Năng lượng tái tạo lần đầu vượt than đá trong sản lượng điện toàn cầu

4 giờ trướcBài gốc

Nhà máy điện gió ở Eaglesham Moor, Scotland. Ảnh: AFP/TTXVN

Theo báo cáo trên, điện sản xuất từ các nguồn tái tạo chiếm 34% tổng sản lượng điện thế giới, cao hơn mức 33% của than đá - nguồn năng lượng phát thải khí nhà kính lớn nhất. Đồng thời, đây cũng là lần thứ năm kể từ đầu thế kỷ XXI sản lượng điện từ toàn bộ nhiên liệu hóa thạch (than đá, dầu mỏ, khí đốt) có sự sụt giảm, dù mức giảm rất nhẹ, khoảng 0,2%.

Dữ liệu được tổng hợp từ 91 quốc gia, đại diện cho 93% nhu cầu điện toàn cầu, cho thấy toàn bộ mức tăng tiêu thụ điện trong năm 2025 đã được đáp ứng nhờ năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện Mặt Trời.

Theo nhà phân tích Nicolas Fulghum thuộc Ember, điểm đáng chú ý của năm 2025 là nhu cầu điện tăng mạnh, song năng lượng sạch vẫn đủ khả năng đáp ứng toàn bộ phần tăng thêm này - điều chưa từng xảy ra trước đây ngoài các giai đoạn khủng hoảng như năm 2009 hay thời kỳ đại dịch COVID-19 hồi năm 2020.

Sự bứt phá của điện Mặt Trời là yếu tố then chốt. Sản lượng điện từ nguồn này tăng thêm 636 TWh, tương đương mức tăng 30% so với năm 2024, cao gấp 3 lần mức tăng của điện gió và gấp 18 lần so với khí đốt - nguồn hóa thạch duy nhất còn ghi nhận tăng trưởng nhẹ. Trong vòng 10 năm qua, sản lượng điện Mặt Trời đã tăng gấp 10 lần và chỉ trong 3 năm gần đây đã tăng gấp đôi.

Bên cạnh đó, năm 2025 cũng ghi nhận kỷ lục về triển khai hệ thống lưu trữ điện bằng pin, với mức tăng 46% so với năm trước. Chi phí công nghệ giảm mạnh đã thúc đẩy các quốc gia đẩy nhanh đầu tư vào hạ tầng lưu trữ, giúp tận dụng hiệu quả hơn nguồn điện sản xuất trong thời gian cao điểm nắng.

Đáng chú ý, lần đầu tiên kể từ đầu thế kỷ XXI, cả Trung Quốc và Ấn Độ - hai quốc gia phát thải lớn - cùng ghi nhận sản lượng điện từ nhiên liệu hóa thạch giảm trong năm 2025, với mức giảm lần lượt 0,9% và 3,3%. Trong khi đó, sản lượng điện hóa thạch tại Liên minh châu Âu (EU) và Mỹ lại gia tăng.

Tuy vậy, báo cáo cũng lưu ý rằng điện năng nói chung mới chỉ chiếm khoảng 21% tổng tiêu thụ năng lượng toàn cầu trong năm 2024, trong khi nhiên liệu hóa thạch vẫn được sử dụng rộng rãi ở nhiều lĩnh vực khác. Do đó, để giảm phát thải khí nhà kính, không chỉ cần mở rộng sản xuất điện từ năng lượng tái tạo mà còn phải đẩy mạnh điện hóa các lĩnh vực tiêu thụ năng lượng.

Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), phát thải CO2 từ toàn bộ lĩnh vực năng lượng vẫn tăng 0,4% trong năm 2025, cho thấy quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu vẫn đang ở giai đoạn giữa.

Trong bối cảnh xung đột tại Trung Đông và gián đoạn tại eo biển Hormuz, các dữ liệu gần đây cho thấy sản lượng điện từ nhiên liệu hóa thạch không tăng trở lại. Một phân tích của Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch (CREA) công bố ngày 14/4 cho thấy sản lượng điện từ nhiên liệu hóa thạch toàn cầu thậm chí giảm 1% trong tháng 3/2026 so với cùng kỳ năm trước; trong đó điện than giữ ổn định, còn điện khí giảm 4%.

Cũng theo phân tích này, khối lượng than đá vận chuyển bằng đường biển sụt giảm 3%, xuống mức thấp nhất kể từ năm 2021, trong khi sản lượng điện gió và điện mặt trời tiếp tục tăng. Ông Lauri Myllyvirta, nhà phân tích tại CREA, nhận định rằng việc triển khai mạnh mẽ năng lượng tái tạo trong năm 2025 đã góp phần làm giảm nhu cầu sử dụng nhiên liệu hóa thạch và hạn chế tác động của các biến động địa chính trị đối với hệ thống năng lượng toàn cầu.

Hữu Chiến (PV TTXVN tại Pháp)

Nguồn Tin Tức TTXVN : https://baotintuc.vn/the-gioi/nang-luong-tai-tao-lan-dau-vuot-than-da-trong-san-luong-dien-toan-cau-20260421221248978.htm