Bối cảnh địa chính trị thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, thị trường dầu mỏ bước vào năm 2026 với nhiều yếu tố khó lường, trong đó những bất ổn tại Venezuela đang thu hút sự quan tâm lớn của giới đầu tư.
Năm 2025, thị trường dầu thô thế giới đã hình thành một xu hướng giảm khá rõ nét (Ảnh: Hồng Hạnh).
Dầu thô từ Venezuela chỉ chiếm 1% sản lượng cung toàn thế giới
Ông Nguyễn Đức Dũng, Phó tổng giám đốc Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) cho rằng, trên phương diện cung - cầu thực tế, các biến động tại Venezuela trong ngắn hạn chưa đủ sức nặng để làm thay đổi cán cân dầu thô toàn cầu. Bởi hiện nay, quốc gia này xuất khẩu khoảng 1-1,2 triệu thùng/ngày, tức là chiếm khoảng 1% sản lượng cung toàn thế giới.
Thêm vào đó, theo đánh giá mới nhất của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), thị trường năm 2026 dự báo thặng dư tới 4 triệu thùng/ngày. Do đó, ngay cả khi hoạt động xuất khẩu của Venezuela bị gián đoạn cục bộ, thì sự thiếu hụt 1% này hoàn toàn bị lấn át bằng bức tranh dư cung tổng thể.
Theo ông Dũng, diễn biến giá dầu Brent và WTI trong tháng 12 vừa qua là minh chứng rõ nhất. Dù xuất hiện các thông tin về việc kiểm soát tàu chở dầu quanh vùng biển Venezuela, nhưng giá dầu không hề bật tăng. Ngược lại, áp lực từ báo cáo dư cung của IEA đã kéo giá dầu Brent có thời điểm lùi về 58,9 USD/thùng và WTI xuống 55,3 USD/thùng - chạm vùng đáy của 5 năm.
Theo số liệu của EIA và Energy Institute, Venezuela hiện sở hữu khoảng 303 tỷ thùng dầu, tương đương gần 17-20% trữ lượng dầu toàn cầu - mức cao nhất trên thế giới. Nhưng trong thực tế, phần lớn giá trị đó đã bị phong tỏa bởi tranh chấp pháp lý, sụp đổ hạ tầng và mất niềm tin của nhà đầu tư quốc tế.
Triển vọng thị trường xăng dầu Việt Nam năm 2026 ra sao?
Năm 2025, thị trường dầu thô thế giới đã hình thành một xu hướng giảm rõ nét kể từ sau tháng 4 - là thời điểm Tổ chức Các nước xuất khẩu dầu mỏ và một số thành viên ngoài khối gồm Nga (OPEC+) bắt đầu triển khai chiến lược tăng sản lượng. Theo dữ liệu của MXV, giá dầu Brent đã giảm từ vùng 75,9 USD xuống quanh 60,9 USD/thùng vào cuối năm, tương ứng mức giảm gần 20%.
Diễn biến này cũng được phản ánh tương đối đầy đủ trong điều hành giá xăng dầu trong nước. Thông qua 53 kỳ điều hành trong năm 2025, giá xăng RON 95 và dầu diesel giảm khoảng 8-8,8%. MXV nhận định, mức giảm này thấp hơn so với dầu thô do trong cơ cấu giá bán lẻ vẫn tồn tại các yếu tố thuế, phí cố định, nhưng về xu hướng là hoàn toàn đồng pha với thị trường thế giới. Điều đó cho thấy cơ chế điều hành hiện nay đang bám sát diễn biến quốc tế, đồng thời vẫn đảm bảo mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô.
Liên quan đến tình hình Venezuela, MXV cho rằng, tác động chủ yếu mang tính tâm lý trong ngắn hạn. Thực tế, thị trường dầu thế giới bước sang năm 2026 trong trạng thái thặng dư tương đối và đã thích nghi tốt hơn với các rủi ro địa chính trị cục bộ.
Trong khi đó, ông Trần Hữu Linh, Cục trưởng Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công thương) cho rằng, thị trường xăng dầu trong nước năm 2026 sẽ tiếp tục nhiều biến động, khó dự báo, do tác động của căng thẳng địa chính trị kéo dài từ Trung Đông đến xung đột Nga – Ukraine.
Nhà máy Lọc dầu El Palito ở TP Puerto Cabello – Venezuela (Ảnh: AP).
Trước thực tế trên, ông Linh cho biết, Bộ Công thương đã yêu cầu hai nhà máy lọc dầu trong nước cùng các thương nhân đầu mối lớn như Petrolimex, PVOIL và Xăng dầu Quân đội chủ động chia sẻ trách nhiệm, triển khai đồng bộ các giải pháp để bảo đảm nguồn cung, tuyệt đối không để xảy ra thiếu hụt xăng dầu cục bộ theo từng thời điểm, từng địa bàn.
Trên cơ sở đó, Bộ đã tính toán và giao chỉ tiêu cung ứng xăng dầu năm 2026 phù hợp với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số. Tổng nguồn tối thiểu phân giao cho các thương nhân đầu mối khoảng 31,8 triệu m³/tấn, được xác định từ mức thực hiện năm 2025 và tỷ lệ tăng trưởng GDP. Bình quân, mỗi quý thị trường cần khoảng 7,95 triệu m³/tấn và mỗi tháng khoảng 2,65 triệu m³/tấn.
Đáng chú ý, theo quy định mới, xăng E10 sẽ được áp dụng bắt buộc từ tháng 6/2026. Vì vậy, ông Linh nhấn mạnh yêu cầu các doanh nghiệp phải chủ động phối trộn và bảo đảm nguồn cung xăng E10. Bộ Công thương sẽ triển khai kiểm tra ngay từ tháng 3/2026 để kịp thời phát hiện, xử lý nguy cơ thiếu hụt.
Cùng với đó, nghị định mới về quản lý kinh doanh xăng dầu đang được xây dựng, dự kiến ban hành để thay thế các nghị định hiện hành, gắn chặt với chính sách phát triển nhiên liệu sinh học và yêu cầu minh bạch trong quản lý thị trường.
Theo ông Linh, nghị định mới sẽ tăng quyền chủ động cho doanh nghiệp trong hoạt động kinh doanh, trong khi cơ quan quản lý nhà nước tập trung vào công tác kiểm tra, hậu kiểm. Bộ Công thương sẽ công bố rõ danh sách các thương nhân thực hiện kê khai giá, đồng thời phối hợp với Bộ Tài chính trong quản lý Quỹ Bình ổn xăng dầu.
Hồng Hạnh