm 2026 số cơn bão, áp thấp nhiệt đới sẽ thấp hơn so với trung bình nhiều năm, đặc biệt thấp hơn nhiều so với năm 2025", ông Hoàng Phúc Lâm thông tin thêm.

Phó Giám đốc Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia nhận định thêm: "Mùa mưa tại các khu vực trên phạm vi toàn quốc ở mức tương đương so với trung bình nhiều năm, tại khu vực Cao nguyên Trung Bộ vào khoảng cuối tháng 4 đầu tháng 5, khu vực Nam Bộ vào khoảng nửa cuối tháng 5, khu vực Bắc Bộ vào khoảng tháng 5".

Trong năm 2026 số đợt mưa lớn diện rộng xảy ra trên toàn quốc ở mức xấp xỉ đến thấp hơn so với trung bình nhiều năm. Các đợt mưa lớn diện rộng có khả năng bắt đầu từ tháng 6 ở Bắc Bộ, sau đó chuyển dần về phía nam và kết thúc vào khoảng tháng 11 ở các tỉnh Trung Bộ.

Triều cường tại ven biển Đông Nam Bộ: Ven biển phía Đông Nam Bộ có 6 đợt triều cường cao, vào các ngày 1-6/3, 28/3-3/4, 27/4-3/5, 7-13/10, 4-10/11 và 4-10/12. Trong đó, đợt triều ngày 4-10/11 và 4-10/12, mực nước trạm Vũng Tàu có thể đạt trên 4,3m.

Trong mùa khô đầu năm 2026, xâm nhập mặn ở Đồng bằng sông Cửu Long ở mức xấp xỉ trung bình nhiều năm và có khả năng thấp hơn mùa cạn năm 2024-2025, từ tháng 2-4/2026 xâm nhập mặn có khả năng tăng cao nhưng không gây ảnh hưởng lớn đến dân sinh, nông nghiệp tại các địa phương.

Nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo

Theo cơ quan khí tượng, từ các đợt bão kèm lũ lịch sử trong năm 2025, công tác dự báo thủy văn đang được quan tâm đầu tư nâng cao chất lượng dự báo. Hiện nay, ngành khí tượng thủy văn đã có thể cảnh báo trước 24-48 giờ, thậm chí 72 giờ đối với những diễn biến có quy mô lớn và tiến triển tương đối chậm. Tuy nhiên, với những trận mưa cường suất mạnh, phạm vi rộng và diễn biến nhanh, thời gian cảnh báo vẫn còn hạn chế.

Trong thời gian tới, Cục Khí tượng Thủy văn sẽ phối hợp với các viện nghiên cứu, trường đại học để cập nhật hệ thống mặt cắt sông, dữ liệu thủy văn và mô hình tính toán lũ, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo nhằm nâng cao chất lượng dự báo.

Theo ông Hoàng Đức Cường, Phó Cục trưởng Cục Khí tượng Thủy văn, dự báo thủy văn không chỉ phụ thuộc vào diễn biến của các khối không khí mà còn liên quan chặt chẽ đến lượng nước thực tế trên bề mặt, đặc biệt là nước mưa và nước từ thượng nguồn đổ về. Địa hình, như hệ thống núi đồi, thì tương đối ổn định, nhưng lượng nước lại biến đổi liên tục và rất khó nắm bắt đầy đủ. Các quy luật và mô hình tính toán thủy văn trước đây nhiều khi không còn phù hợp với thực tế hiện nay, nên buộc phải liên tục cập nhật bằng khối lượng dữ liệu rất lớn, từ đo đạc mưa, dòng chảy đến vận hành các hồ chứa.

Vì vậy, để đạt được độ chính xác cao trong dự báo thủy văn cần có thời gian dài để hoàn thiện hệ thống dữ liệu, công nghệ và phương pháp tính toán. Mục tiêu trước mắt vẫn là từng bước nâng cao chất lượng dự báo để giảm thiểu tối đa thiệt hại về người - đây là ưu tiên hàng đầu. Sau đó, nếu dự báo tốt hơn thì sẽ giúp việc điều hành hồ chứa, phòng tránh lũ chủ động hơn, từ đó hạn chế thiệt hại về tài sản.

Tô Hội

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/nam-2026-duoc-du-bao-nang-nong-khoc-liet-hon-169260204105318186.htm