Nam bệnh nhân được phát hiện sớm ung thư phổi nhờ 'mắt thần' AI

3 giờ trướcBài gốc

Nam bệnh nhân vào bệnh viện Bạch Mai khám trong tình trạng đau quặn thận phải được chẩn đoán là sỏi thận phải, đã được tán sỏi thận qua da tại khoa Phẫu thuật Tiết niệu. Sau đó, bệnh nhân tình cờ chụp CT ngực phát hiện hiện u thùy trên phổi trái. Thùy trên phổi trái có đám tổn thương kính mờ, bờ tua gai kích thước 10x13 mm

Hình ảnh tổn thương phổi trên CT được phân tích bằng AI, cho thấy nốt kính mờ ở thùy trên phổi trái có xác suất ác tính khoảng 97%. Từ kết quả này, bệnh nhân nhanh chóng được hội chẩn đa chuyên khoa và chỉ định phẫu thuật nội soi cắt thùy phổi kèm nạo vét hạch.

Việc phát hiện ở giai đoạn sớm giúp mở ra cơ hội điều trị triệt căn, thay vì chỉ được chẩn đoán khi bệnh đã tiến triển.

Phát hiện sớm ung thư phổi nhờ 'mắt thần' AI (Ảnh: BV Bạch Mai)

Theo PGS.TS Phạm Cẩm Phương - Giám đốc Trung tâm Y học hạt nhân và Ung bướu - Bệnh viện Bạch Mai, đây là 1 trong nhiều bệnh nhân được phát hiện sớm ung thư phổi nhờ hệ thống trí tuệ nhân tạo “Make in Bạch Mai” phục vụ chẩn đoán ung thư phổi.

Theo TS Phương, ung thư phổi là một trong những bệnh lý ác tính nguy hiểm nhất hiện nay. Dữ liệu GLOBOCAN 2022 cho thấy đây là loại ung thư đứng đầu thế giới về cả số ca mắc mới và tử vong. Tại Việt Nam, ung thư phổi cũng nằm trong nhóm gây tử vong hàng đầu.

Khó khăn lớn nhất là bệnh thường diễn tiến âm thầm. Khoảng 85% bệnh nhân được phát hiện khi đã ở giai đoạn muộn, trong khi nếu phát hiện sớm, nhiều trường hợp có thể điều trị hiệu quả bằng phẫu thuật.

Các phương pháp như chụp CT, nội soi phế quản hay xét nghiệm mô bệnh học vẫn là “trụ cột” trong chẩn đoán. Tuy nhiên, việc đọc và phân tích hình ảnh phụ thuộc nhiều vào kinh nghiệm bác sĩ, đặc biệt với các tổn thương nhỏ, dễ bị bỏ sót.

Để khắc phục hạn chế này, Bệnh viện Bạch Mai đã phối hợp với Trường Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội) phát triển hệ thống trí tuệ nhân tạo “Make in Bạch Mai” phục vụ chẩn đoán ung thư phổi.

Điểm đặc biệt của hệ thống là khả năng phân tích đồng thời 3 loại hình ảnh quan trọng:

Ảnh CT lồng ngực: Tự động phát hiện nốt bất thường, khoanh vùng tổn thương nghi ngờ

Ảnh nội soi phế quản: Nhận diện tổn thương trong lòng phế quản, kể cả vị trí khó quan sát

Ảnh mô bệnh học: Hỗ trợ phân loại tế bào, xác định ung thư sớm với độ chính xác cao.

Đây là lần đầu tiên tại Việt Nam có một hệ thống AI tích hợp đồng bộ cả ba nguồn dữ liệu trong chẩn đoán ung thư phổi.

Theo lãnh đạo bệnh viện, khi triển khai thực tế, hệ thống AI đạt độ chính xác cao. Nhờ đó, các tổn thương nhỏ, đặc biệt là những nốt mờ khó phát hiện, có thể được nhận diện sớm hơn. Những nốt phổi kích thước nhỏ lại tiềm ẩn nguy cơ ác tính đáng kể. Với nốt dưới 3 cm, gần 70% là ung thư; thậm chí nốt dưới 1 cm cũng có tỷ lệ ác tính lên tới hơn 60%.

AI giúp bác sĩ theo dõi sát các nốt này, xác định thời điểm cần can thiệp thay vì chỉ theo dõi kéo dài hoặc bỏ sót.

Đặc biệt, hệ thống không làm thay đổi quy trình chuyên môn mà hoạt động như một “trợ lý thông minh”, giúp bác sĩ đưa ra quyết định nhanh hơn, chính xác hơn và hạn chế tối đa sai sót.

Ở góc độ lâm sàng, PGS.TS Phạm Cẩm Phương cho biết, ứng dụng này rất hữu ích đối với các bác sĩ lâm sàng trong quản lý các nốt ở phổi của người bệnh, đồng thời giúp hoạt động phối hợp đa chuyên khoa cho nhiều bệnh nhân ung thư, trong đó có ung thư phổi, để đưa các chẩn đoán chính xác và quyết định điều trị phù hợp nhất cho người bệnh.

"Việc quản lý các nốt ở phổi của người bệnh rất quan trọng. AI đã hỗ trợ các bác sĩ xác định rõ ràng hơn thời điểm nào các nốt ở phổi cần theo dõi và thời điểm nào cần phải can thiệp phẫu thuật", PGS Phạm Cẩm Phương chia sẻ.

Việt Linh

Nguồn VTC : https://vtcnews.vn/nam-benh-nhan-duoc-phat-hien-som-ung-thu-phoi-nho-mat-than-ai-ar1009947.html