Triển khai Nghị quyết số 72-NQ/TW ngày 9/9/2025 của Bộ Chính trị “Về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”, thành phố Hà Nội đang đẩy mạnh kết nối giữa trạm y tế xã, phường với các bệnh viện tuyến trên thông qua nhiều giải pháp đồng bộ như chuyển giao kỹ thuật, hỗ trợ nhân lực và ứng dụng công nghệ trong hội chẩn, khám chữa bệnh. Qua đó, góp phần nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe ban đầu tại cơ sở, giảm tải cho tuyến trên, giúp người dân chuyển đổi tư duy y tế, tiếp cận dịch vụ y tế chất lượng ngay tại nơi sinh sống.
Giảm tải cho tuyến trên
Bệnh viện Bạch Mai không chỉ thực hiện nhiệm vụ khám chữa bệnh tại chỗ cho người dân mà còn "gánh" nhiều nhiệm vụ một bệnh viện tuyến cuối của cả nước. Ảnh: TTXVN
Thành phố đã chủ động triển khai các giải pháp đồng bộ, tăng cường triển khai các mô hình liên kết giữa tuyến trên và tuyến dưới nhằm củng cố, nâng cao năng lực y tế cơ sở. Việc tuyến trên hỗ trợ chuyên môn cho tuyến dưới với đa dạng hình thức vừa phát huy vai trò “người gác cổng” của y tế cơ sở trong chăm sóc sức khỏe ban đầu, quản lý bệnh tật và phòng, chống dịch bệnh, vừa góp phần giảm tải cho tuyến trên. Thông qua chuyển giao kỹ thuật, nhiều trạm y tế xã, phường đã từng bước thực hiện được các dịch vụ khám, điều trị các bệnh thông thường, quản lý bệnh mạn tính như tăng huyết áp, đái tháo đường… ngay tại địa bàn.
Cuối tháng 4/2026, Chương trình hợp tác giữa Trạm Y tế phường Nghĩa Đô với Bệnh viện E và Bệnh viện Đa khoa Đức Giang được triển khai với nhiều nội dung thiết thực như đào tạo, chuyển giao kỹ thuật, hội chẩn chuyên môn, hỗ trợ xử trí các ca bệnh vượt khả năng của tuyến cơ sở. Các bệnh viện sẽ định kỳ cử bác sĩ trực tiếp đến làm việc, hướng dẫn tại trạm y tế phường theo phương châm “cầm tay chỉ việc”. Đội ngũ y, bác sĩ của trạm y tế phường sẽ được tham gia các lớp đào tạo, tập huấn chuyên sâu, cập nhật phác đồ điều trị mới, chuẩn hóa quy trình chuyên môn theo đúng yêu cầu của ngành y tế. Với cách làm này, các y, bác sĩ trạm y tế phường đã từng bước nâng cao trình độ chuyên môn trong chẩn đoán, điều trị và theo dõi bệnh nhân ngay tại địa phương.
Ông Đỗ Việt Hưng, Chủ tịch UBND phường Nghĩa Đô cho biết, việc các bệnh viện tuyến trên hỗ trợ chuyên môn cho trạm y tế phường có ý nghĩa rất quan trọng, đáp ứng kịp thời nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân trên địa bàn. Đây còn là nền tảng để nâng cao chất lượng khám, chữa bệnh ngay từ cơ sở, giảm tải cho tuyến trên.
“Cầm tay chỉ việc” cũng là giải pháp phối hợp hiệu quả giữa UBND phường Cửa Nam và các bệnh viện lớn của Trung ương và thành phố. Sau khi ký kết Chương trình phối hợp công tác giai đoạn 2026 - 2030 với các Bệnh viện Trung ương, thành phố và Trung tâm Cấp cứu 115 với mục tiêu chung là nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe ban đầu, xây dựng y tế cơ sở vững mạnh, hiện đại, nhân văn và hiệu quả, UBND phường Cửa Nam đã tổ chức chương trình đào tạo “Cấp cứu ngừng tuần hoàn và xử trí phản vệ” cho cán bộ y tế cơ sở trên địa bàn phường với sự tham gia của hơn 100 học viên là cán bộ trạm y tế phường - lực lượng tham gia công tác chăm sóc sức khỏe ban đầu trên địa bàn.
Theo Thạc sĩ, bác sĩ Vũ Văn Nhân, Phó Viện trưởng Viện Đào tạo và Nghiên cứu Y dược Bạch Mai (Bệnh viện Bạch Mai), đây là lần đầu tiên bệnh viện ký kết hợp tác hỗ trợ chuyên môn với trạm y tế phường, thể hiện tình cảm, trách nhiệm với nhân dân, thực hiện theo tinh thần của Nghị quyết số 72-NQ/TW. Đơn vị sẽ trực tiếp giảng dạy nhiều kiến thức chuyên môn thiết thực, cập nhật các phác đồ cấp cứu hiện đại, đồng thời được hướng dẫn thực hành các kỹ năng cấp cứu thiết yếu như nhận biết sớm và xử trí kịp thời các trường hợp ngừng tuần hoàn và phản vệ góp phần bảo vệ an toàn tính mạng cho người dân.
Cùng với việc khám, chữa bệnh, hội chẩn từ xa, các chương trình hợp tác y tế giữa tuyến trên và tuyến dưới còn hỗ trợ công tác quản lý sức khỏe cộng đồng, đặc biệt là các bệnh không lây nhiễm như tăng huyết áp, đái tháo đường, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính… Qua đó, giúp người dân được theo dõi sức khỏe liên tục, giảm thiểu biến chứng, giảm đáng kể tâm lý “vượt tuyến” bằng mọi giá, giảm chi phí đi lại, thời gian chờ đợi, đồng thời góp phần sử dụng hiệu quả nguồn lực của toàn hệ thống y tế.
Chuyển đổi tư duy khám chữa bệnh
Người dân đến khám, chữa bệnh tại bệnh viện, cơ sở y tế. Ảnh tư liệu: Minh Quyết/TTXVN
Không chỉ dừng lại ở việc hỗ trợ chuyên môn, liên kết tuyến còn thúc đẩy sự thay đổi căn bản trong tư duy khám chữa bệnh, từ “chữa bệnh là chính” sang “chăm sóc sức khỏe toàn diện, liên tục”. Đây cũng là một mục tiêu chính của Nghị quyết 72, đưa y tế cơ sở dần trở thành nơi quản lý sức khỏe ban đầu, theo dõi lâu dài cho người dân, thay vì chỉ là nơi sơ cấp cứu hoặc chuyển tuyến.
Các trạm y tế xã, phường được tăng cường vai trò trong lập hồ sơ sức khỏe điện tử, quản lý bệnh không lây nhiễm, tư vấn phòng bệnh, chăm sóc sức khỏe ban đầu theo vòng đời. Sự hỗ trợ từ tuyến trên giúp đội ngũ y bác sĩ cơ sở tự tin hơn, chủ động hơn trong tiếp cận và xử lý các tình huống bệnh lý.
Ông Nguyễn Minh Tuấn (phường Nghĩa Đô) cho biết, trước đây mỗi khi có vấn đề về sức khỏe, gia đình ông thường lên thẳng bệnh viện tuyến trên để khám cho yên tâm. Tuy nhiên, thời gian gần đây, khi trạm y tế phường được tăng cường bác sĩ, có sự hỗ trợ chuyên môn từ tuyến trên và có thể tư vấn, hội chẩn khi cần thiết, ông đã dần thay đổi thói quen, lựa chọn khám tại cơ sở gần nhà. Theo ông, khám ở trạm được lợi thế gần nhà, đỡ mất thời gian chờ đợi, bác sĩ cũng giải thích rất kỹ, khi cần thiết vẫn được kết nối với bệnh viện tuyến trên nên ông thấy yên tâm hơn. Trạm y tế phường cũng làm siêu âm, xét nghiệm nên nếu phải chuyển lên tuyến trên điều trị thì ông cũng không mất nhiều thời gian chờ đợi.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin, khám chữa bệnh từ xa, kết nối dữ liệu giữa các tuyến cũng đang góp phần hình thành hệ sinh thái y tế thông minh, liên thông. Điều này không chỉ nâng cao chất lượng dịch vụ mà còn thay đổi nhận thức của người dân, tin tưởng và dành sự lựa chọn đầu tiên cho y tế cơ sở trong chăm sóc sức khỏe.
Bà Vũ Thị Xuân (phường Đông Ngạc) thông tin, trước đây mỗi lần đi khám bệnh, bà thường phải nhờ con đưa đến bệnh viện để khám cho yên tâm. Từ khi trạm y tế phường được nâng cao chất lượng, có bác sĩ tuyến trên hỗ trợ chuyên môn và theo dõi sức khỏe định kỳ, bà đã yên tâm khám, điều trị ngay tại địa phương. Trạm y tế ngay cổng chung cư nên bà có thể tự mình đi khám, đỡ mất thời gian chờ đợi. Bà được lập sổ theo dõi sức khỏe điện tử nên các bác sĩ ở trạm nắm rõ tình trạng bệnh, tư vấn cụ thể, có lộ trình. Bác sĩ cũng hướng dẫn cách phòng tránh bệnh của người cao tuổi,
Giám đốc Sở Y tế Hà Nội Nguyễn Trọng Diện nêu rõ, cần thúc đẩy thay đổi nhận thức và hành động của toàn xã hội đối với công tác chăm sóc sức khỏe, thay đổi tư duy y tế: chuyển từ chữa bệnh sang chủ động bảo vệ sức khỏe, hướng tới mục tiêu lâu dài là nâng cao chất lượng sống cho mỗi người dân Thủ đô. Ngành Y tế Hà Nội sẽ tập trung triển khai các hoạt động dịch chuyển trọng tâm về y tế cơ sở, tổ chức đồng bộ hoạt động khám định kỳ, khám sàng lọc, tư vấn dinh dưỡng và phòng, chống dịch bệnh ngay tại xã, phường. Mục tiêu là để người dân tiếp cận dịch vụ y tế sớm nhất, gần nhất và thiết thực nhất với nhu cầu địa bàn.
Ngành tiếp tục triển khai giải pháp đột phá bằng công nghệ số, lấy hồ sơ sức khỏe điện tử và sổ sức khỏe điện tử làm hạt nhân. Đây là nền tảng cốt lõi để xây dựng mô hình bệnh tật, quản lý sức khỏe liên tục, xuyên suốt vòng đời, giúp cá nhân hóa việc chăm sóc và tối ưu hóa hệ thống y tế thông minh…
Nguyễn Cúc (TTXVN)