Nâng cao hiệu quả tuyển sinh từ định vị đào tạo nghề

2 giờ trướcBài gốc

Trong bối cảnh truyền thông số bùng nổ, nhiều trường nghề đang đầu tư mạnh cho quảng bá tuyển sinh nhưng hiệu quả chưa như kỳ vọng. Theo TS Nguyễn Thị Hồng Lan - giảng viên Đại học FPT, chuyên gia trong lĩnh vực truyền thông và xây dựng thương hiệu cho rằng, vấn đề không nằm ở việc “làm ít hay làm nhiều”, mà ở chỗ truyền thông đã chạm được vào “lõi” giá trị hay chưa. Từ những quan sát thực tiễn, bà cho rằng muốn thay đổi nhận thức xã hội về học nghề, truyền thông phải đi từ triết lý thương hiệu, từ cảm xúc và niềm tự hào nghề nghiệp, thay vì chỉ dừng ở việc giới thiệu ngành học.

Tuyển sinh không thể tách rời chất lượng đào tạo

- Từ góc độ chuyên gia truyền thông, bà nhìn nhận thế nào về vai trò của nội dung và cảm xúc trong xây dựng thương hiệu trường nghề hiện nay?

TS Nguyễn Thị Hồng Lan: Nếu quan sát kỹ các chiến dịch truyền thông tạo được sức lan tỏa xã hội thời gian qua, có thể thấy điểm chung không nằm ở kỹ thuật hay ngân sách, mà ở chiều sâu nội dung và khả năng khơi dậy cảm xúc tích cực. Khi một thông điệp truyền thông chạm tới những giá trị nền tảng như niềm tự hào, trách nhiệm công dân hay cảm xúc cộng đồng, nó sẽ tự tạo ra sức hút mạnh mẽ, vượt qua ranh giới của nền tảng hay kênh truyền thông.

TS Nguyễn Thị Hồng Lan chia sẻ tại tọa đàm được tổ chức trong khuôn khổ Hội nghị tập huấn “Nâng cao hiệu quả truyền thông tuyển sinh tại các cơ sở đào tạo nghề ngành Công Thương khu vực phía Bắc”. Ảnh: PhạmGiang

Đặt trong bối cảnh xây dựng thương hiệu trường nghề, tôi cho rằng truyền thông không thể chỉ dừng ở việc “nói cho hay” về ngành học, mà phải bắt đầu từ “lõi” giá trị của nhà trường. Lõi đó chính là triết lý giáo dục, là câu trả lời cho những câu hỏi căn bản: nhà trường đào tạo con người như thế nào, hướng tới giá trị gì, và người học sau khi tốt nghiệp sẽ đóng góp ra sao cho xã hội. Khi triết lý này đủ rõ, đủ nhân văn và đủ chạm cảm xúc, thì bản thân nó đã trở thành nguồn dữ liệu truyền thông rất mạnh.

Ở góc độ đó, mỗi thầy cô và mỗi sinh viên không chỉ là đối tượng truyền thông, mà còn là chủ thể truyền thông. Khi họ thực sự tự hào về nghề nghiệp, về môi trường đào tạo và về giá trị mà mình theo đuổi, họ sẽ trở thành những “đại sứ thương hiệu” tự nhiên và thuyết phục nhất. Truyền thông lúc này không còn là sự áp đặt thông điệp, mà là sự lan tỏa cảm xúc và giá trị từ bên trong.

- Theo bà, xây dựng thương hiệu trường nghề có vai trò như thế nào đối với tuyển sinh thực chất trong bối cảnh định kiến chuộng đại học vẫn còn phổ biến?

TS Nguyễn Thị Hồng Lan: Theo tôi, tuyển sinh thực chất chỉ có thể được bảo đảm khi thương hiệu của nhà trường là thương hiệu có “chất”. Thương hiệu không phải là hình ảnh bề nổi, mà là tổng hòa của chất lượng đào tạo, uy tín đội ngũ giảng viên, năng lực của các ngành nghề đào tạo và mức độ đáp ứng, thậm chí vượt trội so với nhu cầu của thị trường lao động.

Trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt, nếu một trường chỉ truyền thông rằng “xã hội cần ngành này, địa phương cần nghề kia” thì chưa đủ. Điều đó mới phản ánh nhu cầu bên ngoài, chứ chưa nói lên được giá trị nội tại của nhà trường. Thương hiệu trường nghề cần được xây dựng trên sự khác biệt: khác biệt về cách đào tạo, về triết lý giáo dục, về cách đồng hành với người học trong suốt quá trình hình thành nghề nghiệp.

Một yếu tố rất quan trọng nữa là xây dựng thương hiệu cá nhân trong nhà trường. Khi mỗi thầy cô, mỗi sinh viên được nhìn nhận và phát triển như một thương hiệu cá nhân gắn với giá trị chung của nhà trường, truyền thông sẽ trở nên sống động và chân thực hơn rất nhiều. Lúc đó, câu chuyện không còn là “trường này đào tạo ngành gì”, mà là “con người ở ngôi trường đó đã trưởng thành và tạo giá trị như thế nào”.

Quan trọng hơn, truyền thông cần chuyển dịch từ việc nói “học để làm gì” sang nói “sống để tạo giá trị gì”. Giá trị của một con người không nằm ở tấm bằng đại học hay cao đẳng, mà ở việc người đó đóng góp ra sao cho gia đình, cho cộng đồng và cho xã hội. Khi truyền thông trường nghề đi được tới tầng ý nghĩa này, định kiến xã hội về học nghề sẽ dần được tháo gỡ một cách tự nhiên và bền vững.

Việc thu hút người học vào các cơ sở đào tạo nghề không thể tách rời quá trình định vị lại vai trò, giá trị và đóng góp của giáo dục nghề nghiệp. Ảnh: BCi

Định vị giá trị nghề nghiệp từ truyền thông và hướng nghiệp

- Bà đánh giá thế nào về vai trò của định hướng nghề nghiệp và truyền thông trong việc giúp học sinh, phụ huynh lựa chọn đúng con đường học nghề?

TS Nguyễn Thị Hồng Lan: Một thực tế dễ nhận thấy là rất nhiều học sinh hiện nay bước vào ngưỡng cửa sau trung học phổ thông mà chưa thực sự hiểu mình phù hợp với điều gì và muốn trở thành ai trong tương lai. Không ít em lựa chọn đại học theo tâm lý số đông, học tiếp vì “chưa biết làm gì khác”, để rồi sau đó lại rơi vào trạng thái hoang mang về nghề nghiệp và giá trị bản thân.

Điều đó cho thấy công tác định hướng nghề nghiệp hiện nay vẫn còn thiếu chiều sâu. Định hướng không thể chỉ là những bảng hỏi đơn giản hay lời khuyên chung chung, mà cần kết hợp các công cụ đánh giá năng lực, tính cách, xu hướng nghề nghiệp để giúp học sinh hiểu rõ bản thân. Khi học sinh hiểu mình phù hợp với điều gì, lựa chọn nghề nghiệp sẽ trở nên chủ động và có trách nhiệm hơn.

Ở đây, vai trò của truyền thông là vô cùng quan trọng. Truyền thông không chỉ hướng tới học sinh, mà còn phải tác động tới phụ huynh, những người có ảnh hưởng lớn tới quyết định nghề nghiệp của con em mình. Xã hội không chỉ cần đội ngũ trí thức, mà còn rất cần những người lao động có tay nghề cao, được đào tạo bài bản và làm việc bằng niềm tự hào nghề nghiệp.

Thước đo giá trị của một con người không nằm ở việc học trường nào hay làm nghề gì, mà ở việc người đó mang lại giá trị gì cho cộng đồng và góp phần làm cho xã hội tốt đẹp hơn ra sao. Khi truyền thông làm rõ được điều này, học nghề sẽ được nhìn nhận như một lựa chọn phù hợp, có giá trị và bền vững.

Bà Nguyễn Thị Hồng Lan nhấn mạnh: "Xây dựng thương hiệu trường nghề cần bắt đầu từ chất lượng đào tạo và giá trị con người. Khi người học được tôn trọng, được trang bị kỹ năng và tự hào về nghề nghiệp, truyền thông sẽ tự nhiên lan tỏa".

Ngọc Hoa

Nguồn Công Thương : https://congthuong.vn/nang-cao-hieu-qua-tuyen-sinh-tu-dinh-vi-dao-tao-nghe-439918.html