Tư lệnh CENTCOM Brad Cooper cũng xác nhận rằng Iran đã tiến hành các cuộc tấn công mới nhằm vào tàu chiến Mỹ cũng như các tàu thương mại. Tất cả những diễn biến này xảy ra sau khi Mỹ khởi động “Dự án Tự do” - một chiến dịch mới nhằm bảo vệ hoạt động vận tải thương mại qua eo biển Hormuz.
Trực thăng vũ trang là phương tiện chủ chốt do khả năng triển khai linh hoạt từ đất liền hoặc tàu, bay thấp và chậm để phát hiện và tấn công mục tiêu nhỏ. Các loại vũ khí mới như rocket dẫn đường laser APKWS II càng nâng cao khả năng tiêu diệt các đội tàu lớn. Ảnh: TWZ.
Năng lực cực cao và hỏa lực cực mạnh
“Chúng tôi có một năng lực cực cao và hỏa lực cực mạnh tập trung trong và xung quanh eo biển, bao gồm trực thăng AH-64 Apache và MH-60 Seahawk, đã được sử dụng ngay sáng nay để tiêu diệt 6 tàu nhỏ của Iran đe dọa vận tải thương mại. Vì vậy, chúng tôi không chỉ cam kết mà còn hành động”, Đô đốc Hải quân Brad Cooper nói.
“Chúng tôi cũng có các máy bay A-10, F-15, F-16, F/A-18, F-35, EA-18 Growler, RC-135, KC-46 và KC-135, cùng nhiều tàu chiến Mỹ, bao gồm các tàu khu trục, hai nhóm tác chiến tàu sân bay, một nhóm sẵn sàng đổ bộ và một đơn vị viễn chinh thủy quân lục chiến”, ông Cooper cho biết.
Các nhiệm vụ của trực thăng MH-60S Seahawk bao gồm tác chiến chống tàu mặt nước, hỗ trợ chiến đấu, cứu trợ nhân đạo trong thảm họa, tìm kiếm và cứu nạn chiến đấu, sơ tán y tế bằng đường hàng không, tác chiến đặc biệt và rà phá thủy lôi từ trên không. Ảnh: US Navy.
“Khi nói về các cuộc tấn công cho đến nay, tên lửa hành trình nhắm vào cả tàu Hải quân Mỹ, nhưng chủ yếu là vào tàu thương mại”, Tư lệnh Cooper nói thêm. “Chúng tôi đã tự vệ và, đúng với cam kết, đã bảo vệ tất cả các tàu thương mại đó”.
“Chúng tôi đã đối mặt các vụ phóng UAV (máy bay không người lái) nhằm vào tàu thương mại, tất cả đều đã bị đánh chặn, phù hợp với cam kết của chúng tôi; và các tàu nhỏ cũng nhắm vào tàu thương mại, tất cả đều đã bị trực thăng Apache và Seahawk đánh chìm”, ông Cooper nói.
Trực thăng MH-60S Seahawk của Hải quân Mỹ, được trang bị tên lửa Hellfire, cất cánh từ tàu khu trục lớp Arleigh Burke USS Pinckney ở Trung Đông (ảnh chụp ngày 27/3/2026). Ảnh: CENTCOM.
-Về quy mô của chiến dịch Dự án Tự do:
“Chúng tôi đang triển khai các tàu khu trục có khả năng phòng thủ tên lửa đạn đạo của Mỹ, hơn 100 máy bay trên bộ và trên biển, các nền tảng không người lái đa miền - dưới nước, trên mặt nước và trên không - cùng 15.000 binh sĩ để mở rộng ‘ô phòng thủ’ này trên toàn eo biển Hormuz nhằm bảo vệ lực lượng của chúng tôi và, theo cam kết, bảo vệ vận tải thương mại”.
-Về phản ứng quốc tế:
“Các tàu hiện đang ở Vịnh Ba Tư đại diện cho 87 quốc gia trên thế giới. Như Tổng thống đã nói, họ chỉ đơn thuần là các bên trung lập và vô can. Trong 12 giờ qua, chúng tôi đã liên hệ với hàng chục con tàu và công ty vận tải để khuyến khích lưu thông qua eo biển, phù hợp với ý định của Tổng thống, nhằm giúp hướng dẫn các tàu đi qua hành lang thương mại hẹp này một cách an toàn. Thông tin này đã được đón nhận rất tích cực và chúng tôi đã bắt đầu thấy sự di chuyển”.
-Về sự can thiệp của Iran:
“Tổng thống cũng đã nói rằng nếu quá trình [Dự án Tự do] bị can thiệp, chúng tôi sẽ phản ứng mạnh mẽ. Và trong 12 giờ qua, Iran đã can thiệp. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) đã phóng nhiều tên lửa hành trình, UAV và triển khai tàu nhỏ nhằm vào các tàu mà chúng tôi đang bảo vệ. Chúng tôi đã đánh bại tất cả các mối đe dọa đó bằng việc sử dụng chính xác các loại vũ khí phòng thủ”.
MH-60R Seahawk là dòng trực thăng đa nhiệm hiện đại nhất thế giới hiện nay. Đây là phiên bản công nghệ cao nhất trong dòng Seahawk, chuyên săn mục tiêu với nhiệm vụ chính là chống tàu ngầm, chống hạm. Trực thăng có có radar hiện đại, sonar nhúng, phao sonar, hệ thống cảm biến và xử lý dữ liệu rất mạnh; mang theo ngư lôi, tên lửa chống hạm. Video: Lockeed Martin.
Về việc tàu chiến Mỹ có bị trúng đòn hay không:
“Tôi có thể xác nhận rằng không có tàu quân sự Mỹ nào bị trúng đòn, và cũng không có tàu mang cờ Mỹ nào bị trúng đòn”.
-Về việc các cuộc tấn công này có nghĩa là lệnh ngừng bắn đã chấm dứt hay chưa:
“Tôi sẽ không đi vào chi tiết về việc lệnh ngừng bắn có chấm dứt hay không. Điều quan trọng là chúng tôi chỉ đóng vai trò là lực lượng phòng thủ, tạo ra một lớp phòng vệ rất dày cho tàu thương mại để họ có thể rời khỏi Vịnh Ba Tư. Đó là trọng tâm của chúng tôi. Những gì chúng tôi thấy sáng nay là Iran khởi xướng hành vi hung hăng. Chúng tôi đơn giản sẽ đáp trả phù hợp với chỉ đạo của Tổng thống”.
Một phi đội trực thăng tấn công AH-64 Apache của Lục quân Mỹ, được trang bị tên lửa và tên lửa Hellfire, đang lăn bánh ra đường băng để thực hiện một chuyến bay theo lịch trình gần đây trong khu vực trách nhiệm của CENTCOM. Ảnh: US Army.
-Về việc Dự án Tự do có bảo vệ các tàu trong cảng tại Các Tiểu vương quốc Ảrập thống nhất (UAE) hay không:
“Tôi không muốn tiết lộ chi tiết về việc chúng tôi bảo vệ cái gì và không bảo vệ cái gì. Tôi không muốn ‘lộ bài’. Trong trường hợp vụ tấn công tại Fujairah, tôi sẽ chuyển câu hỏi đó cho UAE. Đó là vấn đề thuộc thẩm quyền quốc gia của họ và không nằm trong chiến dịch của chúng tôi”.
-Về khoảng cách mà tên lửa và UAV Iran tiếp cận các tàu:
“Tôi không muốn đi vào chi tiết cụ thể. Tất cả các tên lửa và UAV nhằm vào chúng tôi và tàu thương mại đều đã bị xử lý hiệu quả. Đó là tin tốt. Không có thương vong về người. Trong vài tuần qua, chúng tôi đã sử dụng năng lực tàng hình để mở đường và xác nhận điều đó bằng nhiều cách. Sau đó, chúng tôi chấp nhận rủi ro khi để các tàu mang cờ Mỹ đi trước làm gương. Kể từ đó, chúng tôi có sự liên lạc tốt với ngành vận tải và nhiều tàu đã bắt đầu di chuyển. Tóm lại, chúng tôi đã sử dụng công nghệ quân sự theo cách độc đáo để mở một hành lang thông suốt qua eo biển, được thực hiện bằng việc tàu Mỹ đi trước làm mẫu, và phía trên tất cả là một ‘ô phòng thủ’ quân sự của Mỹ”.
-Về việc tàu khu trục Mỹ có đi qua eo biển hôm nay (ngày 4/5, giờ Mỹ) hay không:
“Có, chúng tôi đã đi qua eo biển hôm nay. Ngay lúc này, chúng tôi có nhiều tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ đang hoạt động trong Vịnh Ba Tư”.
-Về việc có hộ tống tàu qua eo biển hay không:
“Không có hộ tống cụ thể. Nếu hộ tống, bạn sẽ bảo vệ từng tàu một. Nhưng chúng tôi có một cấu trúc phòng thủ tốt hơn nhiều, với nhiều lớp gồm tàu, trực thăng, máy bay, cảnh báo sớm trên không, tác chiến điện tử - một gói phòng thủ rộng lớn hơn rất nhiều so với hộ tống đơn lẻ. Và điều đó đã được chứng minh chỉ trong vài giờ qua”.
-Về rà phá thủy lôi:
“Tôi sẽ không nói về năng lực cụ thể. Điều quan trọng là chúng tôi đã mở được một tuyến đường hiệu quả cho tàu di chuyển. Hiện tại, lần đầu tiên chúng tôi thấy sự hào hứng lớn trong việc di chuyển này, và chúng tôi sẽ tiếp tục hỗ trợ ngành vận tải”.
-Về việc Dự án Tự do chỉ giúp tàu rời khỏi eo biển hay cả đi vào:
“Cuối cùng sẽ là hai chiều. Trước mắt, điều quan trọng nhất là đưa tàu ra ngoài. Sau đó, chắc chắn sẽ có tàu đi vào”.
-Về loại vũ khí mà Apache và MH-60 sử dụng:
“Chúng tôi không muốn tiết lộ chi tiết về vũ khí hay chiến thuật. Nhưng những gì đã sử dụng rất hiệu quả và chiến thuật hoạt động đúng như mô tả”.
Một tàu nhỏ của Iran và một tàu hàng trên biển. Ảnh: Getty Images.
Vai trò của trực thăng vũ trang trong đối phó tàu nhỏ Iran
Việc sử dụng AH-64 và MH-60 ngày 4/5 (giờ Mỹ) để tấn công các tàu nhỏ của Iran là một phần trong kế hoạch lớn hơn mà quân đội Mỹ đã phát triển trong nhiều thập kỷ.
Hải quân của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) từ lâu là ví dụ điển hình cho mối đe dọa từ tàu nhỏ, đặc biệt từ thời “Chiến tranh tàu chở dầu” trong cuộc chiến Iran-Iraq thập niên 1980. Khi đó, trực thăng vũ trang, bao gồm đơn vị đặc nhiệm Night Stalkers của Mỹ, đóng vai trò quan trọng trong bảo vệ vận tải thương mại.
Từ đầu những năm 2000, mối đe dọa này càng được chú trọng, đặc biệt sau vụ Al Qaeda tấn công tàu khu trục USS Cole và cuộc tập trận Millennium Challenge 2002 gây tranh cãi.
Tàu khu trục Mỹ USS Cole được vận chuyển trên tàu vận tải hạng nặng M/V Blue Marlin sau khi bị hư hại nặng nề do vụ tấn công của Al Qaeda năm 2000. Ảnh: US Navy.
Điều này dẫn đến việc tăng cường năng lực phòng thủ tầm gần cho tàu chiến, đồng thời nhấn mạnh vai trò của trực thăng vũ trang và máy bay cánh cố định trong đối phó các đội tàu nhỏ. Máy bay A-10 của Không quân Mỹ đã được huấn luyện chuyên sâu cho nhiệm vụ này suốt hai thập kỷ.
Trực thăng vũ trang vẫn là phương tiện chủ chốt do khả năng triển khai linh hoạt từ đất liền hoặc tàu, bay thấp và chậm để phát hiện và tấn công mục tiêu nhỏ. Các loại vũ khí mới như rocket dẫn đường laser APKWS II càng nâng cao khả năng tiêu diệt các đội tàu lớn.
Hệ thống vũ khí tiêu diệt chính xác tiên tiến (APKWS) là hệ thống rocket 70mm dẫn đường bằng laser đã được chứng minh hiệu quả trong chiến đấu, được thiết kế và sản xuất bởi hãng BAE Systems với sự hợp tác của Chính phủ Mỹ. Ảnh: BAE Systems.
Phản ứng trước các cuộc tấn công của Iran
Trong cuộc gọi với hãng tin ABC News ngày 4/5, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng, phần lớn tên lửa và UAV Iran nhằm vào UAE đã bị bắn hạ, chỉ một quả lọt qua nhưng “không gây thiệt hại lớn”.
Ông cũng nói Mỹ sẽ xem xét vụ tấn công vào tàu Hàn Quốc và cho rằng Seoul “nên có hành động”.
Tổng thống Trump cảnh báo Iran sẽ “bị xóa sổ khỏi Trái đất” nếu tấn công tàu Mỹ thực hiện chiến dịch Dự án Tự do. Ông cũng nhấn mạnh Mỹ đang tiếp tục tăng cường lực lượng quân sự trong khu vực, với vũ khí và trang bị “tốt hơn nhiều so với trước đây”.
Boeing AH-64 Apache là loại trực thăng hai động cơ tuabin trục của Mỹ, có càng đáp kiểu bánh đuôi và buồng lái song song dành cho hai người. Các cảm biến gắn ở mũi giúp xác định mục tiêu và cung cấp tầm nhìn ban đêm. Trực thăng mang theo một khẩu súng máy M230 30 mm dưới thân máy bay phía trước và bốn điểm treo vũ khí trên các trụ cánh ngắn để mang vũ khí và thiết bị, thường là tên lửa AGM-114 Hellfire và cụm phóng rocket Hydra 70. Ảnh: Palm Springs Air Museum.
Trong khi đó, Bộ Quốc phòng UAE cho biết đã đánh chặn hàng loạt tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và UAV từ Iran. Vụ không kích khiến 3 công nhân dầu khí Ấn Độ bị thương.
Qatar lên án mạnh mẽ các cuộc tấn công của Iran nhằm vào UAE, coi đây là hành vi vi phạm chủ quyền và đe dọa nghiêm trọng an ninh khu vực.
Mỹ và Israel được cho là đang tham vấn khẩn cấp về cách phản ứng, với các phương án bao gồm tấn công các bệ phóng tên lửa hoặc cơ sở năng lượng của Iran.
Các máy bay tiêm kích F-16 Fighting Falcon với kiểu sơn ngụy trang sa mạc và phù hiệu đặc trưng của Không quân Israel. Ảnh: IAF.