Tình huống giả định trong tiết học tiếng Anh của cán bộ, nhân viên Bộ đội Biên phòng thành phố Đồng Nai. Ảnh: Hồng Ánh
Học tiếng dân tộc thiểu số để gần dân, giữ vững biên cương
Sau mỗi chuyến công tác xuống địa bàn, cuốn sổ tay của Thượng tá Vương Sỹ Mốt, Đồn trưởng Đồn Biên phòng cửa khẩu Hoàng Diệu lại dày thêm những câu giao tiếp mới bằng tiếng Khmer. Từ lời chào hỏi, cách xưng hô đến những câu nói đời thường đều được anh cẩn thận ghi chép để tranh thủ học mọi lúc, mọi nơi. Thượng tá Vương Sỹ Mốt cho biết, thời gian đầu công tác trên địa bàn biên giới, việc giao tiếp với đồng bào dân tộc thiểu số còn gặp nhiều khó khăn, nhiều trường hợp anh phải nhờ người phiên dịch hỗ trợ. Nhận thấy rào cản ngôn ngữ ảnh hưởng trực tiếp đến công tác tuyên truyền, vận động nhân dân và thực hiện nhiệm vụ đối ngoại biên phòng, anh đã chủ động tự học tiếng Khmer bằng cách ghi chép từ vựng hằng ngày, nghe bà con trò chuyện, học qua các kênh YouTube. Đồng thời, anh cũng mạnh dạn thực hành giao tiếp bằng tiếng Khmer trong mỗi lần xuống địa bàn, tiếp xúc với nhân dân và gặp gỡ lực lượng bảo vệ biên giới nước bạn Campuchia.
Cùng với đó, nhiều cán bộ Bộ đội Biên phòng thành phố Đồng Nai cũng đang ngày đêm tự học tiếng dân tộc thiểu số từ thực tiễn công tác, từ chính những lần xuống địa bàn, qua các cuộc trò chuyện, lắng nghe bà con để luyện khả năng nghe hiểu và tập phát âm cho thật chuẩn. Với sự kiên trì, nhiều cán bộ hiện nay đã có thể tự tin, trực tiếp tuyên truyền, vận động nhân dân tham gia giữ gìn an ninh trật tự, tự quản đường biên, mốc quốc giới bằng chính tiếng nói của đồng bào.
Trung úy Lê Nguyễn Thành Nam, Đội trưởng Vận động quần chúng, Đồn Biên phòng Bù Đốp cho biết: “Bà con đồng bào dân tộc thiểu số ở khu vực biên giới, nhất là những người lớn tuổi, thường không thông thạo tiếng phổ thông. Vì vậy, khi chúng tôi sử dụng chính ngôn ngữ của đồng bào để tuyên truyền, vận động thì bà con dễ tiếp cận, dễ chia sẻ hơn, từ đó tạo được sự gần gũi và tin tưởng đối với Bộ đội Biên phòng”.
Bên cạnh tinh thần tự học, tự rèn của cán bộ, chiến sĩ, Bộ đội Biên phòng thành phố Đồng Nai cũng đặc biệt quan tâm công tác đào tạo, bồi dưỡng tiếng dân tộc thiểu số cho đội ngũ cán bộ, nhất là cán bộ công tác ở cơ sở. Ngoài việc cử nhiều cán bộ tham gia các lớp đào tạo, bồi dưỡng do Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng tổ chức, đơn vị còn phối hợp với Trường Đại học Trà Vinh mở các lớp đào tạo ngắn hạn ngay tại đơn vị, tạo điều kiện để cán bộ nâng cao khả năng giao tiếp, đáp ứng yêu cầu thực hiện nhiệm vụ.
Từ thực tiễn công tác và quá trình bám nắm địa bàn, phong trào học tiếng dân tộc thiểu số, trong đó có tiếng Khmer, của Bộ đội Biên phòng thành phố Đồng Nai thời gian qua đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Tại Hội thi tiếng dân tộc thiểu số trong Bộ đội Biên phòng năm 2026 do Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng tổ chức, Bộ đội Biên phòng thành phố Đồng Nai xuất sắc giành giải Nhất toàn đoàn và 1 giải Nhì cá nhân. Kết quả này cho thấy chất lượng công tác đào tạo, bồi dưỡng tiếng dân tộc thiểu số trong đơn vị ngày càng được nâng cao, góp phần giúp cán bộ, chiến sĩ thực hiện hiệu quả công tác tuyên truyền, vận động quần chúng và đối ngoại biên phòng.
Đặc biệt, đối với tuyến biên giới của thành phố Đồng Nai tiếp giáp với 3 tỉnh của Vương quốc Campuchia, việc thông thạo tiếng Khmer có ý nghĩa quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ đối ngoại biên phòng. Việc trực tiếp sử dụng ngôn ngữ của nước láng giềng giúp cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng thành phố thuận lợi hơn trong trao đổi thông tin, xử lý các vụ việc phát sinh ngay từ cơ sở, đồng thời góp phần xây dựng sự tin cậy, gắn bó giữa lực lượng bảo vệ biên giới và nhân dân khu vực biên giới hai nước; góp phần tăng cường tình đoàn kết hữu nghị giữa hai dân tộc, giữ gìn môi trường hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển bền vững.
Hành trang hội nhập của người lính Biên phòng
Cùng với việc học tiếng dân tộc thiểu số, phong trào học tiếng Anh trong Bộ đội Biên phòng thành phố Đồng Nai cũng đang được đẩy mạnh nhằm đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ hội nhập quốc tế sâu rộng. Trong bối cảnh hiện nay, công tác quản lý, bảo vệ biên giới, cửa khẩu đặt ra nhiều yêu cầu mới. Cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng thường xuyên thực hiện nhiệm vụ quản lý xuất nhập cảnh, kiểm soát địa bàn, đồng thời tiếp xúc với người nước ngoài thông qua các hoạt động giao thương, du lịch và đối ngoại biên phòng. Điều đó đòi hỏi người lính Biên phòng phải từng bước nâng cao trình độ ngoại ngữ để đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Cán bộ Bộ đội Biên phòng thành phố Đồng Nai sử dụng tiếng dân tộc thiểu số để tuyên truyền cho bà con. Ảnh: Hồng Ánh
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ đội Biên phòng thành phố Đồng Nai đã phối hợp với các trung tâm đào tạo tổ chức lớp bồi dưỡng tiếng Anh chuyên ngành cho cán bộ, nhân viên trong đơn vị. Việc học được triển khai linh hoạt theo hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến, giúp cán bộ, chiến sĩ dù bận rộn công tác, trực sẵn sàng chiến đấu vẫn có thể tham gia học tập đầy đủ.
Đánh giá về vai trò của ngoại ngữ trong thực hiện nhiệm vụ hiện nay, Đại tá Nguyễn Anh Đức, Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng thành phố Đồng Nai nhấn mạnh: “Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, cán bộ, nhân viên Bộ đội Biên phòng, nhất là lực lượng làm nhiệm vụ tại cửa khẩu, cần nâng cao trình độ ngoại ngữ để đáp ứng yêu cầu công tác. Người lính Biên phòng là những người đầu tiên nói "Hello-xin chào" khi đón khách nhập cảnh và cũng là những người cuối cùng nói "Goodbye-tạm biệt" khi tiễn khách rời Việt Nam. Vì vậy, mỗi cán bộ, chiến sĩ vừa phải nắm vững chuyên môn nghiệp vụ, vừa phải sử dụng tốt ngoại ngữ, nhất là tiếng Anh, qua đó góp phần xây dựng hình ảnh đất nước Việt Nam hòa bình, thân thiện, hiếu khách trong mắt bạn bè quốc tế”.
Việc học tiếng dân tộc thiểu số và tiếng Anh đã góp phần nâng cao hiệu quả công tác vận động quần chúng, đối ngoại biên phòng và quản lý, bảo vệ biên giới của cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng thành phố Đồng Nai. Qua thực tiễn công tác, đội ngũ cán bộ, chiến sĩ Bộ đội Biên phòng thành phố ngày càng nâng cao bản lĩnh, trình độ, tác phong công tác, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Hồng Ánh