Năm 2026, giá cà phê đi về đâu?

2 ngày trướcBài gốc

Người kinh doanh mặt hàng cà phê thương phẩm (commodity) cả trong lẫn ngoài nước đều có chung nhận định rằng năm 2025 đúng là một cuộc phiêu lưu đầy kỳ thú của mặt hàng được gọi là “vàng nâu” này. Hầu hết các nước đều xem cà phê là nhu yếu phẩm. Nhưng giá cả nhún nhảy không chỉ từng kỳ mà từng ngày, trên cả thị trường kỳ hạn lẫn giá nguyên liệu tại các nước sản xuất và tiêu thụ.

Năm 2025 - sân chơi hấp dẫn và hồi hộp

Nếu như sàn kỳ hạn robusta London, nơi các nhà kinh doanh cà phê Việt Nam thường dùng để tham chiếu, khởi sự ngày đầu giao dịch năm 2025 tại mức 5.056 đô la Mỹ/tấn, thì chẳng ai dám phủ nhận đấy là mốc cao lý tưởng để bắt đầu, dù trước đó một tháng giá sàn này đã chạm đỉnh cao kỷ lục tại 5.730 đô la/tấn. Nhiều người đã lầm.

Mức kỷ lục cũ ấy bị đạp đổ ngay sau khi vị Tổng thống thứ 47 của Mỹ nhậm chức chỉ vài ngày, để lên đỉnh mới tại 5.861 đô la/tấn. Nhiều tầng lớp trong chuỗi cung ứng đều tin rằng do cà phê thế giới mất mùa đậm, nên giá mới tăng cao đến vậy và đến nay hình như vẫn chưa mất niềm tin ấy.

Biến động tăng của giá kỳ hạn đã khiến giá cà phê nguyên liệu trong nước tăng từng ngày, từ 100 triệu phóng lên dần đến đỉnh lịch sử 135 triệu đồng/tấn.

Đến nay, thống kê của nhiều nơi cho thấy đợt tăng “không tưởng” ấy không xuất phát từ chuyện cà phê mất mùa. Báo cáo cuối năm 2025 của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) nói rõ thực chất đấy không phải là năm thế giới mất mùa cà phê. Sản lượng cà phê toàn cầu niên vụ 2024-2025 đạt đến 173,32 triệu bao (bao=60 ki lô gam), so với năm trước đó chỉ 169,35 triệu bao. Nhu cầu tiêu thụ cà phê toàn cầu cũng không vượt quá nguồn cung, chỉ 171,56 triệu bao.

Dù vậy, giá cả thị trường luôn căng thẳng khiến giới kinh doanh mặt hàng này như ngồi trên đống lửa. Riêng với Brazil, nước xuất khẩu cà phê vào Mỹ nhiều nhất, bị áp 50% thuế nhập khẩu, rồi thuế cho cà phê Việt Nam là 20%, đã làm chùng tay người mua để bán vào Mỹ. Thị trường tiêu thụ lớn nhất tắc, hàng nghẽn lại, khiến giá dội xuống sâu dưới 3.200 đô la/tấn. Tuy nhiên, đến đầu tháng 9, thời kỳ cuối vụ của cà phê toàn cầu, giá bục nhanh trở lại lên gần 5.000 đô la/tấn khi trông chờ tin mưa tại Brazil và cũng là dịp để giới kinh doanh có những đánh giá sâu hơn về các con số cho niên vụ cà phê Việt Nam và các nước khác.

Nếu những đợt mưa thuận trên các vùng cà phê Brazil kéo giá thị trường xuống, thì rất may, thị trường phát hiện tồn kho đạt chuẩn tại các sàn giảm mạnh. Tồn kho đạt chuẩn là cà phê được các sàn cấp giấy chứng nhận phù hợp với hợp đồng kỳ hạn và được quyền đấu giá trên sàn. Tồn kho đạt chuẩn arabica có lúc chỉ còn quanh 20.000 tấn và robusta 40.000 tấn, là những mức đáng ngại cho lực thanh khoản trên sàn kỳ hạn. Nó cũng hàm ý rằng tồn kho dự trữ tại các nước tiêu thụ còn rất mỏng đến độ các hãng rang xay vừa và nhỏ phải cậy nhờ hàng đạt chuẩn của sàn.

Đứng trước căng thẳng về hàng hóa và giá cà phê tiêu dùng trong nước, Mỹ cuối cùng đã bỏ tất cả thuế nhập khẩu cà phê vào đầu tháng 11-2025. Từ đó, giá kỳ hạn đổ đèo để về dưới 3.800 đô la/tấn. Giá cà phê nội địa tại Việt Nam dịp cuối năm không còn đứng vững trên 100 triệu đồng/tấn và mức này đang trở thành kỳ vọng cho những ngày đầu năm dương lịch 2026.

Tóm lại, năm 2025 là thời gian không dành cho người kinh doanh cà phê “yếu tim” nhưng cũng không dễ cho người dám “đầu sóng ngọn gió”.

Nhưng… hình như một cuộc phiêu lưu mới lại bắt đầu khi Fed hạ lãi suất đồng đô la Mỹ vào đầu tháng 12-2025, và hứa hẹn nhiều đợt hạ lãi suất nữa trong năm 2026 để rồi đồng đô la Mỹ mất giá.

Năm 2026, thị trường cà phê sẽ đi đâu?

Đứng tại thời điểm cuối năm cũ mà nói, trong suốt hành trình cả một năm, đô la Mỹ liên tục mất giá để tính đến nay giảm quanh 10%. Thị trường thường tin đồng đô la Mỹ rẻ sẽ tạo cơ hội cho giá kỳ hạn cà phê tăng, vì các sàn kỳ hạn sử dụng đồng đô la Mỹ để giao dịch. Khi đô la yếu, đó là lúc kỳ vọng sức mua trên các sàn hàng hóa tăng.

Đấy chỉ là lý thuyết, nhưng chí ít giới kinh doanh cà phê còn có chỗ để dựa để tin.

Nói riêng về yếu tố cung-cầu, niên vụ 2025-2026 cũng lại là năm được mùa. USDA dự báo sản lượng cà phê toàn cầu đạt 178,85 triệu bao, lớn 3,5 triệu bao hơn vụ trước và tiêu thụ ước đạt 173,85 triệu bao, cao hơn năm cũ 2,3 triệu bao.

Xét đằng thằng thì đây là niên vụ được mùa lớn và tiêu thụ tăng nhưng vẫn không vượt nguồn cung. Tuy vậy, vai trò của phân tích cung-cầu vẫn chưa đáng lo ngại. Chính chính sách thương mại của các nước tiêu thụ mới là chuyện cần theo dõi sát sao.

Xét đằng thằng thì niên vụ 2025-2026 được mùa lớn và tiêu thụ tăng nhưng vẫn không vượt nguồn cung. Tuy vậy, vai trò của phân tích cung-cầu vẫn chưa đáng lo ngại. Chính chính sách thương mại của các nước tiêu thụ mới là chuyện cần theo dõi sát sao.

Có thể tin rằng tồn kho dự trữ cà phê tại hai vùng tiêu thụ cà phê lớn nhất thế giới là EU và Mỹ xuống dốc nhanh tính từ đại dịch Covid-19, như dự trữ tại EU đến tháng 10-2025 chỉ còn đủ để sử dụng trong vòng 8 tuần so với bình thường từ 12-16 tuần. Dù giá trên các sàn kỳ hạn đã dịu nhanh vào cuối năm 2025, hình như vẫn chưa khớp với ý định của chính quyền các nước tiêu thụ ấy. Gia hạn thêm một lần nữa luật cấm lưu thông cà phê do phá rừng mà có (EUDR) đến cuối năm 2026 và xóa thuế nhập khẩu cà phê của Mỹ, dù có thể còn nhiều dụng ý khác, nhưng cần đọc ý của những nhà hoạch định chính sách là làm sao hạ giá cà phê trên sàn kỳ hạn nhằm kéo giá cà phê tiêu dùng trong nước giảm, để mong lạm phát thực phẩm dịu bớt.

Có thể dựa vào các động thái trên và các nỗ lực của chính phủ từng nước, Capital Economics (Vương quốc Anh) đưa ra nhận định rằng giá thực phẩm dự kiến sẽ hạ nhiệt tại hầu hết các nền kinh tế phát triển vào năm tới, mặc dù tốc độ và mức độ giảm sẽ khác nhau tùy theo quốc gia… Capital Economics còn lạc quan nói: “Tin tốt cho người tiêu dùng và các ngân hàng trung ương là lạm phát thực phẩm có lẽ đang ở mức đỉnh điểm hoặc gần đỉnh điểm tại Vương quốc Anh và Nhật Bản, và sẽ duy trì ở mức thấp hơn tại Mỹ và khu vực đồng euro”.

Được biết, vào tháng 11, lạm phát thực phẩm tại Nhật Bản đạt 6%, chiếm gần 60% tổng lạm phát CPI. Lạm phát thực phẩm đứng ở mức 4,2% tại cả Vương quốc Anh và Canada, đóng góp khoảng 20% và 30% vào rổ CPI của họ. Trong khi đó, lạm phát thực phẩm thấp hơn tại Mỹ ở mức 2,6% và tại khu vực đồng euro ở mức 2,4%. Như vậy, một trong những quan tâm chủ yếu của chính phủ các nước là làm sao được giá thực phẩm xuống thấp, không cần trông cậy vào yếu tố cung cầu mà có thể can thiệp bằng các chính sách.

Giá cà phê kỳ hạn robusta cuối năm đã giảm lại, mất chừng 2.000 đô la so với đỉnh lịch sử 5.861 đô la/tấn. Thị trường cũng đang tin chờ các vụ mùa lớn hơn không chỉ cho năm tới mà còn nhiều năm sau nhờ giá tăng cao, hầu hết các nước sản xuất đều tăng diện tích và sản lượng cà phê, mà châu Phi và vùng Trung Mỹ là những nước cung cấp đầy tiềm năng. Giới phân tích cung cầu đang trông chờ đô la Mỹ rẻ để tái tại tồn kho dự trữ. Dù biết tồn kho dự trữ là chuyện tối cần nhưng liệu các ngân hàng có buông tiền mặt cho giới kinh doanh đưa cà phê về kho dự trữ hay một chính sách “ngầm” nào đó ngăn cản họ làm điều ấy?

Thị trường tin hầu như chắc chắn Fed còn hạ lãi suất đồng đô la Mỹ. Một khi tin đồn hạ lãi suất đô la Mỹ dấy lên, đó là lúc giá cà phê kỳ hạn chộn rộn trở lại như dịp cuối năm 2025 từ 3.766 đô la Mỹ lên lại gần 3.900 đô la/tấn. Dù sao giá cà phê robusta rất khó tìm lại được đỉnh kỷ lục năm 2025 do sản lượng cà phê thế giới từ nay tăng dần và chính sách “thắt chặt” của các nước bị lạm phát thực phẩm hành tình hành tội.

Như vậy, có thể đoán rằng giá kỳ hạn cà phê robusta năm 2026 từ mức hiện nay 3.900 có thể phục hồi từng chặp và chóng vánh lên đến 4.200-4.500 đô la/tấn khi có tin Fed hạ lãi suất, nhưng thị trường sẽ tìm cách đánh “dịu” xuống để có mức bình quân cả năm quanh 3.000-3.500 đô la/tấn.

Vậy hãy xem 2025 là năm ngành cà phê Việt Nam lập kỳ tích khi xuất khẩu chừng 1,5 triệu tấn và đạt tổng kim ngạch trên 8 tỉ đô la Mỹ. Đấy là năm ngành lập được chiến công lớn nhất tính từ khi hạt cà phê đầu tiên của nước ta ra thế giới. Phải chờ một dịp khác, nhưng không phải năm 2026.

Nguyễn Quang Bình

Nguồn Saigon Times : https://thesaigontimes.vn/nam-2026-gia-ca-phe-di-ve-dau/