Năm Bính Ngọ 2026: Đừng biến mình thành 'ngựa chiến' tập luyện điên cuồng kẻo hại tim

3 giờ trướcBài gốc

Vì sao nhiều người "nghiện" cảm giác chơi thể thao cường độ cao dù biết là mệt?

Nhiều người nghiện cảm giác chơi thể thao với cường độ cao mặc dù bản thân thấy mệt. Đây là hiện tượng có cơ sở sinh học rõ ràng. Khi vận động mạnh, cơ thể tiết ra hàng loạt chất dẫn truyền thần kinh:

Endorphin: tạo cảm giác hưng phấn, giảm đau
Dopamine: tạo khoái cảm và cảm giác "thành tựu"
Adrenaline: tăng tỉnh táo, phấn khích

Sự kết hợp này khiến người tập: Cảm thấy "đã", "sảng khoái"; Tạm quên căng thẳng công việc và dễ hình thành lệ thuộc cảm xúc vào cường độ cao. Tuy nhiên cảm giác hưng phấn này che lấp tín hiệu mệt mỏi thật sự của tim và hệ thần kinh. Khi lặp lại thường xuyên, cơ thể:

Dễ rơi vào tình trạng quá tải (overtraining)
Suy giảm khả năng hồi phục
Tăng nguy cơ tổn thương tim mạch âm thầm

Nói cách khác, nghiện cảm giác vận động mạnh không đồng nghĩa với khỏe mạnh, mà đôi khi là dấu hiệu cơ thể đang bị "đẩy quá ngưỡng sinh lý".

Dưới góc nhìn y học, tập luyện thể thao là yếu tố bảo vệ tim mạch, nhưng chỉ khi đúng cường độ – đúng thời điểm – đúng thể trạng . Việc thường xuyên tập các bài tập cường độ cao vào ban đêm, đặc biệt sau 21–22 giờ, lại tiềm ẩn nhiều nguy cơ khôn lường.

Tập thể thao đúng thời điểm, đúng cường độ mới giúp bảo vệ tim mạch và duy trì sức khỏe bền vững.

1. Xung đột với nhịp sinh học

Giống như loài ngựa cần nghỉ ngơi sau một ngày dài, cơ thể con người cũng có nhịp sinh học riêng. Ban đêm là giai đoạn cơ thể chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi: nhịp tim, huyết áp và nồng độ các hormone căng thẳng (cortisol, catecholamine) đều giảm xuống. Ban đêm là giai đoạn cơ thể chuyển sang trạng thái nghỉ ngơi: nhịp tim, huyết áp, nồng độ cortisol và catecholamine (adrenaline, noradrenaline) đều giảm. Khi tập nặng vào thời điểm này, cơ thể buộc phải kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, điều này có thể gây ra các tác động đến sức khỏe như:

Nhịp tim tăng nhanh, khó trở về mức nền
Huyết áp dao động mạnh
Tăng gánh nặng cho cơ tim
Về lâu dài, điều này làm rối loạn điều hòa tim mạch, tăng nguy cơ:
Tăng huyết áp
Rối loạn nhịp tim (ngoại tâm thu, rung nhĩ)
Thiếu máu cơ tim thầm lặng, đặc biệt ở người có yếu tố nguy cơ

2. Thiếu ngủ và ngủ kém chất lượng sau tập nặng

Tập luyện cường độ cao buổi tối làm tăng thân nhiệt và hormone kích thích, khiến người tập gặp một số vấn đề như:

Khó vào giấc
Ngủ nông, dễ thức giấc
Giảm thời gian ngủ sâu (deep sleep)

Trong khi đó, giấc ngủ sâu là thời điểm tim và mạch máu được nghỉ ngơi -sửa chữa. Thiếu ngủ mạn tính có liên quan chặt chẽ tới các tình trạng như:

Tăng viêm mạch máu
Rối loạn chuyển hóa lipid và đường huyết
Tăng nguy cơ nhồi máu cơ tim và đột quỵ

Tập luyện cường độ cao vào ban đêm có thể làm rối loạn nhịp sinh học và gia tăng nguy cơ biến cố tim mạch.

3. Nguy cơ biến cố tim mạch cấp tính khi chơi thể thao cường độ cao

Ở những người tập quá sức, không được sàng lọc tim mạch, có bệnh nền tiềm ẩn (tăng huyết áp, rối loạn lipid máu, tim bẩm sinh nhẹ chưa phát hiện…) khi vận động mạnh vào đêm khuya có thể là yếu tố khởi phát:

Cơn đau thắt ngực
Rối loạn nhịp tim nguy hiểm
Đột tử do tim (dù hiếm nhưng đã được ghi nhận)

Lời khuyên cho những người chơi thể thao để bảo vệ tim mạch

Chơi thể thao thế nào để bảo vệ tim mạch? ThS. BS Nguyễn Thu Huyền (Viện Tim mạch, Bệnh viện 19-8) khuyến cáo người chơi thể thao cần lưu ý những điểm sau:

1. Chọn thời điểm tập luyện phù hợp

Thời gian lý tưởng: 5–7 giờ sáng hoặc 16–19 giờ
Tránh tập cường độ cao sau 21 giờ

2. Kiểm soát cường độ

Người trưởng thành nên tập ở mức trung bình – vừa phải
Nhịp tim mục tiêu thường = 60–75% nhịp tim tối đa
Không nên tập đến kiệt sức, choáng váng, hồi hộp kéo dài

3. Ngủ đủ và phục hồi

Ngủ ít nhất 7–8 giờ/đêm
Không tập nặng trong vòng 2–3 giờ trước khi ngủ

4. Lắng nghe cơ thể

Ngừng tập và đi khám nếu có: hồi hộp, đau ngực, khó thở, chóng mặt
Không chủ quan với các triệu chứng "thoáng qua"

5. Khám tim mạch định kỳ

Đặc biệt với người trên 35 tuổi hoặc tập thể thao cường độ cao
Giúp phát hiện sớm các bệnh lý tim mạch tiềm ẩn.

Hải Đường

Nguồn SK&ĐS : https://suckhoedoisong.vn/nam-binh-ngo-2026-dung-bien-minh-thanh-ngua-chien-tap-luyen-dien-cuong-keo-hai-tim-169260211143939421.htm